My Year of Rest and Relaxation - Ottessa Moshfegh

ఈ మధ్య కాలంలో ఐదు నిముషాల్లో రాసిన ఆర్టికల్ బహుశా ఇదే అనుకుంటా ! అయినా పొగడాలంటే కష్టం గానీ,తెగడాలంటే చిటికలో పని కదూ !! డిప్రెషన్ నుండి బయటపడడానికి ఒక్కొక్కరు ఒక్కోమార్గం ఎంచుకుంటారు..కొందరు ఏకాంతం కోరుకుంటే,మరికొందరు అందరితో కలిసిమెలిసి తిరుగుతారు..అమెరికన్ రచయిత్రి Ottessa Moshfegh రాసిన ఈ నవలలో,తల్లితండ్రుల్ని కోల్పోయి అనాథగా డిప్రెషన్ లో ఉన్న ప్రోటగొనిస్ట్ నార్కోటిక్ హైబర్నేషన్ ద్వారా తన గత జీవితపు చేదు నుండి విముక్తి పొందాలనుకుంటుంది..ఆమెకు అప్పుడప్పుడూ వచ్చి పలకరించి పోయే చిన్ననాటి స్నేహితురాలు రేవా తప్ప ఎవరూ ఉండరు..సెప్టెంబర్ 11 న WTC టవర్స్ కూల్చివేత సమయంలో అల్లిన కథ ఇది.

Image Courtesy Google

కొన్ని పుస్తకాలు ఊహాలోకాల్లో విహరింపజేస్తే,మరో కొన్ని విజ్ఞాన భాండాగారాల్లా కొత్త కొత్త విషయాలను నేర్పిస్తాయి..అటువంటి పుస్తకాల గురించి రాయమంటే రచయిత విశ్లేషించిన అంశాలను ఏకరువు పెట్టడం తప్ప తన్మయత్వంతో భావావేశానికి లోనై కొత్తగా పరిచయం పేరిట మరో కథ రాసే అవకాశం తక్కువ..ఇంకొన్ని పుస్తకాలుంటాయి,అందులో రచయిత చెప్పే వివరాల చిట్టా ఓపిగ్గా విని విని 'మీరు చెప్పడం ఆపేస్తే మాకు బయట బోలెడు పనులున్నాయ్' అని పుస్తకం ఎప్పుడైపోతుందా అని ఎదురుచూసేవి..ఇది అచ్చంగా ఈ మూడోరకం పుస్తకం అన్నమాట..పాఠకుణ్ణి కట్టిపడేసే అంశాలు ఇందులో ఏవీ లేవు..కథా కమామిషు సంగతి ప్రక్కన పెడితే వాక్యనిర్మాణంలో కూసింత సౌందర్యం తప్ప కథనంలో పస లేదు..ఇక ఆధునిక పోకడలతో కూడిన భాషారాక్షసాల్ని గురించి ప్రస్తావించే పని అసలే లేదు..దీనికి వ్యాసాలూ,పరిచయాలూ రాసే అవసరం అంతకంటే లేదు..ఈపోస్టు కేవలం పుస్తకం చదివిన ఫ్రస్ట్రేషన్ పోగొట్టుకునే ప్రయత్నం అన్నమాట..

ఈ మధ్య నేను బొత్తిగా సమకాలీన సాహిత్యం చదవడం మానేశాను..కానీ ఒకానొక దుర్ముహూర్తంలో అసలు ఆ ప్రపంచంలో ఏం జరుగుతోందో చూద్దామనే దుర్బుద్ధి పుట్టింది..పర్యవసానంగా,మాన్ బుకర్లూ,అమెజాన్ బెస్ట్ సెల్లర్లు అంటూ విడుదలయ్యే లిస్టుల జోలికి వెళ్ళకూడదని వేసుకున్న ఒట్టు తీసి అమాంతం గట్టున పెట్టేసి ఈ టైమ్ మ్యాగజైన్ 2018 లో విడుదల చేసిన పది బెస్ట్ బుక్స్ లో ఒకటైన  Ottessa Moshfegh  రాసిన ఈ 'My Year of Rest and Relaxation' అనే పుస్తకాన్ని చదవడం సంభవించింది..'Eileen' గురించి విన్నప్పటినుంచీ  Ottessa Moshfegh ని చదువుదామని మూడేళ్ళుగా వాయిదా వేస్తూ వచ్చాను..ఒక్కోసారి వేచి చూసి చూసి చదివిన పుస్తకాలు 'ఇంతేనా' అని తుస్సుమనిపించడం చాలా సార్లు అనుభవమే అయినా అందమైన పుస్తకం కవర్ల మాటున దాగున్న రచయిత అంతరంగమేంటో తెలుసుకునే వరకూ మనకు మనఃశాంతి ఉండదు,అదో బాధ..ఈ పుస్తకం చదవడానికి మరో కారణం,కవరు మీదున్న అందమైన అమ్మాయి ముఖచిత్రం,కవరు అందంగా ఉంటే కథ కూడా అందంగా ఉంటుందని అనుకోవడం అమాయకత్వం కదూ !!! సమకాలీన సాహిత్యంలో ఈ అమెరికన్ రచయిత్రి కి వచ్చిన అవార్డులూ రివార్డులూ అన్నీ ఇన్నీ కావు..మెల్లిగా పేజీలు తిప్పుతూ, చాలా చోట్ల  విసుగేసినా కూడా ఏదో విషయం లేకపోతే ఇంత పేరు ప్రఖ్యాతులు రావు కదా ! అని మళ్ళీ నాకు నేనే నచ్చజెప్పుకుంటూ చదువుతూ వెళ్ళాను..ఇక ఇందులో ఉన్న పాజిటివ్ అంశాల గురించి చెప్పాలంటే,ఎక్కడా తెచ్చిపెట్టుకున్న ధోరణి లేని నిజాయితీ ఈ రచనలో అణువణువునా కనిపిస్తుంది..Moshfeg శైలిలో ముతకలోహంలోని కరుకుదనం కనిపిస్తుంది..ఈ నవల కార్పొరేట్ వ్యవస్థ వెలుగుల వెనుక న్యూ యార్క్ ఆధునిక యువత జీవన విధానాన్ని కళ్ళకు కట్టినట్లు చూపిస్తుంది..పుస్తకం నిడివి తగ్గిస్తే కథ కాస్త ఆసక్తికరంగా ఉండదేమో అని కూడా అనిపించింది..చాలా ఏళ్ళ క్రితం చదివిన అండ్రే గిడే 'ఇమ్మోరలిస్ట్' నీ,కామూ existentialism ని అక్కడక్కడా తళుక్కుమనిపించినా రోజూ వేసుకునే టాబ్లెట్ల చిట్టానీ,కళ్ళ క్రింది ముడతల్నీ,సోఫా కవర్లనీ.బేడీషీట్ మాపునీ,స్నేహితురాలి హావభావాల్నీ గురించిన పదేపదే చెప్పిందే చెప్పినట్లున్న విపరీతమైన వర్ణనలు విసుగు తెప్పించాయి..వంద పేజీల కథని మూడొందల పేజీల్లో చెప్పిన రచయిత్రి సహనాన్ని కొనియాడుతూ,పుస్తకం పూర్తి చేశాక నాకు సహనం బాగా ఎక్కువని నాకు నేనే భుజం తట్టుకుని,లెంపలు వేసుకుని పాపపరిహారంగా బ్లాగ్ లో ఈ పోస్టు రాసి పడేస్తున్నాను..స్వస్తి..
పుస్తకం నుండి కొన్ని నచ్చిన వాక్యాలు,
I was both relieved and irritated when Reva showed up, the way you’d feel if someone interrupted you in the middle of suicide. Not that what I was doing was suicide. In fact, it was the opposite of suicide. My hibernation was self-preservational. I thought that it was going to save my life.

She was a slave to vanity and status, which was not unusual in a place like Manhattan, but I found her desperation especially irritating. It made it hard for me to respect her intelligence. She was so obsessed with brand names, conformity, “fitting in.” She made regular trips down to Chinatown for the latest knockoff designer handbags. She’d given me a Dooney & Bourke wallet for Christmas once. She got us matching fake Coach key rings. Ironically, her desire to be classy had always been the déclassé thorn in her side. “Studied grace is not grace,” I once tried to explain. “Charm is not a hairstyle. You either have it or you don’t. The more you try to be fashionable, the tackier you’ll look.”

Education is directly proportional to anxiety, as you’ve probably learned, having gone to Columbia.

Being pretty only kept me trapped in a world that valued looks above all else.

OH, SLEEP. Nothing else could ever bring me such pleasure, such freedom, the power to feel and move and think and imagine, safe from the miseries of my waking consciousness. I was not a narcoleptic—I never fell asleep when I didn’t want to. I was more of a somniac. A somnophile. I’d always loved sleeping. It was one thing my mother and I had enjoyed doing together when I was a child. She was not the type to sit and watch me draw or read me books or play games or go for walks in the park or bake brownies. We got along best when we were asleep.

This was good, I thought. I was finally doing something that really mattered. Sleep felt productive. Something was getting sorted out. I knew in my heart—this was, perhaps, the only thing my heart knew back then—that when I’d slept enough, I’d be okay. I’d be renewed, reborn. I would be a whole new person, every one of my cells regenerated enough times that the old cells were just distant, foggy memories. My past life would be but a dream, and I could start over without regrets, bolstered by the bliss and serenity that I would have accumulated in my year of rest and relaxation.

I wanted to hold on to the house the way you’d hold on to a love letter. It was proof that I had not always been completely alone in this world. But I think I was also holding on to the loss, to the emptiness of the house itself, as though to affirm that it was better to be alone than to be stuck with people who were supposed to love you, yet couldn’t.

But I was determined to sleep it away.

And during this lull in the drama of sleep, I entered a stranger, less certain reality. Days slipped by obliquely, with little to remember, just the familiar dent in the sofa cushions, a froth of scum in the bathroom sink like some lunar landscape, craters bubbling on the porcelain when I washed my face or brushed my teeth. But that was all that went on. And I might have just dreamt up the scum. Nothing seemed really real. Sleeping, waking, it all collided into one gray, monotonous plane ride through the clouds. I didn’t talk to myself in my head. There wasn’t much to say. This was how I knew the sleep was having an effect: I was growing less and less attached to life. If I kept going, I thought, I’d disappear completely, then reappear in some new form. This was my hope. This was the dream.

I took the garbage out into the hallway and threw it down the trash chute. Having a trash chute was one of my favorite things about my building. It made me feel important, like I was participating in the world. My trash mixed with the trash of others. The things I touched touched things other people had touched. I was contributing. I was connecting.

Rejection, I have found, can be the only antidote to delusion

The art world had turned out to be like the stock market, a reflection of political trends and the persuasions of capitalism, fueled by greed and gossip and cocaine. I might as well have worked on Wall Street. Speculation and opinions drove not only the market but the products, sadly, the values of which were hinged not to the ineffable quality of art as a sacred human ritual—a value impossible to measure, anyway—but to what a bunch of rich assholes thought would “elevate” their portfolios and inspire jealousy and, delusional
as they all were, respect. I was perfectly happy to wipe out all that garbage from my mind.

The air tasted like when you test a battery with your tongue. Cold and electric. “I’m not fit to occupy space. Excuse me for living.”

I did the math: for the next four months, 120 days total, I would spend only forty hours in a conscious state.

“School is not for artists,” I could hear him say. “Art history is fascism.

Six Memos for the Next Millennium - Italo Calvino

1985 లో నూతన సహస్రాబ్దికి కేవలం 15 ఏళ్ళ దూరంలో ఉన్న తరుణంలో నోబెల్ గ్రహీత ఇటాలో కాల్వినో,రాబోయే కాలంలో సాహిత్య రంగంలో చోటు చేసుకోబోయే అనూహ్యమైన మార్పుల్ని అంచనావేస్తూ,సాహిత్యంలో ఉరకలేస్తున్న కొత్తనీరు ఎటువంటి ఒడిదుడుకులు లేకుండా స్థిరంగా ప్రవహించడానికి వీలుగా ఏర్పాటు చేసిన పాయలు ఈ 'Six Memos for the Next Millennium' లో ముందు తరాల రచయితలకు తన అనుభవసారాన్నంతా రంగరించి విలువైన సూచనలిచ్చారు..1985లో హార్వర్డులో 'చార్లెస్ ఇలియట్ నోర్టన్ లెక్చర్స్' కోసమని ఇటాలో కాల్వినో రాసుకున్న ఈ వ్యాసాల్ని పూర్తి చెయ్యకుండానే పరమపదించారు..ఈ లెక్చర్లను Lightness,Quickness,Exactitude,Visibility ,Multiplicity,Consistency అంటూ ఆరు భాగాలుగా విభజించినప్పటికీ,ఆరో భాగం (Consistency) రాయకుండానే కాల్వినో స్వర్గస్తులయ్యారట.

Image Courtesy Google 

ఇటాలో కాల్వినోని చదివిన వారెవరికైనా ఆయన కథనం పక్షి ఈకంత తేలిగ్గా ఉంటుని తెలిసిన విషయమే..సంక్లిష్టమైన కథా వస్తువుని కూడా అరటిపండు వలిచి నోట్లో పెట్టినట్లు చెప్పగల సరళమైన శైలి కాల్వినోది..అలా అని తన శైలికి పూర్తి భిన్నమైన భారమైన కథనాన్ని తక్కువ చేసే ఉద్దేశ్యం లేదంటూనే కథ చెప్పడంలో తాననుసరించే సరళమైన శైలిని 'Lightness' విభాగంలో వివరిస్తారు..సో కాల్డ్ 'పోస్ట్ ఇండస్ట్రియల్ ఎరా ఆఫ్ టెక్నాలజీ' నూతన సహస్రాబ్దిలో సాహిత్యంపై ఎటువంటి ప్రభావం చూపించబోతోందో అని అంచనాలు వేసే ఆసక్తి తనకి లేదని చెప్తూ,సాహిత్యం మాత్రమే అందించగలిగే చైతన్యం ఒకటుంటుందనీ,తాను నమ్మిన కొన్ని సాహితీ విలువల్నీ,లక్షణాల్నీ ఈ లెక్చర్ల ద్వారా నూతన సహస్రాబ్దికి అన్వయించి చూసే ప్రయత్నం చేస్తున్నానంటారు.

తన శైలిలో ప్రధానాంశమైన 'Lightness' ను గురించి రాస్తూ గ్రీకు పురాణాల్లోని Perseus మరియు Medusa కథను ఉదహస్తారు..కాలక్రమేణా సృజనాత్మకత లోపిస్తున్న ప్రపంచం మెడూసా దృష్టి సోకినట్లు శిలారూపాన్ని పొందుతోందన్న ఆందోళనను వ్యక్తం చేస్తూ,పెర్సియస్ మెడూసాను ఎలా హతమార్చాడో వివరిస్తారు..మెడూసాను చూసిన వారెవరైనా మరుక్షణంలో శిలలా మారిపోతారు గనుక ఆమెను చంపడానికి పెర్సియస్ ఆమె ముఖాన్ని ప్రత్యక్షంగా చూడకుండా,తన కాంస్య లోహపు డాలులో ఆమె ప్రతిబింబాన్ని చూసి ఆమె తల నరుకుతాడు..ఇక్కడ భయంకరమైన రాక్షసి మెడూసాను హతమార్చినప్పుడు పెర్సియస్ చాలా తేలికపాటి మాధ్యమాలైన వాయుమేఘాల్ని ఉపయోగించుకుంటాడు,తన దృష్టిని అద్దంలో చిక్కుకున్న ఆమె ప్రతిబింబంపై కేంద్రీకరిస్తాడు..ఈ కథని ఒక కవికి ప్రపంచంతో ఉన్న సంబంధంగా చూస్తారు కాల్వినో..
రచయితలు ఈ కథలో గమనించవలసిన విషయాలు :
* మెడూసా ఒక వాస్తవమనుకుంటే కవి వాస్తవంనుండి ముఖం తిప్పుకోకుండా దాన్ని పెర్సియస్ లా పరోక్షంగా చూడాలి(ప్రతిబింబాన్ని చూసినట్లు).
* మరో విషయం ఏంటంటే మెడూసా రక్తం లోనుండి,ఒక రెక్కల గుఱ్ఱం పెగాసస్ జన్మిస్తుంది (the heaviness of stone is transformed into its opposite.). దాన్ని పెర్సియస్ సొంతం చేసుకుంటాడు..గ్రీకు పురాణాల్లో 'పెగాసస్' ప్రత్యేకత ఏంటంటే అది భూమ్మీద ఎక్కడ తన డెక్కను మోపుతుందో అక్కడ ఉద్భవించే నీటిబుగ్గలనుండి ఆర్టిస్టులకు ప్రేరణనిచ్చే 'మ్యూజ్' పుడుతుంది.
* పెర్సియస్ మెడూసా తలను తనతో పాటే ఒక సంచిలో ఉంచుకుని శత్రువులతో పోరాడుతున్నప్పుడు అత్యవసర సమయంలో ఆయుధంగా ఉపయోగిస్తాడు..
Perseus's strength always lies in a refusal to look directly, but not in a refusal of the reality in which he is fated to live; he carries the reality with him and accepts it as his particular burden.

పెర్సియస్ భయంకరమైన మెడూసాను అధీనంలో ఉంచుకున్నట్లు కవి కూడా భారమైన భౌతిక ప్రపంచపు ప్రభావానికి లోనై సృజనాత్మకత కోల్పోకుండా (శిలగా మారకుండా),దాన్ని నిరంతరం అదుపులో ఉంచుకోవాలని కాల్వినో అంటారు..
Were I to choose an auspicious image for the new millennium, I would choose that one: the sudden agile leap of the poet-philosopher who raises himself above the weight of the world, showing that with all his gravity he has the secret of lightness, and that what many consider to be the vitality of the times— noisy, aggressive, revving and roaring—belongs to the realm of death, like a cemetery for rusty old cars.

మరో అంశం 'Quickness' విషయానికొస్తే,కాల్వినో తన కథల్లో స్పష్టత ప్రధానంగా పదాలను చాలా పొదుపుగా వాడతారు..ఒక్క అనవసరమైన సన్నివేశం గానీ,సందర్భం గానీ ఆయన కథల్లో కనపడవు..పేజీలు పేజీలు నింపే వివరణాత్మక రచనల్ని తక్కువ చేసే ఉద్దేశ్యం లేదంటూనే పదాల నిడివి తక్కువ ఉండటంలో ఆవశ్యకతని వివరిస్తారు..హేతువాద దృష్టితో చూడని జానపద కథల్లో ఈ పదాలు పొదుపు గురించి వ్రాస్తారు..కార్ల్ జంగ్ 'Alchemical symbolism' స్టడీస్ లోని  గ్రహస్థితుల్ని ఆధారంగా చేసుకుని రచయితల మనస్తత్వాల్నీ/శైలుల్ని అంచనా వేసే ప్రయత్నం చేశారు..ఆర్టిస్టులకు సరిపడే మెర్క్యూరీ,శాటర్న్ లక్షణాల్ని గురించి చెప్తూ, స్వేచ్ఛ,చురుకుతనం,సూక్ష్మ బుద్ధి,అనువర్తన యోగ్యమైన (adaptable) లక్షణాలు కలిగిన మెర్క్యూరీనీ ఒంటరితనం,విచారం,ఆలోచనాత్మకతలు కలబోసుకున్న 'శాటర్న్' నూ పోల్చుతూ చేసిన విశ్లేషణ అద్భుతంగా ఉంది.

Certainly my own character corresponds to the traditional features of the guild to which I belong. I too have always been saturnine, whatever other masks I have attempted to wear. My cult of Mercury is perhaps merely an aspiration, what I would like to be. I am a Saturn who dreams of being a Mercury, and everything I write reflects these two impulses.

Since in each of my lectures I have set myself the task of recommending to the next millennium a particular value close to my heart, the value I want to recommend today is precisely this: In an age when other fantastically speedy, widespread media are triumphing, and running the risk of flattening all communication onto a single, homogeneous surface, the function of literature is communication between things that are different simply because they are different, not blunting but even sharpening the differences between them, following the true bent of written language.

సాహిత్యంలో అశ్వాన్ని వేగానికి చిహ్నంగా భావిస్తారు..దీని ఆధారంగా కాల్వినో,నవలను ఒక అశ్వంతో పోలుస్తారు..కథ నడిచే 'పేస్' కథనాన్ని రక్తికట్టించాడనికి చాలా ముఖ్యమైన అంశమని అంటారు..చిన్న కథల్ని రాయడంలో బోర్హెస్ శైలిని కొనియాడడంతో పాటు పాల్ వలెరీ,Francis Ponge లాంటి వారి రచనల్ని ఉదహరించారు.
In any case, a story is an operation carried out on the length of time involved, an enchantment that acts on the passing of time, either contracting or dilating it. Sicilian storytellers use the formula “lu cuntu nun metti tempu” (time takes no time in a story) when they want to leave out links or indicate gaps of months or even years. The technique of oral narration in the popular tradition follows functional criteria. It leaves out unnecessary details but stresses repetition:

In my last talk, on lightness, I quoted Lucretius, who in the combinatoria of the alphabet saw a model of the impalpable atomic structure of matter. Now I quote Galileo who, in the combinatoria of the alphabet (“the various arrangements of twenty little characters on a page”), saw the ultimate instrument of communication.

మూడో అంశం Exactitude :
ఇందులో రచయిత చెప్పాలనుకున్న అంశంపై స్పష్టత అవసరమనీ,వ్యక్తీకరణలో భాష మీద పట్టు చాలా అవసరమనీ అంటారు..రచయితలు భాషను అతి సాధారణంగా,నిర్లక్ష్యంగా,ఇష్టం వచ్చినట్లు ఉపయోగిస్తున్నారని అంటూ,ఈ విషయంలో రచయితల వైఫల్యాలను ఎత్తిచూపారు..
Why do I feel the need to defend values that many people might take to be perfectly obvious? I think that my first impulse arises from a hypersensitivity or allergy. It seems to me that language is always used in a random, approximate, careless manner, and this distresses me unbearably. Please don't think that my reaction is the result of intolerance toward my neighbor: the worst discomfort of all comes from hearing myself speak. That's why I try to talk as little as possible. If I prefer writing, it is because I can revise each sentence until I reach the point where—if not exactly satisfied with my wordswords—I am able at least to eliminate those reasons for dissatisfaction that I can put a finger on. Literature—and I mean the literature that matches up to these requirements—is the Promised Land in which language becomes what it really ought to be.

భాషతో పాటు మాస్ మీడియా కూడా నిరంతరం వెదజల్లే విజువల్ ఇమేజెస్ మెదడులో ఒకదానిపై ఒకటి పేరుకుపోయి,తుదకు అసౌకర్యం తప్ప ఏ చిన్న అనుభూతీ మిగల్చుకుండానే అదృశ్యమైపోతాయి అంటారు..
Italian is the only language in which the word vago (vague) also means “lovely, attractive.” Starting out from the original meaning of “wandering,” the word vago still carries an idea of movement and mutability, which in Italian is associated both with uncertainty and indefi-niteness and with gracefulness and pleasure.

స్ఫటికాన్నీ,అగ్నినీ రచయితల శైలికి చిహ్నాలుగా చూస్తూ అగ్నిలా ఎగిసిపడుతూ మండటం ఎంత అవసరమో,స్ఫటికపు పదునూ,పరిధుల్ని గమనిస్తూ రాయడంలో స్పష్టత (exactitude) కలిగివుండటం కూడా అంతే అవసరమంటారు..
The emblem of the crystal might be used to distinguish a whole constellation of poets and writers, very different from one another, such as Paul Valery in France, Wallace Stevens in the United States, Gottfried Benn in Germany, Fernando Pessoa in Portugal, Ramon Gomez de la Serna in Spain, Massimo Bontempelli in Italy, and Jorge Luis Borges in Argentina.

పదాలను కొంతమంది నైరూప్యమైన సృష్టి రహస్యాన్ని ఛేదించడానికి ఒక మాధ్యమంగా మాత్రమే చూస్తారు..అంటే పదాల వెంబడి ప్రయాణిస్తూ ఒక నిర్దిష్టమైన గమ్యం చేరాలనుకుంటారు..కానీ పదాలు ప్రపంచాన్ని ఉన్నదున్నట్లు ప్రతిబింబిస్తాయి గానీ గమ్యాన్ని చేర్చలేవు..
Hoff-mannsthal ఒక చోట అంటారట “Depth is hidden. Where? On the surface.” అని.
Wittgenstein మరికాస్త ముందుకెళ్ళి అన్నారటా,“For what is hidden … is of no interest to us. అని :) :)

Visibility :
టెక్నాలజీ,మీడియా సాహిత్యానికి చేస్తున్న కీడుని ప్రత్యేకించి ఇందులో ప్రస్తావించారు కాల్వినో ..విజువల్ మీడియా లేని కాలంలో జన్మించడం తనలాంటి వారికి వరంగా పరిణమించిందని అంటూ,3 నుండి 13 ఏళ్ళ లోపే ఆర్టిస్టుకు అవసరమైన ఊహాత్మకత ప్రాణం పోసుకుంటుందంటారు..కాల్వినో తల్లి ఆయన కోసం కొని బైండ్ చేసి ఉంచిన కామిక్స్ ను 3 నుండి 6 ఏళ్ళ లోపు వయసులో తాను చదవడం,పదాలు లేని చిత్రాలను చూస్తూ కథను ఊహించుకునే దిశగా 'స్కూలింగ్' లాంటిదంటారు.
నిత్యం టీవీలూ,కంప్యూటర్లూ, సినిమాలూ వెదజల్లే 'prefabricated images' మెదడులో ఒకదానిపై ఒకటి పేరుకుపోయి ఆలోచననూ,సృజనాత్మకతను నాశనం చేస్తున్నాయి..విజువల్ మీడియా బారినపడి సృజనాత్మకత అంతరించిపోతున్న నేటి తరంలో,సాహిత్యంలో మెదడుకి మేత లాంటి 'ఫెంటాస్టిక్' శైలి 21 వ శతాబ్దంలో సాధ్యమా అని ప్రశ్నిస్తారు.

Multiplicity :
రెండేళ్ళ క్రితం ఎప్పుడో కార్లో ఎమిలియో గడ్డా ను చదవడానికి ప్రయత్నించినప్పుడు ఆయన్ను అర్ధం చేసుకోవడం నా వల్ల కాలేదు..ఆ స్థాయి సాహిత్యం అర్ధం కావడానికి మరికాస్త సమయం పడుతుందేమో అని నిరాశగానే పుస్తకం ప్రక్కన పెట్టేశాను..కానీ ఈ పుస్తకంలో కాల్వినో గడ్డా శైలిని గూర్చి చెప్పిన విషయాలు విన్నాకా హమ్మయ్య అనుకున్నాను..ఆయన శైలి అతి సంక్లిష్టం అట,ఇటాలియన్ లో చదివినా కూడా అంత సులువుగా కొరుకుడు పడేది కాదని అంటారు కాల్వినో.
'Multiplicity' అనే అంశం గురించి చర్చిస్తూ రాబర్ట్ ముసిల్ నూ,గడ్డా నూ పోల్చిన విధానం బావుంటుంది..విచారగ్రస్తుడైన గడ్డా శైలి సంక్లిష్టతల మధ్య చిక్కుకుని అంతంలేని వివరణాత్మక విశ్లేషణల్లో కొట్టుకుపోవడం అయితే,ముసిల్ శైలి ఏ విషయంతోను సంబంధం లేకుండా ఉంటూ,అన్ని అంశాల్లోనూ స్పష్టత ఉన్నట్లు ఉంటుందని అంటారు..కానీ ఈ ఇద్దరి విషయంలో ఉమ్మడిగా కనిపించే విషయమేంటంటే 'అంతాన్ని చేరుకోవడంలో వైఫల్యం'...అలాగే ప్రౌస్ట్ గురించి రాస్తూ మనం అందుకోలేని విధంగా ప్రపంచం మన అంచనాల్ని దాటి నిరంతరం విస్తరిస్తూనే ఉంటుంది,and knowledge, for Proust, is attained by suffering this intangibility అంటారు..

Another very wrong idea that is also going the rounds at the moment is the equivalence that has been established between inspiration, exploration of the subconscious, and liberation, between chance, automatism, and freedom. Now this sort of inspiration, which consists in blindly obeying every impulse, is in fact slavery. The classical author who wrote his tragedy observing a certain number of known rules is freer than the poet who writes down whatever comes into his head and is slave to other rules of which he knows nothing.- Raymond Quineau.

మనసులోకి వచ్చింది వచ్చినట్లు రాయడం గురించి రాస్తూ,రచయిత మనసులో చెలరేగే ప్రతి అలజడికీ బానిసలా వ్యవహరించడం సరికాదంటారు..మరో చోట ప్రేరణ కలిగించే భావాల్ని ఒకదానితోనొకటి గుణిస్తూ పోతుంటే ఒక దశలో ఆ చిక్కుముడుల్లో రచయిత తన సహజసిద్ధమైన 'సెల్ఫ్' ని కోల్పోతాడేమో అని అనేవారికి సమాధానమిస్తూ,
But I would answer: Who are we, who is each one of us, if not a combinatoria of experiences, information, books we have read, things imagined? Each life is an encyclopedia, a library, an inventory of objects, a series of styles, and everything can be constantly shuffled and reordered in every way conceivable. అంటారు..

చివరగా ఒక చిన్న విషయం చెప్పి ఈ వ్యాసం ముగిస్తాను..ఒకానొకప్పుడు వంట నేర్చుకోవాలంటే వండడం తెలిసిన వారి దగ్గరో,లేదా వంటల పుస్తకాలు చదివో,గూగుల్ ని ఆశ్రయించో నేర్చుకునేవారు..ఉప్పూ,కారం,పులుపూ లాంటివి ముందుగా ఆ రంగంలో నిపుణుల్ని అనుసరించి కాస్త అటుఇటుగా అంచనాతో వేసినా చివర్లో తన రుచిమేరకు మరో పదార్ధమేదో కలిపితే మంచి వంటకం తయారవుతుంది..అలా చెయ్యగా చెయ్యగా కొంత కాలానికి వంట చెయ్యడంలో తన స్వంత మార్కు ఏర్పడుతుంది..ఏదైనా విషయంలో నైపుణ్యం సాధించాలనుకుంటే ఉన్న అవకాశాల్ని explore చెయ్యడం అవసరం..అలా కాదు,ఏ కళైనా ఒకరు నేర్పితే అబ్బేది కాదు మేము 'ప్రాడిజీలం',ఇవన్నీ పాతచింతకాయ వ్యవహారం అంటారా! అయితే మ్యాగీ,శాండ్విచ్ లాంటివి చాలా సులభంగా తయారవుతాయి. :) 

Cosmicomics - Italo Calvino

మనం కొత్తగా ఏదైనా చదివినప్పుడో,కొన్ని రచనల్ని గురించి చెప్పేటప్పుడో అసలిటువంటి రచన మునుపూ ముందూ చదివింది లేదని సులభంగా అనేస్తుంటాం..నూటికి తొంభై శాతం అతిశయోక్తి తప్ప అటువంటి ప్రకటనలో నిజాయితీ పాళ్ళు చాలా తక్కువ..కానీ ఇక్కడ 'ఇటాలో కాల్వినో' గురించి మాట్లాడుతున్నాం గనుక ఈ మాటలు తొణుకూ బెణుకూ లేకుండా ధైర్యంగా అనవచ్చు..'ఇటాలో కాల్వినో' బొత్తిగా పరిచయం అఖ్ఖర్లేని రచయిత,ఈ మధ్యే ఆయన కథలు 'కాస్మికామిక్స్' చదివాను..ఈ కథలు చదువుతుంటే,చిన్నప్పుడెప్పుడో గోరుముద్దలు తింటున్నప్పుడు విన్న చందమామ కథలేవో మళ్ళీ వింటున్నట్లు అనిపించింది,అమ్మ వేలు పట్టుకుని బుడి బుడి నడకలు నడుస్తున్నప్పుడు ఇంతలేసి కళ్ళు విప్పార్చుకుని చూసిన ప్రపంచమేదో కలియతిరిగి మళ్ళీ చూసొచ్చిన భావన కలిగింది..'కాస్మి కామిక్స్' లాంటి కథల్ని నేనైతే మునుపూ ముందూ చదివింది లేదు.

Image Courtesy Google

ఈ పన్నెండు కథల్ని మిగతా కథల నుండి వేరుగా నిలబెట్టేవి కాల్వినో ఈ కథలకు ఎంచుకున్న కథావస్తువులు..ఏ కథనైనా సహజంగా అనగనగా ఒక రోజు అనో,అనగనగా ఒక దేశంలో అంటూనో,ఫలానా ఊరిలో ఫలానా వ్యక్తి అనో అప్పటి కాలమాన పరిస్థితుల్ని వివరిస్తూ ఆరంభిస్తారు..ఇటువంటి సంప్రదాయ శైలికి భిన్నంగా ఈ కథలన్నీ విశ్వంలో ఎక్కడో శూన్యంలో చిన్న బిందువు వద్ద మొదలవుతాయి..భూమి ఏర్పడ్డాక,జీవ పరిణామ సిద్ధాంతాల అనంతరం నాగరికత అంటూ మొదలైన తరువాత కథలు రాయడం వింత  కాదు..కానీ సంస్కృతి,నాగరికత,భాష,కాలం ఇటువంటి విషయాలేవీ లేకుండా భూమి,మానవాళి పుట్టక ముందు కథలెలా ఉంటాయో ఊహించడం కష్టం..ఇందులో కాల్వినో రాసిన కథలన్నీ ఈ ఊహకు రూపకల్పన చేసే దిశగా ఉంటాయి..చిహ్నాలు,భాష,సంఖ్యలు,కాలము,రూపు రేఖలు,అస్తిత్వం ఇలా ఏ మాధ్యమమూ లేని జీవుల ఉనికిని గూర్చిన కథలు ఇవి..అంటే ఏ ఆబ్జెక్ట్ లేకుండా స్పేస్ లో అల్లిన కథలన్నమాట..అన్ని కథలకూ backdrop ఒక 'శూన్యం'..ఒక ఖాళీ ఉపరితలాన్ని వేదికగా చేసుకుని,కథ చెప్తున్న వాళ్ళు మనుషులో,మరో గ్రహాంతర వాసులో లేక జంతువులో కూడా స్పష్టత ఇవ్వకుండా కథను చెప్పి మెప్పించడం అనే అసంభవమనిపించే విషయాన్ని ఇక్కడ సంభవం చేసి చూపించారు కాల్వినో.

ఇందులో అన్ని కథల్లోనూ ముఖ్య పాత్ర దాదాపు ఒక్కటే..ఆ పాత్ర పేరు కూడా విచిత్రం గా ఉంటుంది 'Qfwfq' ..మిగతా పాత్రలపేర్లు కూడా ఇలాగే ఉంటాయి..వందల వేల సంవత్సరాలు వయో పరిమితిగా కలిగిన ఈ పాత్రలు కొన్ని కథల్లో మనుషులైతే,కొన్నిట్లో నాలుగు కాళ్ళ జంతువులు,కొన్నిట్లో డైనోసార్లు,కొన్నిట్లో చేపలు,కప్పలు ఇలా రకరకాల జీవరాసులూను..ఈ కథల్లో గురుత్వాకర్షణ కూడా లేని చోట చరించే మనుషులూ (?),హైడ్రోజన్ పరమాణువుల్ని స్పేస్ లోకి విసిరేసే సరదా ఆటలు,నక్షత్రమండలాల్లో పోటీపడి ప్రదక్షిణలు చేసే జీవులూ,బూడిద రంగులో ఉండి గుర్తుపట్టడానికి సాధ్యం కాని ప్రపంచంలో చరించే జీవులూ లాంటి ఫాంటసీ ఎలిమెంట్స్ అన్నీ పుష్కలంగా ఉంటాయి..

మొదటి కథ 'The Distance of the Moon'..ఈ కథలో భూమ్మీద మనుషులకు చేతికందేంత దూరంలో తిరుగుతున్న చందమామ..కొందరు ఆ చందమామ మీద పెరుగు మీగడ లాంటి పదార్ధాన్ని సముద్రంలో అలలతో పోటీ పడుతూ చిన్న చిన్న పడవల మీద చందమామ మీదకు నిచ్చెనలేసుకుని వెళ్ళి తెస్తుంటారు.
I thought only of the Earth. It was the Earth that caused each of us to be that someone he was rather than someone else; up there, wrested from the Earth, it was as if I were no longer that I, nor she that She, for me. I was eager to return to the Earth, and I trembled at the fear of having lost it. The fulfillment of my dream of love had lasted only that instant when we had been united, spinning between Earth and Moon; torn from its earthly soil, my love now knew only the heart-rending nostalgia for what it lacked: a where, a surrounding, a before, an after.

మరో కథ 'At day break', లో వాతావరణం ఏర్పడక ముందు మనుషులు నెబ్యులా లోని ద్రవ పదార్ధపు పొరలక్రింద నివసిస్తూ ఉంటారు..నెబ్యులా కండెన్సేషన్ కారణంగా భూమీ మిగతా గ్రహాలూ ఆవిర్భవించడం వల్ల అక్కడ జీవరాశులు పడే ఇబ్బందుల్ని హాస్యం మేళవించి వర్ణిస్తారు.

There was no way of telling time; whenever we started counting the nebula’s turns there were disagreements, because we didn’t have any reference points in the darkness, and we ended up arguing. So we preferred to let the centuries flow by as if they were minutes.

‘We’re hitting something!’, a meaningless expression (since before then nothing had ever hit anything, you can be sure),

We never really understood which uncle was the husband and which the brother, or exactly how they were related to us: in those days there were many things that were left vague

'A sign in space' లో గుర్తులూ,సంజ్ఞలు,భాష ఇవేమీ లేని సమయంలో విశ్వంలో ఒక చిహ్నాన్ని ఏర్పాటు చెయ్యడానికి కథానాయకుడు ప్రయత్నిస్తూ ఉంటాడు..
I couldn’t say I’ll make it the same or I’ll make it different, there were no things to copy, nobody knew what a line was, straight or curved, or even a dot, or a protuberance or a cavity.

All at one point: జీవరాశులన్నీ ఒకే బిందువు వద్ద కేంద్రీకృతమైతే ? 'We all are packed 'like sardines' అంటాడు Qfwfq..
This was mere unfounded prejudice – that seems obvious to me – because neither before nor after existed, nor any place to immigrate from, but there were those who insisted that the concept of ‘immigrant’ could be understood in the abstract, outside of space and time.

‘Boys, the tagliatelle I would make for you!’, a true outburst of general love, initiating at the same moment the concept of space and, properly speaking,

Without colours: విశ్వం అంతా బూడిద రంగు తప్ప మరే రంగులూ లేని ప్రపంచం ఎలా ఉంటుందీ ? ఈ కథలో ఆ విచిత్రమైన ఊహకు ప్రాణం పోస్తారు కాల్వినో.
How could we understand each other? Nothing in the world that lay before our eyes was sufficient to express what we felt for each other, but while I was in a fury to wrest unknown vibrations from things, she wanted to reduce everything to the colourless beyond of their ultimate substance.

An aquatic uncle: ఈ కథలో జలచరాల్నీ,భూచరాలనీ వర్గీకరిస్తూ డార్విన్ పరిణామ సిద్ధాంతాన్ని విశ్లేషించారు..ఈ కథలో మానవాళి జీవించడంలో ఆనందాన్ని పొందుతోందా లేక కేవలం ప్రాణరక్షణార్థం జీవిస్తోందా అనే దిశగా ఆలోచనలు రేకెత్తిస్తుంది..కడుపుబ్బ నవ్విస్తూనే మార్పును స్వీకరించడం ఎంత అవసరమో హితవు చెప్తుంది.
According to my great-uncle, the lands that had emerged were a limited phenomenon: they were going to disappear just as they had cropped up or, in any event, they would be subject to constant changes: volcanoes, glaciations, earthquakes, upheavals, changes of climate and of vegetation. And our life in the midst of all this would have to face constant transformations, in the course of which whole races would disappear, and the only survivors would be those who were prepared to change the bases of their existence so radically that the reasons why living was beautiful would be completely overwhelmed and forgotten.

How much shall we bet ? : విశ్వంలో భూమీ,గ్రహాలూ ఇవేమీ ఏర్పడని సమయంలో అంతరిక్షంలో ఉన్న ఇద్దరు మిత్రులు భవిష్యత్తులో ప్రపంచం ఎలా ఉండబోతోందా అని అంచనాలు వెయ్యడం అనే అంశంపై నడిచే కథ.
‘Hurry, look at the way the planets are condensing: now tell me, which is the one where an atmosphere is going to be formed? Mercury? Venus? Earth? Mars? Come on: make up your mind! And while you’re about it, calculate for me the index of demographic increase on the Indian subcontinent during the British raj. What are you puzzling over?

And I think how beautiful it was then, through that void, to draw lines and parabolas, pick out the precise point, the intersection between space and time where the event would spring forth, undeniable in the prominence of its glow; whereas now events come flowing down without interruption, like cement being poured, one column next to the other, one within the other, separated by black and incongruous headlines, legible in many ways but intrinsically illegible, a doughy mass of events without form or direction, which surrounds, submerges, crushes all reasoning.

ఇలా చెప్పుకుంటూ పోతే ప్రతి కథా ఒక ఆణిముత్యమే..ఇక కాల్వినో శైలిని గురించి కాస్తైనా పొగడకపోతే ఈ వ్యాసం రాసిన తృప్తి నాకు మిగలదు :) కాల్వినో సిద్ధాంతం ఏంటంటే 'కాదేదీ కథకనర్హం'..ఆయన ఊహా ప్రపంచంలో కథావస్తువుల భాండాగారం ఏదో ఉన్నట్లుంది..ఆయన కథ రాయాలనుకున్నప్పుడు,ఒక చేత్తో ఆ భాండాగారంలో చెయ్యిపెట్టి చేతికందిన ఏదో ఒక వస్తువుని తీసుకుని,మరో చేత్తో కలాన్ని మంత్రదండంలా చేసి మంత్రిస్తే చాలు అక్షరాలు అద్భుతమైన కథనాలుగా రూపాంతరం చెంది,అలవోకగా గమ్యం దిశగా పరుగులు తీస్తాయి..అంతే,ఒక అద్భుతమైన కథ సిద్ధం అయిపోతుంది..ఎంత చెయ్యి తిరిగిన రచయితలైనా,ఒక సందర్భాన్ని వర్ణించడానికో,మరో సన్నివేశానికి జీవం పొయ్యడానికో సాధారణంగా పడే ప్రయాస,వారి వాక్యాల్లో అప్పుడప్పుడూ విసుగ్గా తొంగి చూస్తుంటుంది,కానీ కాల్వినో కథల్లో ఆ తెచ్చిపెట్టుకున్న ప్రయాస ఇసుమంతైనా కనిపించలేదు..తెచ్చిపెట్టుకున్న భావాలూ,కోరితెచ్చుకున్న పాత్రలూ,పదగాంభీర్యాలూ ఎంతమాత్రం ఉండవు..కథలు రాయడంలో కాల్వినో కనపరిచే 'ease' చాలా ప్రత్యేకం.

1963 నుండీ 1968 మధ్యలో రాసిన ఈ కథలు అమెరికా,రష్యా ల మధ్య 'స్పేస్ రేస్' జరుగుతున్న సమయంలో రాశారట..రియలిస్టిక్ ఫిక్షన్ అవసాన దశకి వచ్చిందని గ్రహించి ఊహాత్మకత పరిధులు పెంచే దిశగా ఈ నూతన శైలికి శ్రీకారం చుట్టారట కాల్వినో..ఇన్ని కథల్లో ఇష్టమైన కథేంటంటే చెప్పడం కష్టం..కానీ 'The Distance of the Moon','Dinosaurs' నాకు బాగా నచ్చాయి..ఈ కాస్మి కామిక్స్ లో కథలన్నీ అంతరిక్షం చుట్టూ తిరిగినా ప్రతి కథలోనూ ఒక మానవీయ కోణం కనిపిస్తుంది,విశ్వంలోని సమస్త జీవరాశుల గళం వినిపిస్తుంది..కాల్పనిక జగత్తులో అస్తిత్వవాదం కాస్త భారమైన వ్యవహారం,అటువంటి రచనలు చదవాలంటే కాస్త 'ఇన్సానిటీ' తో కూడిన మానసిక సంసిద్ధత అవసరం..కానీ వాటికి భిన్నంగా కాల్విన్ అండ్ హాబ్స్ కామిక్స్ లో కనిపించే సరళమైన హాస్యం ఈ కథల్లో కూడా కనిపిస్తుంది..గంభీరమైన విషయాల్ని సైతం సున్నితంగా చెప్తూ,కడుపుబ్బ నవ్విస్తూనే ఆలోచనలో పడేసే కథలు ఈ 'కాస్మి కామిక్స్'..మనసుకి ఆహ్లాదం,మెదడుకి ఆలోచన ఈ రెండూ ఒకేసారి అనుభవమవ్వాలంటే  ఈ కథలు చదవండి..DON'T miss them. 

Earth's Holocaust - Nathaniel Hawthorne

బోర్హెస్ 'బుక్ ఆఫ్ ఫాంటసీ' ఎట్టకేలకు ఆరంభించాను..అతి అనుకోకపోతే భారత,భాగవతాలను ఒకే పోస్టులో కుదించడం ఎంత అసాధ్యమో,ఈ బుక్ ఆఫ్ ఫాంటసీ గురించి ఒక్క పోస్టులో రాయాలనుకోవడం కూడా అంతే దుస్సాహసం..ఈ పుస్తకంలో ఫెంటాస్టిక్ శైలిలో మహామహులు రాసిన కథల్ని జార్జ్ లూయి బోర్హెస్,సెసారెస్,సిల్వినా ఒకేంపో వంటి సాహితీ దిగ్గజాలు జాగ్రత్తగా ఎంపిక చేసి ఒకచోట చేర్చారు మరి..దీనికి ఉర్సులా కే లెగైన్ ముందు మాట రాశారు..పోయిన సంవత్సరం రే బ్రాడ్బరీ,బోర్హెస్,ఉర్సులా కే లెగైన్,Krzhizhanovsky లాంటి కొందరు 'ఫెంటాస్టిక్' రచయితల్ని చదవడం తటస్థించింది..అదే  సమయంలో నాగరాజు పప్పు గారు చెప్పగా ఈ పుస్తకం గురించి తెలిసింది..ఈ పోస్టులో Nathaniel Hawthorne రాసిన 'Earth's Holocaust' అనే కథ గురించి చెప్పుకుందాం.

Image Courtesy Google

ఒకానొకప్పుడు మానవాళి తరతరాలుగా భద్రపరుచుకున్న విలువైన వస్తుసామాగ్రి భూమికి భారమైపోతోందని గ్రహించిన కొందరు,వ్యర్ధమైన ప్రతి వస్తువునీ నాశనం చెయ్యాలనే  నిర్ణయానికొస్తారు..ఇన్సూరెన్సు కంపెనీల ప్రాతినిథ్యంలో,ఎవరికీ హాని కలగని విధంగా, పశ్చిమ దిశగా భూమికి సరిగ్గా మధ్యలో ఉన్న సువిశాలమైన గడ్డిమైదానంలో ఒక మంటను ఏర్పాటు చేసి నిరుపయోగమైన వస్తువులన్నీ  అందులో తగలబెట్టాలని నిర్ణయిస్తారు..ఆ వేడుకలో భాగం పంచుకోడానికి భూమికి నలుమూలల నుండీ జనం పెద్ద ఎత్తున తరలివస్తారు..కాగా మరికొందరు కేవలం ఆ వేడుక తిలకించడానికే వస్తారు.. ఈ సన్నివేశానికంతటికీ ప్రత్యక్షసాక్షిగా ఉన్న పేరు తెలీని కథకుడు మనకు చిన్న చిన్న వివరాలతో సహా ఆ సంఘటనను వర్ణిస్తూ ఉంటాడు.

ఇక అగ్నికి ఆహుతి ఇవ్వడం ప్రారంభమవుతుంది..ముందుగా స్త్రీల విలువైన దుస్తులు,ఆభరణాలు మొదలు ఇంగ్లాండు రాణుల విలువైన వజ్రాల వరకూ,ఇండియా నుండి ఆంగ్లేయులు తీసుకెళ్ళిన అమూల్య ఆభరణాలు,వస్తువులు మొదలు ప్రాచీన మద్యం వరకూ పురాతన వస్తువులన్నిటినీ ఆ మంటల్లో వేస్తారు..తదుపరి యుద్ధరంగంలో విజయకేతనాలు ఎగురవేసిన వీరుల గుర్తుగా పదిలపరిచిన ఆయుధాలన్నింటితో పాటుగా భవిష్యత్తులో యుద్ధాలకు అవసరమైన ఆయుధాలన్నిటినీ కూడా ఆకాశానికి ఎగసిపడుతున్న అగ్నిశిఖల్లో వేస్తారు..ఆ విధంగా యూరోపు సార్వభౌమత్వపు చిహ్నాలు మొదలు,నెపోలియన్ 'లెజియన్ ఆఫ్ ఆనర్' వరకూ అన్నీ అగ్నికి ఆహుతవుతాయి..ఈ ఆయుధాలను మంటల్లో వేస్తున్నప్పుడు అక్కడే ఉన్న ఒక మాజీ కమాండర్ పెదాలపై చిరునవ్వు చూసిన ప్రొటొగోనిస్ట్ ఎందుకు నవ్వుతున్నారని అడిగితే
'When Cain wished to slay his brother,he was at no loss for a weapon' అంటాడతను..కేవలం ఆయుధాలను మంటల పాలు చేస్తే యుద్ధాలు ఆగిపోయి శాంతి నెలకొంటుందా అనేది అతని ప్రశ్న !!

ఇక తరువాతి వంతు సాహిత్యానిది..ఈ కథలో ఈ భాగం చదివి చప్పట్లు కొట్టకుండా ఉండలేకపోయాను..ముద్రణలో ఉన్న ప్రతి కాగితాన్నీ,వోలటైర్ గ్రంధాలు మొదలు బైబిల్ వరకూ,షెల్లీ కవిత్వం మొదలు ఆనాటి వరకూ ముద్రితమైన సమకాలీన సాహిత్యం వరకూ ఏమీ మిగలకుండా అగ్నికి ఆహుతి చేస్తారు..ఇక్కడ పుస్తక ప్రేమికుల వ్యధ హాస్యం పండిస్తుంది..పుస్తకాల పురుగులపై రచయిత సంధించిన వ్యంగ్యాస్త్రాలు అన్నీ ఇన్నీ కావు :)
‘Alas! and woe is me! thus bemoaned himself a heavy-looking gentleman in green spectacles. ‘The world is utterly ruined, and there is nothing to live for any longer. The business of my life is snatched from me. Not a volume to be had for love or money!’    ‘This,’ remarked the sedate observer beside me, ‘is a bookworm—one of those men who are born to gnaw dead thoughts.His clothes, you see, are covered with the dust of libraries. He has no inward fountain of ideas; and, in good earnest, now that the old stock is abolished, I do not see what is to become of the poor fellow. Have you no word of comfort for him?’

‘My dear sir,’ said I to the desperate bookworm, ‘is not Nature better than a book? Is not the human heart deeper than any system of philosophy? Is not life replete with more instruction than past observers have found it possible to write down in maxims? Be of good cheer. The great book of Time is still spread wide open before us; and, if we read it aright, it will be to us a volume of eternal truth.’

‘Oh, my books, my books, my precious printed books!’ reiterated the forlorn bookworm. ‘My only reality was a bound volume; and now they will not leave me even a shadowy pamphlet!’    In fact, the last remnant of the literature of all the ages was now descending upon the blazing heap in the shape of a cloud of pamphlets from the press of the New World. These likewise were consumed in the twinkling of an eye, leaving the earth, for the first time since the days of Cadmus, free from the plague of letters- an enviable field for the authors of the next generation.

కొన్ని చోట్ల కవులూ,రచయితలూ కూడా భుజాలు తడుముకోవలసివస్తుంది..
‘Could a poet but light a lamp at that glorious flame,’ remarked I, ‘he might then consume the midnight oil to some good purpose.’
‘That is the very thing which modern poets have been too apt to do, or at least to attempt, answered a critic. ‘The chief benefit to be expected from this conflagration of past literature undoubtedly is, that writers will henceforth be compelled to light their lamps at the sun or stars.

The truth was, that the human race had now reached a stage of progress so far beyond what the wisest and wittiest men of former ages had ever dreamed of that it would have been a manifest absurdity to allow the earth to be any longer encumbered with their poor achievements in the literary line.

రచయిత ప్రజాదరణ పొందినదంతా సాహిత్యం కాదని అంటున్నట్లున్నారు :)
It was not invariably the writer most frequent in the public mouth that made the most splendid appearance in the bonfire

పనిలో పనిగా ఈ భాగంలో సాహిత్యానికి కూడా అగ్నిపరీక్ష పెడతారు రచయిత..మంటల్లో పుస్తకాలు కాలిన విధాన్ని బట్టి రచనల నాణ్యతను అంచనా వేసే ప్రయత్నం చేస్తారు..ఆ క్రమంలో షెల్లీ రచనలు అన్నిటికంటే స్వచ్ఛమైన ప్రకాశవంతమైన మంటలుగా ఎగసిపడ్డాయంటారు..లార్డ్ బైరన్ రచనలు సంచలనాత్మకంగా,చంచలత్వంతో నల్లటి పొగలుగా ప్రకాశించాయంటారు..ఆంగ్ల సాహిత్యం మంచి ఇంధనంగా మారగా,షేక్స్పియర్ రచనలు ఆ అగ్నిలో సూర్యకాంతిని తలదన్నేలా అగుపించాయంటారు..అన్నిటికంటే ముఖ్యంగా జర్మన్ కథలు కాలుతుంటే 'brimstone scent' వాసనొచ్చాయనడం అద్భుతం (హీబ్రు బైబిల్ లో 'fire & brimstone' దేవుని ఆగ్రహాన్ని సూచిస్తుందట)..ఇదంతా చెప్పి ఎన్ని ఉద్గ్రంధాలైనా Mother Goose 's మెలోడీస్ కి సరిసాటి రాలేదంటారు.

The small, richly gilt French tomes of the last age, with the hundred volumes of Voltaire among them, went off in a brilliant shower of sparkles and little jets of flame; while the current literature of the same nation burned red and blue, and threw an infernal light over the visages of the spectators. converting them all to the aspect of party-coloured fiends.

కానీ ఆ వేడుకను తిలకిస్తున్నవారిలో తీవ్ర నిరసన గళాలు కూడా వినిపిస్తాయి..అంతా ముగిశాక
నిర్వాహకులు ఆనాటినుండి భూమిపై అందరికీ సమాన హక్కు ఉంటుందనీ,అసమానత్వాలకూ,తత్ఫలితంగా రక్తపాతానికీ తావీయని శాంతిని నెలకొల్పామనీ  సంబరాలు చేసుకుంటారు..కానీ మతగ్రంధాల్ని మంటల పాలు చేసినంత మాత్రాన మతం అంతరించిపోతుందా ? ఆయుధాల్ని ఆహుతి చేస్తే యుద్ధం ఆగిపోతుందా ? రాతప్రతుల్ని దహనం చేస్తే భావాలు నశించిపోతాయా ? ఇలా పాఠకుల్లో పలు ప్రశ్నలు తెలెత్తుతాయి..చివరికొచ్చేసరికి కొందరు వ్యక్తుల సంభాషణ మన కథకుణ్ణి ఆలోచనలో పడేస్తుంది..ఈ తంతు అంతా వ్యర్థం అనీ,ఇది పాత ప్రపంచానికి కేవలం ముగింపు అనీ,మనిషి 'మనసు' ఉన్నంతవరకూ ఇలాంటివి ఎన్ని చేసినా నిరుపయోగమనీ అక్కడున్న వ్యక్తుల్లో ఒకరు అంటారు..శుద్ధి చేసుకోవాల్సినది మానవ మస్తిష్కమనీ,ప్రక్షాళన చేసుకోవలసినది మానవ హృదయమే గానీ మరొకటి కాదనీ కథకుడు తెలుసుకోవడంతో కథ ముగుస్తుంది.
So long as you possess a living soul, all may be restored to its first freshness. These things of matter and creation of human fantasy are fit for nothing but to be burned when once they have had their day; but your day is eternity!’

ఏదైనా కథ చదివాకా కేవలం అందులో పాత్రలూ,సన్నివేశాలూ మాత్రమే గుర్తు రాకూడదు..చదివిన  చాలాసేపటి వరకూ కూడా కథ తాలూకు ఆలోచనలు వెల్లువెత్తి పాఠకుణ్ణి ఉక్కిరిబిక్కిరి చెయ్యాలి..కథ ముగిశాక కూడా పాఠకుణ్ణి తన కాల్పనిక ప్రపంచంలో ఎక్కువసేపు కట్టి పడెయ్యగలిగే ప్రతిభ  గొప్ప రచయితలకు మాత్రమే ఉంటుంది..పుస్తకం ప్రక్కన పెట్టిన తరువాత పాఠకులు తమ  ఊహలకు రెక్కలిస్తూ,ఆ ఆలోచనల చిక్కు ముడుల్ని ఒక్కొక్కటీ జాగ్రత్తగా విడదీసి చూసినప్పుడు సారాంశం తేటతెల్లమవ్వాలి..అప్పుడు ఒక మంచి కథ చదివామనే సంతృప్తి పాఠకులకు మిగులుతుంది..నిస్సందేహంగా అటువంటి సంతృప్తిని మిగిల్చే కథ ఈ 'Earth's Holocaust'.

The Toughest Indian in the World - Sherman Alexie

ఒకవైపు మూలాల్ని భద్రంగా పొదివిపట్టుకుంటూ మరోవైపు ఆధునీకరణను అందిపుచ్చుకునే ఏ  సమాజానికైనా,ఏ జాతికైనా ఆ పరిణామక్రమంలోని సంధికాలం చాలా కీలకమైనది..ప్రపంచీకరణ అన్ని జాతుల్నీ,మనుషుల్నీ ఒకే చూరు క్రిందకి తెస్తూ తన పని తాను చేసుకుపోతున్నా కూడా,కాలగతికి ఎదురీదైనా సరే తమ సంస్కృతిని అంతరించిపోకుండా కాపాడుకోవాలనే వెఱ్ఱి తపన,మూలాలతో పెనవేసుకుని జీవిస్తూ,మట్టి వాసనతో కూడా తన అనుబంధాన్ని నెమరువేసుకునే ప్రతి సగటు మనిషిలోనూ కనిపిస్తుంది..అటువంటి ఒక సంస్కృతి నేటివ్ అమెరికన్లది..వీరిని అమెరికన్ ఇండియన్లు అని కూడా అంటారు..మళ్ళీ ఇందులో కూడా స్పోకేన్,అపాచీ వంటి పలు తెగలుంటాయి..ఈ తెగలు 'రిజర్వేషన్స్' లో సమూహాలుగా నివసిస్తారు..Spokane-Coeur d'Alene తెగకు చెందిన అమెరికన్ రచయిత షెర్మాన్ అలెక్సీ రాసిన 'The Toughest Indian In The World' 2000 వ సంవత్సరంలో ప్రచురించబడింది.

Image Courtesy Google

షెర్మాన్ అలెక్సీ కథలు స్పోకేన్ (Spokane) ఇండియన్ తెగకు చెందిన నేటివ్ అమెరికన్ల జీవన విధానాలకూ,అంతఃసంఘర్షణలకూ అద్దం పట్టేవిగా ఉంటాయి..ఆయన రాసిన The Absolutely True Diary of a Part-Time Indian ని చదివి ఆరేళ్ళు పైగానే అయ్యింది..అయినా
"Well, life is a constant struggle between being an individual and being a member of the community." అని అందులో గోర్డీ అన్నమాటలు ఇప్పటికీ జ్ఞాపకం ఉన్నాయి..ఇందులో కూడా అలెక్సీ కథలన్నీ గోర్డీ అన్న ఆ మాటల పునాదుల మీద నిలబెట్టినవే..ఈ కథలన్నీ రిజర్వేషన్ లలో నేటివ్ అమెరికన్ వ్యవస్థలో నుండి వచ్చి,ఆధునికీకరణలో భాగంగా కొత్త ప్రపంచంలో తమ ఉనికిని చాటుకునే క్రమంలో ఎదురైన సంఘర్షణల నేపథ్యం నుండి పుట్టుకొచ్చాయి..ఇందులో ఇండియన్ల పాత్రల్లో తెల్లజాతీయుల చేతిలో జాతి వివక్షకు గురై,దుర్భరమైన జీవితాల్లోంచి వచ్చినా కూడా,దొరికిన చిన్న చిన్న అవకాశాల్ని అందిపుచ్చుకుని సమాజంలో తమ ఉనికిని చాటుకోవాలనే తపన కనిపిస్తుంది..ఇందులో మొత్తం తొమ్మిది కథలున్నాయి.

మొదటి కథ Assimilation జాత్యాంతర వివాహాల నేపథ్యంలో నేటివ్ అమెరికన్ల,తెల్లజాతీయుల వ్యవస్థల్లో మారిన సమీకరణాలపై దృష్టిసారిస్తుంది..

Jeremiah’s virtue was reasonably intact, though he’d recently been involved in a flirtatious near-affair with a coworker. At the crucial moment, when the last button was about to be unbuttoned, when consummation was just a fingertip away, Jeremiah had pushed his potential lover away and said I can’t, I just can’t, I love my marriage. He didn’t admit to love for his spouse, partner, wife. No, he confessed his love for marriage, for the blessed union, for the legal document, for the shared mortgage payments, and for their four children.

Lynn and Jeremiah had often discussed race as a concept, as a foreign country they occasionally visited, or as an enemy that existed outside their house, as a destructive force they could fight against as a couple, as a family. But race was also a constant presence, a house-guest and permanent tenant who crept around all the rooms in their shared lives, opening drawers, stealing utensils and small articles of clothing, changing the temperature.

పుస్తకం టైటిల్ అయిన రెండో కథ 'The toughest Indian in the world' ,ఒక న్యూస్ పేపర్  జర్నలిస్టుగా పనిచేసే ప్రొటొగోనిస్ట్ తమ రిజర్వేషన్స్ కి తిరిగి వెళ్ళే ఇండియన్లకు తరచూ లిఫ్ట్ (హిచ్ హైకింగ్) ఇస్తుంటాడు..ఆ క్రమంలో ఒక వృద్ధుడైన ఇండియన్ స్ట్రీట్ ఫైటర్ ని మార్గమధ్యంలో కలిసిన నేపథ్యంలో వారిద్దరి మధ్యా జరిగే సంభాషణలూ,సంఘటనలూ పాత-కొత్త తరాల అంతరాల్ని ఎత్తి చూపుతూనే,ఆ రెండిటినీ పరోక్షంగా ముడివేసి ఉంచే సంస్కృతి మూలాల్ని గుర్తుచేస్తాయి..ఈ కథలో ఒక ఇండియన్ ని కారు ఎక్కించుకున్న తరువాత అతనితో మాట కలుపుతూ “You’re a fighter, enit?” అని రిజర్వేషన్ colloquialism ని వాడుతూ తానూ కూడా జన్మతః ఇండియన్ అనీ,రిజర్వేషన్ లో  పుట్టిపెరిగానని చెప్పడానికి ప్రయత్నించే సందర్భంలో 'belongingness' కోసం మనిషి పడే తపన కనిపిస్తుంది..ఆ ఫైటర్ తో మనసువిప్పి తన భావాలన్నీ చెప్పాలనుంది అనడంలో మనిషి ఎన్ని శిఖరాలు అధిరోహించినా,ఎక్కడ ఉన్నా తన అస్తిత్వాన్ని మాత్రం మర్చిపోలేడని అనిపిస్తుంది..ఫైటర్ తన దారిన తాను వెళ్ళిపోయాక  "At that moment,if you had broken open my heart you could have looked inside and seen the thin white skeletons of one thousand salmon." అంటాడు..(Spokane Indian tribe also called Salmon people)..అలెక్సీ కథల్లో ముఖ్య పాత్రలన్నీ మూలలను పట్టుకువెళ్ళాడే సగటు సెంటిమెంటలిస్టులే.

That was how I learned to be silent in the presence of white people. The silence is not about hate or pain or fear. Indians just like to believe that white people will vanish, perhaps explode into smoke, if they are ignored enough times. Perhaps a thousand white families are still waiting for their sons and daughters to return home, and can’t recognize them when they float back as morning fog.

He hugged his backpack more tightly, using it as a barrier between his chest and the dashboard. An Indian hitchhiker’s version of a passenger-side air bag.

“Thanks for the ride, cousin,” he said as he climbed out. Indians always call each other cousin, especially if they’re strangers.

మూడో కథ Class లో తెల్లజాతీయురాలు సుసాన్ ని పెళ్ళి చేసుకున్న ప్రొటొగోనిస్ట్ జెరోనిమో(ఇండియన్) ,భార్య వివాహేతర సంబంధం మరియు బిడ్డను పోగొట్టుకున్న విరక్తి కారణంగా  ఒక రాత్రి ఒంటరితనంతో chunk అనే కేఫ్ కి వస్తాడు,అక్కడ జూనియర్ అనే స్ట్రీట్ ఫైటర్ తో కావాలనే గొడవకు దిగుతాడు..చివరకు తనకున్నదేమిటో,తన సాటి ఇండియన్లకు లేనిదేమిటో తెలుసుకుని తిరిగి ఇంటికి వెళ్ళిపోతాడు..తన సమాజంనుండి బయటపడి తాను పొందినదేంటో,అక్కడే జీవిస్తున్నవారు ఎటువంటి అవస్థలు పడుతున్నారో తెలుసుకుని తన జీవితానికి కృతజ్ఞత చెప్పుకునే కథ ఇది..స్ట్రీట్ ఫైటర్ జూనియర్ తో ఎందుకు గొడవపడ్డావు అని జెరోనిమోని అడిగితే "I wanted to be with my people" అంటాడు..ఏ జాతి వాడైనా తన సమూహం లో ఒకడిగా మసలాలని కోరుకుంటాడు,ఫెలోషిప్ కోసం తపన పడతాడు..ఈ కథలో ప్రొటొగోనిస్ట్ లో కనిపించే వేదన కూడా అదే.

Personally, I like bottled water, with gas, as the Europeans like to say. If I drink enough of that bubbly water in the right environment, I can get drunk. After a long night of Perrier or Pellegrino, I can still wake up with a vicious hangover. Obviously, I place entirely too much faith in the power of metaphor.

I decided that her face resembled most of the furniture in the bar: dark, stained by unknown insults, and in a continual state of repair.

మరో కథ The Sin Eaters లో జోనా అనే బాలుణ్ణి నేటివ్ అమెరికన్ల తెగను కొనసాగించడానికి సాధనంగా వాడుకోవడం అనే అంశం పై డిస్టోపియన్ శైలిలో నడుస్తుంది..ఇది అలెక్సీ స్థాయికి దరిదాపుల్లో లేని కథ అనిపించింది..అన్నిటిలోనూ అస్సలు నచ్చని కథ ఇదే.

Indian Country అనే ఇంకో కథలో సారా(ఇండియన్) ,ట్రేసీ (తెల్లజాతీయురాలు) అనే ఇద్దరు లెస్బియన్లు వివాహం చేసుకోవాలనుకుంటారు..సారా తల్లిదండ్రులు Sid,Estelle తమ సంప్రదాయాల్ని కాదంటున్న సారా మనసు మార్చడానికి విఫలయత్నం చేస్తారు..అంతరించిపోతున్న తమ సంస్కృతిని పరిరక్షించుకోలేని ఒక జాతి నిస్సహాయతనూ,వైఫల్యాన్ని చూపించడంతో పాటు,కాలానికి అనుగుణంగా మార్పును కోరుకుంటూ మరో ప్రపంచంలోకి స్వేచ్ఛగా రెక్కలు విప్పుకుంటున్న ఆధునిక తరాన్ని కూడా పరిచయం చేస్తుంది.

ఈ పుస్తకం నేటివ్ అమెరికన్ సంస్కృతితో లోతుగా పెనవేసుకుని పోయిన జీవితాలకు అద్దం పడుతుంది..కాల్పనిక జగత్తులో రిజర్వేషన్స్ లో పుట్టి పెరిగిన నేటివ్ అమెరికన్ల జీవితాలను షెర్మాన్ అలెక్సీ అంత చక్కగా పట్టుకున్న రచయిత మరొకరు లేరంటే అతిశయోక్తి కాదు..జాతి విద్వేషాలు మనుషుల్లో రెకెత్తించే భయాలూ,భ్రమలూ,అభద్రతా భావాలూ,అంతఃసంఘర్షణలూ తెలియాలంటే షెర్మాన్ అలెక్సి లాంటి వారిని చదవాలి..ఈ కథలు దళితవాదాన్నీ,స్త్రీవాదాన్నీ,నల్లజాతీయుల కథల్నీ జ్ఞప్తికి తెస్తాయి..విశ్వాన్ని సమూహాలకు కుదించి వేసిన కారణాలు ఇలాంటి కథల్లో దొరుకుతాయి..ఇందులో కథలు చాలా కాలం క్రితం చదివిన జె.డి వాన్స్ రాసిన Hillbilly Elegy ,Viet Thanh Nguyen 'The Sympathizer' లాంటి రచనల్ని తలపించాయి.

ఈ పుస్తకంలో జాతి దురహంకారానికి బలైన వ్యవస్థలోని జీవితాలు కొన్ని కథల్లో కనిపిస్తే,ఆ వైషమ్యాలు కాలగతిలో కనుమరుగైపోతున్నాయన్న స్పృహ కలిగిన ఆధునిక తరానికి చెందిన వ్యక్తులు మరికొన్ని పాత్రల్లో కనిపిస్తారు..తమ చరిత్రనూ,సంస్కృతినీ అందమైన ఆల్బంలా భద్రపరుచుకుని,జ్ఞాపకాల పుటలు తిరగవేసేవారు మరికొన్ని కథల్లో కనిపిస్తారు..స్పోకేన్ ఇండియన్లకు ఇష్టమైన తాతమ్మలూ,అమ్మమ్మల నాటి నుండీ ప్రియమైన 'సాల్మన్ మష్' వంటకం గురించీ,వారి సంస్కృతిలో భాగమైన Powwow సమావేశాల గురించీ,హిచ్ హైకర్లు (hitchhikers),'49s' సంగీతం గురించీ ఇలా ఇండియన్ల సంస్కృతిని ప్రతిబింబించే సంగతులెన్నో ఈ కథల్లో ఉంటాయి..అక్కడక్కడా ఒకే అంశాన్ని తిప్పి తిప్పి చెప్పడం విసుగనిపించినా అలెక్సీ మార్కు వ్యంగ్యాస్త్రాలు,హాస్యం అలవోకగా పండించే శైలీ కథలకు జీవం పోస్తాయి.

పుస్తకం నుండి మరికొన్ని అంశాలు..

South by Southwest కథ నుండి..
Indians will love anything if given the chance. I loved our house. I cried whenever I left it. I never wanted to leave it. I wanted to grow old in that house. I wanted to become the crazy elder who’d lived in the same house for all of his life. When I died there, I wanted to have ninety years of stories hanging in the closets.

He leaned in close to me. I could smell him. He smelled like the water and trees of home.

“Yes, you are, you’re a worm. You’re less than a worm to them. You’re an exile, you’re a leper, you’re a pariah, you’re a peon, you’re nothing to them. Nothing."

భారతీయుల్ని,నేటివ్ అమెరికన్ ఇండియన్లనీ అలెక్సీ వర్గీకరించిన తీరు :)
“Indian dot-in-the-head or Indian arrow-in-the-heart?”

Grandmother and grandson sat in the small kitchen of her home—their home!—and found no need to speak to each other. Because they were Indians, they gave each other room to think, to invent the next lie, joke, story, compliment, or insult. He ate; she watched.

You’ve colonized Indian land but I am not about to let you colonize my heart and mind

Goat Days - Benyamin

మేము కేరళలో ఉన్నకాలంలో ఒక పుస్తకాల సంత జరిగింది. అప్పటికే చెన్నై బుక్ ఫెయిర్స్ ని బాగా మిస్ అవుతున్నానేమో ఆ చిన్న పుస్తకాల సంతను చూడగానే ప్రాణం లేచొచ్చినట్లైంది. లోపలకి వెళ్ళి చూస్తే తొంభై శాతం అన్నీ మలయాళం పుస్తకాలే. ఆ కవర్లు చూస్తూ ఓ ప్రక్క కడుపు నింపుకుంటూ మలయాళం అనువాదాలు ఏమైనా ఉన్నాయా అని వెతగ్గా ఈ పుస్తకం కంటపడింది. ఆ విధంగా రెండేళ్ళకి పైగా నా పుస్తకాల షెల్ఫులో వేచిచూసిన ఈ రచనను ఈ మధ్యనే చదివాను. బెన్యామిన్ రచన 'గోట్ డేస్' 2009 లో కేరళ సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు పొందింది. మలయాళంలో 'ఆడు జీవితం' పేరిట రాసిన ఈ కథ సుమారు ఎనభై భాషల్లోకి అనువదించబడింది. దీని ఆంగ్లానువాదం "Man Asian Literary Prize (2012)" లాంగ్ లిస్టులో స్థానం సంపాదించుకోవడంతో పాటు "DSC Prize for South Asian Literature (2013)" ను కూడా గెలుచుకుంది.

Image Courtesy Google

గల్ఫ్ దేశాలకీ కేరళ వాసులకీ ఉన్న విశిష్టమైన అనుబంధం కేరళలో నివాసం ఉన్న సమయంలో నాకు బాగా అనుభవమైంది. వాయనాడ్ లో ఉన్న కాలంలో కేరళ సంస్కృతీ సంప్రదాయాల్నీ, అక్కడి జీవన విధానాన్నీ చాలా దగ్గరగా చూసే అవకాశం లభించింది. కేరళలో ప్రతి ఒక్కరి కలా ఒక స్వంత ఇల్లు. అద్దెకు ఇళ్ళ కోసం తిరుగుతున్నప్పుడు అక్కడ అద్భుతమైన నిర్మాణాలు చూశాము. అన్నీ చక్కటి ఆర్కిటెక్చర్ తో కూడిన సంప్రదాయ కేరళ గృహాలే. వాకబు చేస్తే తెలిసిందేమంటే సింహభాగం ఇళ్ళ యజమానులు దుబాయ్ లో ఉంటారు. వాళ్ళు సంవత్సరానికోమారు కేరళ వచ్చి కొంతకాలం గడిపి వెళ్ళిపోతుంటారు. అలా ఇంటికి ఒకరిద్దరైనా గల్ఫ్ లో ఉండడం అక్కడ సర్వసాధారణం. అరబ్ దేశాల్లో వృత్తిరీత్యా స్థిరపడిన భారతీయుల్లో ఎనభై శాతం మంది మళయాళీలేనట. ఇంత భారీ సంఖ్యలో మలయాళీయుల వలసకు ప్రధాన కారణం కేరళలో పండించే సుగంధ ద్రవ్యాలు. స్పైసెస్ ను సౌదీకి ఎగుమతి చేసే క్రమంలో అక్కడ ఉద్యోగావకాశాల్ని కూడా అందిపుచ్చుకున్నారు కేరళవారు. ఆ విధంగా ప్రతి సగటు మలయాళీకీ గల్ఫ్ లో ఉద్యోగం ఒక కల. కానీ అందమైన కలలు కొందరికి  పీడకలలుగా మారిన సందర్భాలు కూడా కోకొల్లలు. అటువంటి ఒక దురదృష్టవంతుడు నజీబ్ కథే ఈ 'గోట్ డేస్'. విశేషమేంటంటే ఈ కథ కల్పితం కాదు, వాస్తవ ఘటనల ఆధారంగా రాసినది.

కథ విషయానికొస్తే నజీబ్ కూడా సగటు కేరళ వాసిగా గల్ఫ్ దేశాల్లో ఉద్యోగం కోసం సౌదీకి పయనమవుతాడు. ఒక స్వంత ఇల్లు, టీవీ, ఏసీ లాంటి సదుపాయాల కోసం నిండు గర్భిణి అయిన భార్య సైనునూ, తల్లినీ వదిలి రియాధ్ వెళ్తాడు. రియాధ్ చేరగానే అక్కడ ఒక అర్బబ్ (arbab-యజమాని) ఒక జీపులో వచ్చి నజీబ్ నూ, హకీమ్ అనే మరో యువకుణ్ణీ తన వాహనంలో జనజీవనానికి అందనంత దూరంగా ఒక మారుమూల ప్రదేశానికి తీసుకువెళ్తాడు. మనుష్య సంచారం బొత్తిగా లేని ఆ ఎడారి ప్రాంతంలో ఇద్దరూ అర్బబ్ చేతుల్లో దారుణమైన హింసలకు  గురవుతారు. సుమారు ఏడువందల మేకలకూ, కొన్ని ఒంటెలకూ కాపరిగా మసారా (masara-a goat farm) లో నజీబ్ జీవితం అతి దారుణంగా ఉంటుంది. హకీమ్ కూడా నజీబ్ కు సమీపంలోని మరో మసారాలో ఇలాంటి బాధలే పడుతుంటాడు. ప్రతిరోజూ కొన్ని khubus (రొట్టెలు)ను నీళ్ళలో ముంచుకుని తినడం, గొడ్డు చాకిరీ చేస్తూ అర్బబ్ చేతిలో బెల్టు దెబ్బలు తింటూ ఆ ఎడారిలో కనీసం తలపై నీడ కూడా లేకుండా బహిరంగ ప్రదేశంలోనే బ్రతకడం, ఎండకు ఎండి ఎర్రగా పెనంలా కాలుతున్న ఇసుక నేల మీద నిద్రపోవడం లాంటివి నజీబ్ దినచర్యగా మారతాయి. నీళ్ళు ప్రియం కాబట్టి స్నానం లేదు సరికదా కనీసం మలవిసర్జన తరువాత కూడా నీళ్ళతో శుభ్రం చేసుకోలేని దారుణమైన స్థితిలో సుమారు మూడేళ్ళపాటు శరీర దుర్గంధాన్ని భరిస్తూ ఆ నరకంలో నుంచి ఎలా అయినా బయట పడతాననే ఆశతో రోజులు వెళ్ళదీస్తుంటాడు నజీబ్.

కడు దుర్భరమైన జీవితం లేదా మరణం- ఈ రెండూ తప్ప మరో గత్యంతరం లేని దశలో బహుశా ప్రాణం మీద తీపి మాత్రమే మనిషిని నడిపిస్తుంది. అటువంటప్పుడు తనకు దొరికిన జీవితాన్నే (అది నరకమైన సరే) అంగీకరించే పరిస్థితికి మనిషి చేరుకుంటాడు. నజీబ్ కూడా మరో అవకాశం లేని దశలో తన పశువుకంటే హీనమైన జీవితాన్ని అంగీకరిస్తాడు. ఆ మేకలకు Pochakkari Ramani,Marymaimuna,Indipokkar,Njandu Raghavan,Parippu Vijayan అంటూ తన ఊరిలో మనుషుల పేర్లు పెట్టి పిలుస్తూ మాట్లాడుతుంటాడు. ఒక దశలో తన శారీరక అవసరాన్ని కూడా ఆ మేకల సమక్షంలో తీర్చుకుంటాడు. చివరకు తానొక మనిషిననే విషయం పూర్తిగా మర్చిపోయి ఆ పశువుల్లో ఒక పశువుగా (మేకలా) రూపాంతరం చెందుతాడు. వేళకి తిండి,నిద్ర,గొడ్డు చాకిరీ మినహా నజీబ్ జీవితంలో ఇంకేమీ ఆలోచించడానికి లేదు. స్వదేశంలో అతని భార్య, పుట్టబోయే బిడ్డా, తల్లి- వీరందరి బాధలతో అతనికి సంబంధం లేదు. వారందరూ కేవలం అతని గతించిన జీవితంలో ఒక చిన్న భాగంలోని వ్యక్తులుగా మిగిలిపోతారు. ఒక సందర్భంలో "ఎడారిలో సూర్యాస్తమాయలు మాములుగా అయితే అందమైనవే కానీ నా జీవితం దృష్ట్యా ఆ అందాన్ని ఆస్వాదించలేకపోతున్నాను" అంటాడు నజీబ్. అటువంటి స్థితిలో ఉన్నప్పటికీ ఊపిరి ఉన్నంతవరకూ ఎటువంటి అవరోధాలు ఎదురైనా వాటిని అధిగమించగలం అనే ఆత్మవిశ్వాసం నజీబ్ లో అన్ని వేళలా కనిపిస్తుంది.

అటువంటి సమయంలో హకీమ్ మసారాలోకి సోమాలియా నుండి వచ్చిన మరో బానిస ఇబ్రహీం ఖాదిరీ సాయంతో అదను చూసుకుని దారీ తెన్నూ లేని ఆ ఎడారిలో మిణుకుమిణుకుమంటున్న ఆశతో అర్బబ్ మసారా నుండి  తప్పించుకుని బయటకి పరిగెడతారు నజీబ్, హకీమ్. మరి కనీసం నీళ్ళు కూడా తీసుకెళ్ళడం మర్చిపోయి, పాదాలు రక్తాలు ఓడుతుండగా ఆ ఎడారిలో వారు సురక్షితంగా తమ గమ్యం చేరారా లేదా అన్నది తరువాతి కథ. నజీబ్ కు ఆ నరకం నుండి విముక్తి దొరికిందా లేదా? అతని ప్రార్థనలు ఫలించాయా ? ప్రాణాలతో తన స్వదేశానికి రాగలిగాడా లేదా అన్న విషయాలు తెలియాలంటే ఈ పుస్తకం చదివి తీరాల్సిందే.

ఎంత కాలం జీవించామన్నది కాదు, ఎలా జీవించామన్నది ముఖ్యమని అంటుంటారు. క్వాలిటీ vs క్వాంటిటీ గురించి చెప్పడం సులభమే గానీ ఆ నిర్ణయం తీసుకోవాల్సిన సందర్భం ఎదురైనప్పుడు ప్రాణం మీద తీపే గెలిచి తీరుతుందనిపిస్తుంది నజీబ్ జీవితాన్ని చూస్తే. కష్టం సుఖం చెప్పుకోడానికి మరో మనిషి లేని ఒంటరితనం ఎంత దారుణంగా ఉంటుందో, హ్యూమన్ ఇంటరాక్షన్ ఎంత అవసరమో నజీబ్ మూడేళ్ళ నరకాన్ని చూస్తే అర్థమవుతుంది. "మసారాకు చాలా అరుదుగా ఎవరైనా వస్తే చాలు, భాష రాకపోయినా ఆ మనుష్య వాసన కోసం తపనపడుతూ కుక్కపిల్లలా వాళ్ళ వెనుక వెనుక తిరిగేవాణ్ణి అంటాడు నజీబ్. ఏకాంతాలు అందమైనవే కానీ వాటి అందం మానవ సంబంధాలతో కలగలిసి ఉన్నప్పుడే. అడ్రీ హెప్బర్న్ అంటుంది, 'I don't want to be alone,I want to be left alone' అని.

ఇందులో నజీబ్ కథను బెన్యామిన్ చెప్పిన తీరు అద్భుతంగా ఉంది. నెరేషన్ అంతా ఫస్ట్ పర్సన్ లో సాగుతుంది. సులభమైన వర్ణనలతో అలవోకగా మనసుకి హత్తుకునే పదాలు రాయడంలో బెన్యామిన్ నేర్పరితనం అడుగడుగునా కనిపిస్తుంది. ఎక్కడా పట్టుతప్పిపోకుండా క్లిష్టమైన పరిస్థితుల్లో మానవనైజపు భావోద్వేగాల్ని తన వేదాంతధోరణితో బ్యాలెన్స్ చేసిన విధానం ఎంతో బాగుంది. నజీబ్ జీవితం గల్ఫ్ దేశాల వెలుగు జిలుగుల వెనుక చీకటి కోణాల్ని కళ్ళకు కట్టినట్లు చూపిస్తుంది. అరబ్ సంస్కృతిలో తరతరాలుగా వ్రేళ్ళూనుకుని ఉన్న అతి కౄరమైన బానిస వ్యవస్థ స్వరూపాన్ని నగ్నంగా నిలబెడుతుంది. ఈ కథలో నజీబ్ జీవితాన్ని తుదికంటా నడిపించేది జీవితం పై ఆశ మాత్రమే. అన్ని కష్టాల్లో కూడా నజీబ్ అల్లా తనకు తోడున్నాడని నమ్ముతాడు. అతని నమ్మకాన్ని నిలబెడుతూ ఆ కౄరమైన మనుషుల మధ్య కొందరు మానవత్వం ఉన్న మనుషులు కూడా అతనికి తారసపడతారు. అర్బాబ్ నజీబ్ తో వ్యవహరించే తీరు కౄరత్వానికి పరాకాష్ట. చేతిలో గన్ తో తన పనివాణ్ణి అనుక్షణం ఒక గ్రద్దలా కాచుకుని కూర్చుని రాత్రీ పగలూ పని చేయించుకోవడం పాశవికంగా ఉంటుంది. ఒక సందర్భంలో నజీబ్ కు ఆర్బాబ్ ను చంపే అవకాశం వచ్చినా వదిలెయ్యడంలాంటి సంఘటనలు నజీబ్ ను పశువుల్లాంటి మనుషుల మధ్య మానవత్వం ఉన్న మనిషిగా నిలబెడతాయి. ఇందులో నన్ను ముఖ్యంగా ఆకట్టుకున్న విషయం ఏంటంటే,ఇటువంటి దీనగాథ వర్ణనలో కూడా ప్రతి పేజీనీ ఒక ఆశావహదృక్పధంతో ముగిస్తారు. నజీబ్ లాంటి వాళ్ళ కథలు చదివితే మన దైనందిన జీవితంలో చాలా స్వల్పమైన, అల్పమైన విషయలుగా కనిపించేవి ఒక్కోసారి ఎంత విలువైనవో తెలుస్తాయి. కష్టం-సుఖం చెప్పుకోడానికో తోడు, తల మీద ఎండకీ వానకీ తలదాచుకోడానికో చూరు, పంచభక్ష్య పరమాన్నాలు కాకపోయినా వేడిగా వండుకున్న కాస్త అన్నం- ఇవన్నీ ఉన్నట్లుండి చాలా విలువైనవిగా అగుపిస్తాయి. ప్రతికూల పరిస్థితుల్లో సైతం మనోనిబ్బరాన్ని కోల్పోకూడదని హితవు చెప్పే ఈ నవల ఎందరికో స్ఫూర్తిదాయకం. అస్సలు క్రింద పెట్టనివ్వకుండా నన్ను ఏకబిగిన చదివించిన పుస్తకం ఈ 'గోట్ డేస్'.

పుస్తకం నుండి కొన్ని వాక్యాలు..
Those plants taught me life's great lessons of hope.They whispered to me :Najeeb,adopted son of the desert,like us,you too must preserve your life and wrestle with this desert.Hot winds and scorching days will pass.Don't surrender to them.Don't grow weary,or you might have to pay with your life.Don't give in.Lie half dead,as if meditating.Feign nothingness.Convey the impression that you will never resurrect.Secretly appeal to Allah the merciful.He will recognize your presence.He will hear your cries.And finally an opportune moment will come for you.This hot wind will blow away.This heat will dissipate.The cold wind of time will beckon you.Then,only then,should you slowly raise your head from the earth,announce your presence and,then,quickly,spring to freedom.Bloom and come to fruit in the morrow.
I lent my ears to the words of the little plants.I waited patiently for the opportune moment.

Even while heading towards freedom,it is agonizing to depart from our loved ones.I experienced intense grief in that happy moment of freedom.

I suddenly lost all urge to escape.Even when it is set free,a goat reared in a cage will return to the cage.I had become like that.I can't go anywhere in this figure and form.I am a goat.My life is in this masara. Till I end my life or die of some disease.I don't want to show anyone this scruffy shape,this scruffy face,this scruffy life.Mine is a goat's life.

I was like a flower that forced to blossom in the desert. 

Piano Stories - Felisberto Hernandez

కొన్ని కథలుంటాయి,కాఫీ తాగుతూనో,మధ్యమధ్య ఎవరితోనో మాట్లాడుతూనో కూడా ఆడుతూపాడుతూ చదివెయ్యవచ్చు..అక్షరాల వెంట కళ్ళు పరిగెడితే చాలు,రచయిత అంతరంగం ఉపరితలం వద్దే సునాయాసంగా దొరికేస్తుంది..మరికొన్ని కథలుంటాయి,వీటిలో అక్షరాలకు లోతెక్కువ..అడుగంటా కాలుమోపితే గానీ నీటి స్పర్శ తగలనట్లు అర్ధం అట్టడుగునెక్కడో నిక్షిప్తమై ఉంటుంది..వీటిని కేవలం కళ్ళతో చదవడం సాధ్యపడదు..ఉరుగ్వే రచయిత ఫెలిస్బెర్టో హెర్నాండెజ్ కథలు ఈ రెండో కోవలోకి వస్తాయి..ఈయన రాసిన 'పియానో స్టోరీస్' ను Luis Harss స్పానిష్ నుండి ఆంగ్లంలోకి అనువదించారు,కాగా Francine Prose,Italo Calvino పరిచయ వాక్యాలు రాశారు..తన కథలకు ఎటువంటి లాజికల్ స్ట్రక్చర్ ఉండదని తన మొదటి కథ 'How Not To Explain My Stories' లో చెప్తూనే తన ప్రపంచంలోకి మనల్ని ఆహ్వానిస్తారు రచయిత.

Image Courtesy Google

My stories have no logical structures. Even the consciousness undeviatingly watching over them is unknown to me. At a given moment I think a plant is about to be born in some corner of me. Aware of something strange going on, I begin to watch for it, sensing that it may have artistic promise. I would be happy if the idea weren’t a complete loss. But I can only watch and wait, indefinitely: I don’t know how to nurture the plant or make it bloom. All I have is the feeling or hope that it will grow leaves of poetry or of something that could become poetry when seen by certain eyes.

ఒక్కోసారి మెలకువలో ఏవో సుదూరమైన స్వప్న లోకాలు చుట్టొచ్చిన భావన కలుగుతుంది..ఎక్కడో ఏ మారుమూల ప్రదేశంలోని ఇంటిలో సంచరించినట్లూ,ఎవరో వ్యక్తుల్ని కలిసినట్లూ,మాట్లాడినట్లూ అనిపిస్తుంది..మనం నడిచి వెళ్ళిన చోట్ల పాదస్పర్శలూ,మనం మాట్లాడిన వ్యక్తులూ,ఇంటి లోపలి వస్తువులూ,చేతితో స్పర్శించిన కలమో,కాగితమో మరొకటో ఇలా ఏవేవో ఆబ్జక్ట్స్ అస్పష్టంగా జ్ఞప్తికి వస్తాయి..స్పృహ వచ్చాకా ఏమి జరిగిందో గుర్తు తెచ్చుకుందామని ఎంత ప్రయత్నించినా గుర్తుకురావు..కష్టం మీద Subconscious లో చెల్లాచెదురుగా పడి ఉన్న ముక్కల్ని ప్రోగుచేసి చూస్తే వాటికి ఒక అర్ధంగానీ,లాజిక్ గానీ ఉండవు..ఈ స్వప్నాలు,జ్ఞాపకాలూ అబ్స్ట్రాక్ట్ పెయింటింగ్స్ ని తలపిస్తాయి..ఫెలిస్బెర్టో హెర్నాండెజ్ కథలు అటువంటి ఛాయా చిత్రాల్లా అనిపిస్తాయి..హేతువాదానికి సుదూరమైనవీ,స్పష్టంగా నిర్వచించలేనివీ,మన ఆలోచనలకు అంతుపట్టనివీ,వాస్తవికతకు ఆమడ దూరంలో ఉండేవన్నీ నిరర్థకం అనుకుంటే పొరపాటేనని ఫెలిస్బెర్టో కథలు నిరూపిస్తాయి.. ఇందులో మొత్తం 15 కథలున్నాయి.

I’ve lived near other people and collected memories that don’t belong to me.

ఒక సాధారణమైన వస్తువును చూసే విషయంలో ఒక మామూలు వ్యక్తి దృష్టికోణానికీ,ఒక నైపుణ్యమున్న ఫోటోగ్రాఫర్ దృష్టికోణానికీ ఎంతో వైరుధ్యం ఉంటుంది..ఫెలిస్బెర్టో తన కథను ఒక ఛాయాచిత్రంగానూ,కథనాన్ని ఒక స్వప్నావస్థగానూ చూస్తారనిపిస్తుంది..అందుకేనేమో ఇందులో వర్ణనలు పలు ఛాయాచిత్రాలను అతికించిన ప్యాచ్ వర్క్ లా ఉంటాయి..'No One Had Lit a Lamp' అనే కథలో ప్రొటొగోనిస్ట్ ఒక వ్యక్తి పైనుండి తన దృష్టిని మరల్చుకుంటూ, "ఆ గదిలో టేబుల్ పై మంటలు ఎగసిపడుతున్నాయి" అంటారు..మరునిముషంలో ఆ టేబుల్ పై ఉన్నవి మంటలు కాదు,ఫ్లవర్ వేజ్లో ఎరుపూ,పసుపూ రంగుల్లో ఉన్న పువ్వులపై ఎండ పడుతోంది అంటారు..కంటిలోని ప్రతిబింబం మెదడుకి చేరే లోపే ఫెలిస్బెర్టో సన్నివేశాలు ప్రాణం పోసుకుంటాయి..అంటే ఊహకీ,తార్కికతకీ మధ్య ఉండే అతి సన్నని దారుల్లో ఈ కథలు ప్రయాణిస్తాయి..మరో విషయమేంటంటే ఈ కథల్లో సన్నివేశాల మధ్య  పొంతనలుండవు..కార్వర్ కథల్లోలా వీటికి ముగింపులు కూడా ఉండవు..కథ ముగిసే సమయానికి ఆదీ అంతాలు లేని అస్పష్టమైన ఇమేజ్ ఒకటి పాఠకుల మస్తిష్కంలో మిగిలిపోతుంది..అక్షరాల్ని తన కలంతో (కుంచెతో) రంగులుగా మార్చి తన కథల్ని కళ్ళకు చిత్రాలుగా చూపించే నైపుణ్యం ఫెలిస్బెర్టో సొంతం..ఇటాలో కాల్వినో తన ముందు మాటలో ఈయన లాంటి రచయిత వేరొకరు లేరని అనడం ఎంత మాత్రమూ అతిశయోక్తి కాదనిపిస్తుంది.

టామ్ హాంక్స్ 'Uncommon types' కథల్లో టైప్ రైటర్లలాగా ఈ కథల్లో కూడా 'పియానో' ప్రతి కథలో ఏదో ఒక మూల  ప్రత్యక్షమవుతుంది..కథానాయకులు సహజంగా పియానో వాయించేవారై ఉంటారు..ఈయన కథల్లో ప్రధానంగా చెప్పుకోవలసింది రెండు విషయాలు:ఒకటి జ్ఞాపకాలు,రెండు స్వప్నాలూ..ప్రౌస్ట్ అభిమాని అయిన ఫెలిస్బెర్టో కథలు కూడా ముఖ్యంగా జ్ఞాపకాల ఆధారంగానే నడుస్తాయి..చెకోవ్,కార్వర్ లాంటివాళ్ళ కథల్లో ప్రకృతిని గురించో,వస్తువులను గురించో వర్ణనలుంటాయి..ఒక మంచుకురిసే రాత్రి మొదలు టేబుల్ మీద ఉన్న ప్లేట్లు,స్పూన్లు,గడియారం,పరదాలూ ఇలా మనం నిత్యజీవితంలో విస్మరించే (ఓవర్ లుక్ చేసే ) చిన్న చిన్న వస్తువుల గురించి కూడా వర్ణిస్తారు..ఆ వర్ణనలు చదివే పాఠకుడు తాను ఆ ప్రదేశంలో ప్రత్యక్షంగా ఉన్న భావనకు లోనవుతాడు..అలాగే కార్వర్ కథల్లో విరివిగా కనిపించే ఫర్నిచర్ గురించిన వర్ణనలూ,కిటికీలోంచి వచ్చే సన్నటి వెలుతురూ మొదలైన అంశాలు కథలో 'మూడ్' ని చెప్పకనే చెప్పే ప్రయత్నం చేస్తాయి..ఇటువంటి విస్మరణకు గురైన అంశాల్నే ఫెలిస్బెర్టో తన కథలకు పునాదిగా చేసుకుంటారు..ఈ కథల్లో వస్తువులకు వ్యక్తులతో సరి సమానమైన ప్రాతినిథ్యం ఉంటుంది..వస్తువులు సజీవంగా కథలో భాగమై కథనాన్ని ముందుకు నడిపిస్తాయి.

An irresistible desire to cry was bloating up in me. I held it back with all my strength while a nightmarish silence fell about my ears and from my head and face down my whole body. Everything around me — the piano, the lamp, Celina still holding the pencil — radiated a strange heat. At that moment the objects were more alive than we were.

ఫెలిస్బెర్టో పాత్రల చిత్రీకరణ కూడా భలే విచిత్రంగా ఉంటుంది..ఒక్కరూ నార్మల్ గా అనిపించరు..కొన్ని స్త్రీ పాత్రలైతే ఏదో ఒక అబ్సెషన్ తో వింతగా ప్రవర్తిస్తూ Dickens 'Great Expectations' లో మిస్ హవిషంనూ,జేన్ అయిర్ లో రోచెస్టర్ భార్యనూ తలపించాయి..ఒక కథలో యువతి తన ఇంటి బాల్కనీతో ప్రేమలో పడుతుంది..చీకట్లో కూడా చూడగలిగే వ్యక్తి, వరదలతో చుట్టుముట్టిన ఇంటి యజమానురాలు,డైసీ అనే బొమ్మతో ప్రేమలో పడి భార్యను నిర్లక్ష్యం చేసే భర్త ఇలా విభిన్నమైన పాత్రలు తెరమీదకొస్తాయి..ఈ పాత్రలన్నీ మిస్టీరియస్ గా అనిపించే కొత్త కొత్త స్థలాలకీ,ఇళ్ళలోకీ వెళ్తుంటాయి..బొత్తిగా అపరిచితమైన వ్యక్తుల వ్యక్తిగత జీవితాల్లోకి తొంగి చూసే ప్రయత్నం చేస్తుంటాయి..ఉన్నపళంగా వాస్తవాన్ని వదిలి తమ మెదడులోని కాల్పనిక జగత్తులోకి వెళ్ళిపోతుంటాయి..ఇక్కడ రచయిత కూడా తన కాల్పనిక ప్రపంచంలోకి మనతో పాటు ఒక కొత్త వ్యక్తిలా అడుగుపెడతారు..తాను చూసేది వాస్తవమో,కల్పనో రచయితకు కూడా స్పష్టత లేదనిపిస్తుంది,మనతో పాటు రచయిత కూడా మసక వెలుతురున్న గదుల్లో,చీకటి సొరంగాల్లో,అపరిచితుల ఇళ్ళలో అంతే కుతూహలంగా అడుగులు వేస్తారు..ఈ తరహా సర్రియలిస్టిక్,అబ్సర్డ్ అంశాలన్నీ ఉన్నా ఈ కథలు సాధారణ మెటా ఫిక్షన్ లా మెదడు మీద భారం మోపకుండా సరళంగా,చదవడానికి తేలిగ్గా ఉంటాయి..ఫిక్షన్ రాయడానికి కొన్ని కొలమానాలూ,పరిధులూ పెట్టుకుని దానికి లోబడి పనిచేసే  రచయితలకు దూరంగా ఫెలిస్బెర్టో కథలు వాస్తవానికీ,ఊహకీ మధ్య అస్పష్టమైన గీతను చెరిపేసే ప్రయత్నం చేస్తాయి..హేతువాదానికి ఆవలితీరంలో ఉండే ఈ కథలు పాఠకుల దృష్టికోణపు పరిథుల్ని విస్తృతం చేస్తాయి..ఈ కథలు చదివితే మన దైనందిన జీవితంలో చూసే ప్రతి చిన్న వస్తువునూ,మనిషినీ,ఇతర అంశాల్నీ మరోసారి సరికొత్తగా చూసే ప్రయత్నం చేస్తాము.

పుస్తకం నుండి కొన్ని వాక్యాలు,

ఇటాలో కాల్వినో తన ముందుమాటలో ఫెలిస్బెర్టో గురించి ఈ విధంగా రాశారు..

Felisberto Hernández is a writer like no other: like no European, nor any Latin American. He is an “irregular” who eludes all classification and labeling, yet is unmistakable on any page to which one might randomly open one of his books

What never quite went to sleep was the specter of the magnolias. Although I had left behind the trees where they lived, they were with me, hidden in the back of my eyes, and suddenly I felt their presence, light as a breath somehow blown into the air by thought, scattered around the room, and blending into the furniture. Which was why, later on — in spite of the miseries I went through in that room — I never stopped seeing the faint glow of magnolias on the furniture and among the white and black shapes.

Also, just where the breast began, there was a flower with such sharp edges that if you moved too fast you could cut your fingers on it (and I couldn’t see why anyone would have wanted to reproduce a flower that grew wild on every fence along the road).

Her full, kindly face seemed to portray the word “grandmother”: she made me feel how round that word was. (Whenever a friend’s grandmother had a thin face, I thought the word “grandmother” didn’t fit her and she would probably not be as kindhearted as mine.)

What I was thinking just then was, “If I spend much longer in the past I’ll never get out again and I’ll go mad: I’ll be like one of those unhappy souls trapped by a secret in his past for the rest of his life. I’ve got to row with all my might back to the present."

It was on such a night, when I was running past times through my mind, carelessly, the way you let coins slip through your fingers, that the memory of Celina visited me.

My memories are a silent movie: I can put my old eyes on to see them, but my ears are deaf to them.

But until I fell asleep I was at the mercy of my memories, like a spectator obliged to watch two very different companies perform without knowing what scene or which memories would light up first, how they would alternate, or what the relations between the actors would be, because the theater and producer were always the same, usually the same author was involved and the main characters were always a man and a child.

I tried to imagine the character it portrayed but could think of nothing serious enough: perhaps he also had stopped taking himself as seriously as he used to in life and spent his time now playing with the pigeons.

“How you must regret having offered me your hospitality!” 
“On the contrary, I was thinking how unfortunate it will be to have an empty room after you’ve stayed in it.”

I looked out at a dimly lit sky that was trying to unload its bloated clouds on the house.

All these memories lived in some part of me that was like a small lost town known only to itself, cut off from the rest of the world. For many years no one had been born or died there. The founders of the town had been my childhood memories. Then, years later, some foreigners had arrived: my memories of Argentina. This afternoon I had the feeling I was in that town for a rest, as if misery had granted me a holiday.