Saturday, April 15, 2017

What we talk about when we talk about love - Raymond Carver

Image courtesy Google
అసలు ముగింపు లేని కథలు ఉంటాయా !! యెస్..ఉంటాయి..ఆ మాటకొస్తే ముగింపే కాదు,మొదలూ-తుదా లేని కథలు కూడా ఉంటాయి అని Raymond Carver కథలు చదివాకే తెలిసింది..మొత్తం పదిహేడు కథలతో కూడిన కార్వర్ రచన 'What we talk about when we talk about love' అమెరికన్ మధ్యతరగతి మనుషుల మనస్తత్వాలకు అద్దం పడుతుంది..అమెరికన్ డ్రీమ్స్,మానవ సంబంధాలు ఆల్కహాల్ మత్తులో ఎలా చిన్నాభిన్నమయ్యాయో చూపిస్తుంది..Raymond Carver వచన ప్రయోగం చాలా సరళం..అన్ని కథల్లోనూ ఆయన ఉపయోగించిన వాడుక భాష,ఒక చక్కని కథ రాయడానికి పెద్ద పెద్ద పదాలు అవసరం లేదని నిరూపిస్తుంది...అప్పటికే కొంతమంది రచయితలు 'The language really used by men' ను సాహిత్యంలో ఉపయోగించే ప్రయోగానికి శ్రీకారం చుట్టినప్పటికీ ఆ విషయంలో పూర్తిగా సఫలీకృతులయింది మాత్రం Raymond Carver అని అంటారు..కార్వర్ లో మరో ప్రత్యేకత ఏంటంటే ఆయన పదాలను బహు పొదుపుగా ఉపయోగిస్తారు..అందుకే అప్పట్లో ప్రముఖులైన అమెరికన్ సమకాలీన సాహిత్యకారుల్లో ఈయన ఒకరిగా నిలిచారు..

మొదటి కథ Why don't you dance ? చదివాక,ఇదేంటి ఇలా అసంపూర్తిగా వదిలేశారు అనిపించింది! అసలు ఈ కథలో ముగింపు ఏమై ఉంటుంది అని నిర్ధారణ చేసుకునేదాకా ఆలోచిస్తూనే ఉన్నాను..రెండో కథ Viewfinder,ఆ తరువాత Mr.Coffee అండ్ Mr.Fixit ఇలా ఒక్కో కథా చదువుకుంటూ వెళ్తుంటే,అప్పుడు రచయిత ఏం చెప్పాలనుకున్నారో మెల్లిగా అర్ధంకాసాగింది..ముందుగా lighter vein సంభాషణల్లో మొదలయ్యే ఆయన కథలు క్రమేపీ ఒక రూపుదాల్చుకుంటాయి..అలాగే కార్వర్ కథెక్కడ మొదలుపెడతారో తెలీదు..ఒక డైనింగ్ టేబుల్ దగ్గర కాఫీ సిప్ చేస్తున్నప్పుడో,లేదా ఒక గారేజీ లోనో,నలుగురు మిత్రులు కూర్చుని పిచ్చాపాటీ మాట్లాడుకుంటున్నప్పుడో,అర్ధరాత్రి రాత్రి మంచి నిద్ర మధ్యలోనో,ఇలా చిత్రమైన సందర్భాల్లో కార్వర్ కథలు మొదలవుతాయి..అసలు ఈయన ఒక సన్నివేశాన్ని ముందుగా అనుకుని కథ రాయరేమో అనిపిస్తుంది,కార్వర్ పదాల అల్లిక మొదలుపెట్టాకే సన్నివేశం రూపకల్పన జరుగుతుంది..

కార్వర్ కథలన్నీ ముఖ్యంగా మానవ సంబంధాల చుట్టూ తిరుగుతాయి..సంక్లిష్టమైన మానవసంబంధాల్లో ఉండే 'conflict',ఐడెంటిటీ ఇష్యూస్ లాంటివి ప్రతి కథలోనూ కనిపిస్తాయి..టైటిల్ కి తగ్గట్లు ఈ సంకలనంలో కథా వస్తువు  'ప్రేమ'..ఇందులో ప్రేమ అంటే మళ్ళీ ఇప్పటి సినిమాల్లోలా హీరో-హీరోయిన్ల మధ్య ఉండే ప్రేమ ఒక్కటే కాదు..భార్య భర్తల మధ్య,తల్లితండ్రులు-పిల్లల మధ్య,ఇద్దరు స్నేహితుల మధ్య,ఇలా ప్రేమ లోని అన్ని పార్శ్వాలను స్పృశిస్తూ ముందుకి వెళ్తాయి..ఈ కథల్లో ప్రత్యేకత ఏంటంటే,ఒక్క కథకి కూడా conclusion లేదా ముగింపు లాంటిది ఏమీ ఉండదు..ఫలానా వ్యక్తి ఇలా చేశాడు,ఫలానా ఆమె ఈ విధంగా ప్రవర్తించింది అంటూ వారిని గురించి చిన్న చిన్న సంగతులు చెప్తారు..అవి కూడా రోజువారీ జరిగే మామూలు సంఘటనల్లాగే ఉంటాయి..అతను మంచి వ్యక్తి,ఇతను చెడ్డ వ్యక్తి అంటూ జడ్జిమెంట్స్ తో కూడిన పాత్రల రూపకల్పన మనకెంత వెతికినా కనపడదు..వారి పేరు,ఉద్యోగం,రోజువారీ వ్యవహరించే పద్ధతులను గురించి చిన్న చిన్న క్లూస్ ఇచ్చి వదిలేస్తారు..ఆ పైన మనమెలా చదివితే అదే కథ...ఈ కథలు అన్నీ చదివేవాళ్ళ పర్స్పెక్టివ్ ని బట్టి రూపాంతరం చెందుతూ ఉంటాయి..No Two Persons Ever Read the Same Book అనే విషయం కార్వర్ కథలకి అన్వయిస్తే చాలా బాగా సరిపోతుంది..అరటిపండు వలిచి చేతిలో పెట్టినట్లు కాకుండా,చెప్పీ చెప్పకుండా ఉండే ఈ శైలిలో కథలు రాయడం వల్ల చదివిన చాలాసేపటి తరువాత కూడా మన ఆలోచనల్లో ఆ పాత్రలన్నీ నిలిచిపోతాయి. 

Tuesday, April 11, 2017

The Blind Owl - Sadegh Hedayat

Image courtesy Google
రచయితల్లో కొందరు నిర్లిప్తంగా ఉంటూ,కథతో విడివడి,పూర్తిగా ప్రేక్షక స్థానంలో ఉండి తమ రచనలు చేస్తే,మరి కొందరు కథతో మమేకమై,అంతా తానై,అన్నీ తానై కథను ముందుకు నడిపిస్తారు..ఇరాన్ కు చెందిన Sadeq Hedayat ఆ రెండో కోవకి చెందిన రచయిత..అందువల్ల 'The Blind Owl' గురించి చెప్పుకోవాలంటే Sadeq Hedayat గురించే చెప్పుకోవాలి..ఇందులో కథ,కథనం,ప్రేక్షకుడు,వీక్షకుడూ,రచయితా,పాఠకుడూ,విమర్శకుడు అన్నీ ఆయనే..ఆయనకి చదివేవాళ్ళతో సంబంధంలేదు..చదివి ఏమనుకుంటారో అని భయం అంతకంటే లేదు..ఉన్నదున్నట్లుగా ఏమాత్రం ఫిల్టర్స్ లేకుండా తన మనసునీ,తన ఆలోచనల్నీ,తన పిచ్చితనాన్నీ,కోపాన్నీ,బాధనూ,ప్రేమనూ,ద్వేషాన్నీ ఇలా మనసులో ఎన్ని భావోద్వేగాలకు స్థానం ఉందో అన్నిటినీ ఈ పుస్తకం ద్వారా మన ముందుంచుతారు.
"I am writing only for my shadow, which is now stretched across the wall in the light of the lamp..I must make myself known to him."
అంటూ మొదటి పేజీ లోనే చెప్పడంలో,"ఇది నా కోసం,నా నీడ కోసం రాసుకుంటున్నాను,నేను నీకేమీ చెప్పట్లేదు,నీకు వినే అర్హత ఉందో లేదో కూడా నాకు తెలీదు,విని నువ్వేమనుకుంటావో నాకు అవసరం లేదు" అన్నట్లు ఉంటుంది చదివేవాళ్ళకి..ఇలా రచయిత లోని తిరుగుబాటు ధోరణి మనకు ఆదిలోనే పరిచయమవుతుంది..

'The Blind Owl' ను ఇరాన్ సాహితీరంగంలో ఎన్నదగ్గ రచనలు చేసిన Sadeq Hedayat మాగ్నమ్ ఒపస్ గా పరిగణిస్తారు..మనిషి తన చుట్టూ ఉన్న ప్రపంచంలో ఇమడలేకపోవడం,తనను సమాజంలో ఒక భాగంగా ఐడెంటిఫై చేసుకోలేకపోవడం వంటి మానసికప్రవృత్తులు అస్థిత్వవాదం,అబ్సర్డిటీలకు దారితీశాయి..ఇంత పెద్ద ప్రపంచంలో అంత మంది సుఖంగా బ్రతుకుతున్నారు కదా!,మరి నాకే ఈ బాధ ఎందుకు ?, నేనెందుకు భిన్నంగా ఉన్నాను? అని నిరంతరం ఆత్మపరిశీలన చేసుకుంటూ జీవిత పరమార్ధం తెలుసుకోవాలనే జిజ్ఞాసలోంచే ఈ Blind Owl పుట్టింది..ఈ రచన ఇరాన్ రాజకీయ,సాంఘిక పరిస్థితులనూ/మతపరమైన నమ్మకాలనూ కించపరిచేదిగా ఉండటం వలన దీన్ని 18వ Tehran International Book Fair నుంచి బ్యాన్ చేశారంటారు..ఇరాన్ లో ఇది ప్రచురణకు నోచుకోకపోవడంతో ఇండియా లోనే దీనికి తొలి ముద్రణ జరిగింది..

ఈ కథలో మనకు పేరు తెలియని ముఖ్య పాత్ర పెన్ కేసెస్ తయారు చేసే ఆర్టిస్ట్..ఈ ఆర్టిస్ట్ ఒక వైపైతే మిగతా ప్రపంచం అంతా మరొక వైపు ఉంటుంది..ప్రొటొగోనిస్ట్ తనలాంటి వాళ్ళు కానీ మనుషుల్ని 'rabble-men' అనీ,తనని దగ్గరికి రానీయకుండా చాలామందితో సంబంధాలు కలిగిన భార్యను 'bitch' అనీ పుస్తకం అంతా సంబోధిస్తాడు..ఒక ప్రక్కన తన ఉనికి మిగతా ప్రపంచం కంటే భిన్నమని నమ్ముతూనే,వారితో తనని పోల్చుకుంటూ ఆ resemblances  ను సహించలేకపోతున్నానంటాడు.. తాను చిన్నప్పటి నుంచీ ప్రేమించిన భార్య ప్రేమను పొందలేని నైరాశ్యం ఒక అబ్సెషన్ గా మారడంతో రచయిత ఆలోచనలు ప్రేమ నుంచి కోపంగా,ద్వేషంగా,ఆ పై విరక్తిగా మారడం,వాటి పర్యవసానాలతో కథ ముందుకి వెళ్తుంది..ఇందులో కొన్ని వాక్యాలు రిపీటెడ్ గా మళ్ళీ మళ్ళీ చెప్తారు..కథంతా ఫస్ట్ పర్సన్ లోనే చెప్పినా భూత,వర్తమాన కాలాల మధ్య నడుస్తుంది..సమాజాన్ని లెక్కచెయ్యని రచయిత ధోరణి కొన్ని చోట్ల తెలుగు రచయిత చలం గారిని గుర్తుకు తెస్తుంది..మరికొన్ని చోట్ల గుడ్డిగా సమాజం మీద అక్కసు వెళ్లబోసుకునే ధోరణిగా కూడా అనిపిస్తుంది..ఇందులో ఇరాన్,భారతీయ సంస్కృతులను విస్తృతంగా చర్చించారు,దానితో పాటుగా అక్కడక్కడ ఒమర్ ఖయ్యాం కవితల ప్రస్తావన కూడా ఉంటుంది..
It seemed as though mystery was everywhere and my lungs hardly dared to inhale the air.
 He was like someone whom I had known once, but he was no part of me.
I thought to myself, 'If it is true that everyone has his own star in the sky mine must be remote, dark and meaningless.Perhaps I have never had a star at all.'
ఈ పుస్తకంలో Sadeq ఆలోచనలు ఎప్పుడూ జీవన్మృత్యులవుల మధ్యలో ప్రయాణిస్తూ ఉంటాయి..యూరోప్ లో ఉన్న కాలంలో ప్రపంచ సాహిత్యంతో ఆయనకి పరిచయం కలగడంతో Kafka,Poe,Dostoevski లాంటి వారి ప్రభావం ఇందులో స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది..ముఖ్యంగా మిగతా existential రచనల తరహాకు భిన్నంగా ఇందులో రచయిత మృత్యువును ప్రధాన పాత్రగా మలిచారు..ఇందులో 'డెత్' హీరో అన్నమాట.. నిజమైనదీ,నిజాయితీ కలిగినదీ మృత్యువు మాత్రమే అంటారు..తన చుట్టూ ఉన్న ఈ ప్రపంచం,మనుషులూ,విధానాలు అన్నీ ఒక పచ్చి అబద్ధమనీ,మోసభూయిష్టమనే రచయిత ఆలోచనలు చేదు మాత్రల్లా ఉంటాయి..చదువుతున్నంతసేపు మన గుండె శబ్దం మనకే వినిపిస్తోందా అన్నట్లు అనిపించే నిశ్శబ్దపు రాత్రులనూ,పగళ్ళనూ అద్భుతంగా తన పదాల్లో మనముందు చిత్రించినప్పటికీ  ఆ నిశ్శబ్దంలోంచి ఎల్లలులేని నైరాశ్యం,సమాజంపై అంతులేని ఆగ్రహం లాంటివి చెవులు చిల్లులుపడే ధ్వనితో మేమున్నామంటూ ఆయన ప్రతి పదంలోనూ ద్యోతకమవుతూనే ఉంటాయి..జీవితం యొక్క Monotony ని చూసి చూసి విసిగిపోయిన రచయిత musings లో చివరకి పునర్జన్మ కూడా తనకి అక్కర్లేదనీ తనకి మళ్ళీ ఈ ప్రపంచాన్ని చూసే దౌర్భగ్యం వద్దనీ అంటారు..

అస్థిత్వవాదం,అబ్సర్డిటీ లు పరిచయమైన తొలినాళ్ళలో Herman Hesse,Andre Gide,Albert Camus లాంటి యూరోపియన్ రచయితలను చదివినప్పుడు,ఆ పుస్తకాలను పూర్తి చేసిన వారం-పది రోజులకి గానీ ఆ ప్రభావం నుంచి బయటపడేదాన్ని కాదు..ఇప్పుడు ఈ Blind Owl చదివాకా అవే నయం అనిపిస్తున్నాయి..వారి పుస్తకాల్లో ఉన్న సరళత్వం ఇందులో లేదు..Sadeq Hedayat consciousness కి తీక్షణత చాలా ఎక్కువ..మనకి తెలీకుండానే మన మెదళ్ళని తన ఆధీనంలోకి తీసేసుకోగల తీవ్రత అది..సులువుగా ఆకళింపు చేసుకునే రచనలకు ఈ Blind Owl చెందదు..పిచ్చితనాన్ని,ద్వేషాన్నీ,బాధనూ,విరక్తినీ కూడా consider చెయ్యగలిగే మనసున్న వాళ్ళు   తప్పకుండా చదవవలసిన పుస్తకం ఇది..నేనైతే ఆ తీవ్రత చాలా ఎక్కువగా అనిపించి,రెండు మూడు ఇంటెర్వల్స్ లో చదివిన పుస్తకం ఇది..చివరగా ఈ పుస్తకం గురించి ఒక్క ముక్కలో చెప్పాలంటే 'Depiction of suffering in it's best possible way' అంటాను..

పుస్తకం నుండి కొన్ని నచ్చిన వాక్యాలు,
My heart stood still. I held my breath. I was afraid that if I breathed she might disappear like cloud or smoke.
ఒక మాస్టర్ పీస్ ఎలా పుడుతుందో చెప్తూ,
At such times as this every man takes refuge in some firmly established habit, in his own particular passion. The drunkard stupefies himself with drink, the writer writes, the sculptor attacks the stone. Each relieves his mind of the burden by recourse to his own stimulant and it is at such times as this that the real artist is capable of producing a masterpiece..
The subject I had chosen, a dead woman, had a curious affinity to my dead manner of painting. I had never been anything else than a painter of dead bodies.
The only thing that makes me write is the need, the overmastering need, at this moment more urgent than ever it was in the past, to create a channel between my thoughts and my unsubstantial self, my shadow, that sinister shadow which at this moment is stretched across the wall in the light
of the oil-lamp in the attitude of one studying attentively and devouring each word I write.This shadow surely understands better than I do. It is only to him that I can talk properly. It is he who compels me to talk. Only he is capable of knowing me. He surely understands..It is my wish, when I have poured the juice- rather, the bitter wine of my life down the parched throat of my shadow, to say to him, 'This is my life'.
How many stories about love, copulation, marriage and death already exist, not one ofwhich tells the truth! How sick I am of well-constructed plots and brilliant writing!
Monotony of life గురించి చెప్తూ,ఫిక్షన్ అంటే జీవితమంటే విసిగివేసారిపోయిన మనుషుల మనోవ్యధ ఫలితం అంటారు..
For thousands of years people have been saying the same words, performingthe same sexual act, vexing themselves with the same childish worries. Is not life frombeginning to end a ludicrous story, an improbable, stupid yam? Am I not now writing my own personal piece of fiction? A story is only an outlet for frustrated aspirations, for aspirations which the story-teller conceives in accordance with a limited stock of spiritual resources inherited from previous generations.
For three years, Of, rather for two years and four months - although, what do days and months matter? To me they mean nothing; time has no meaning for one who is lying in the grave - this room has been the tomb of my existence, the tomb of my mind.

Wednesday, April 5, 2017

The Tales of Madness - Luigi Pirandello

వేసవి సెలవులు కావడంతో పెద్ద పెద్ద నవలలు చదివే తీరిక లేక షార్ట్ స్టోరీస్ గురించి చూస్తుంటే ఈ మహానుభావుడు కనపడ్డారు.. సరదాగా ఒకటి రెండు కథలు చదువుదాంలే అని మొదలుపెట్టిన నాకు పుస్తకం అంతా పూర్తి చేసేదాకా నిద్ర పట్టలేదు..'జీవితం నుండి పూర్తిగా విడివడి ఒక ప్రక్కగా నుంచుని నీ రోల్ ని నువ్వే తరచి చూసుకుంటే ఆ జీవితమనే స్టేజి పై  నువ్విక లేనట్లే' అనే  Pirandello ను కేవలం ఒక రచయితగా మాత్రమే చూడడానికి మనస్కరించడంలేదు..ఇటలీకి చెందిన నోబెల్ పురస్కార గ్రహీత Luigi Pirandello రచనల్లో మనకు ఒక ఫిలాసఫర్,సైకాలజిస్ట్,ఆర్టిస్ట్ కూడా కనిపిస్తారని  ఆయన కథలు చదివినవారెవరైనా నిస్సందేహంగా చెప్తారు..నాకు ఆల్బర్ట్ కామస్ ను తలుచుకోగానే గుర్తొచ్చే మొదటి పదం 'రెబల్' అయితే,పిరాండెల్లో అనగానే ఇకపై 'madness' గుర్తొస్తుంది...అంతకుమునుపు కూడా చాలా మంది రచయితలూ,కవులూ,చిత్రకారులూ ఈ madness కి ఒక రూపాన్నివ్వడానికి ప్రయత్నించినప్పటికీ,ఈ పదానికి ఆయన న్యాయం చేసినంతగా మరెవరు చెయ్యలేదని Pirandello ని చదివిన వారెవరైనా ఘంటాపదంగా చెప్తారు..

'The Tales of Madness' లో మొత్తం పదహారు కథలున్నాయి..ఇందులో పిరాండెల్లో madness కు సంబంధించిన విపరీత ధోరణులను మొదలుకుని Dementia (చిత్త వైకల్యాలు) లాంటి రుగ్మతల వరకూ వివిధ మానసిక స్థితులను అన్ని సాధ్యమైన కోణాల్లోనూ చూపిస్తారు..నిజానికి ఈ కథల్లో అస్థిత్వవాదాన్ని (Existentialism ) చర్చించడానికి madness ను ఒక మెటాఫోర్ గా వాడారు..Pirandello దృష్టిలో పిచ్చితనం లేని మనిషి అస్థిత్వమే లేదు,ఈ నమ్మకాన్ని బలపరుస్తూ ఆయన కథలన్నీ నిజజీవితంతో పెనవేసుకునే ఉంటాయి..పిరాండెల్లో 'madness' ను అర్ధం చేసుకోడానికి సింపుల్ ఫార్ములాలు ఏమీ ఉండవు,అలాగే దాన్ని స్పష్టంగా వర్గీకరించడం వీలుపడదు..ఈ కథల్లో వేటికీ స్పష్టమైన 'లాజిక్' ఉండదు..అసంపూర్తిగా,అంతు చిక్కని కథల్లా ఉంటాయి,చదివేవాళ్ళని ఒక సందిగ్ధంలోకి నెట్టేస్తాయి..Madness ను శోధించే క్రమం లో పిరాండెల్లో తన ఆలోచనలను Pre-Freudian సైకాలజిస్ట్ లు అయిన Janet,Binet,Marchesini మొదలగువారి నుండి కొంత సంగ్రహించినప్పటికీ,ముఖ్యంగా ఆయన రచనలు ఆయన వ్యక్తిగత అనుభవాలనుండి ప్రభావితమయ్యాయి అంటారు..మానసిక వైకల్యం కలిగిన భార్య Antonietta తో పిరాండెల్లో వైవాహిక జీవితం Madness పై ఆయన ఆలోచనాసరళిని చాలా వరకూ ప్రభావితం చేసిందంటారు..

ప్రతి మనిషికీ మనకు తెలిసీ/తెలియకా కొంత పిచ్చితనం ఉండటం కూడా ఒక ఒక సహజమైన మానసిక స్థితి క్రిందకే వస్తుందని ఈ కథలన్నీ నిరూపిస్తాయి..ఎందుకంటే ఒక్కో కథా చదువుతుంటే,'అరే ! ఈ మానసిక స్థితి నాకు కూడా పరిచయమే' అని పాఠకులు అనుకుని తీరాల్సిందే..అన్ని కథలూ అద్దాల్లా మన ప్రతిబింబాల్ని అందులో చూసుకోమంటాయి..ఒక్కోసారి వాస్తవం నుంచి పారిపోవడం,మరికొన్ని సార్లు ఏదో జరుగుతుందని భయపడడం,నిజాన్ని జీర్ణించుకోలేక భ్రమలో బ్రతకడానికి అలవాటుపడటం,సమాజంలో ఇమడలేక దూరంగా పారిపోవడం/లేదా 'తను' కానీ తనను సమాజమనే చట్రంలో ఇమిడ్చేసుకోవడం,ఆ కారణంగా ఉత్పన్నమయ్యే భయాలు,బాధలూ,కోపతాపాలు,నిరాశ-నిస్పృహలు ఇలా అన్ని కోణాల్నీ స్పృశిస్తూ మనిషి మస్తిష్కమనే సముద్రపు లోతును కొలవడానికి ప్రయత్నిస్తాయి..

Pirandello పాత్రలు జీవితమంటే నిరర్ధకమైనదనీ,దానికి తోడు జీవితంలో ఎదురయ్యే సమస్యలకి పరిష్కారం ఉండదనే బలమైన నమ్మకం కలిగి ఉంటాయి..అందువల్ల ఈ కథలన్నీ pessimism కు ప్రతీకలుగా కనిపిస్తాయి..ఈ పాత్రలన్నిటిలో సాధాణంగా కనిపించే మరో విషయం,'విపరీతమైన విశ్లేషణా శక్తి'...ప్రతి సమస్యనూ తీవ్రంగా విశ్లేషిస్తూ,ఆ కారణంగా మామూలు మనుషుల్లా జీవించకుండా,ఆ Act of living లో తమ పాత్రను నిరంతరం తరచి చూసుకుంటూ ఉంటారు..

ఉదాహరణకి 'The Train Whistled' అనే కథలో Belluca  ఊహల్లో సుదూరమైన ప్రదేశాలకు ప్రయాణించడం ద్వారా తన బాధలన్నీ మర్చిపోతాడు.. అలాగే The Wheelbarrow కథలో మరో వ్యక్తి భారమైన బ్రతుకునుండి ప్రశాంతత పొందడం కోసం రహస్యంగా ఒక విచిత్రమైన చర్య చేస్తుంటాడు..Pitagora's Misfortune కూడా ఇదే కోవకు చెందిన కథ..ఈ రెండు కథల్లో వ్యక్తులు ఐడెంటిటీ ఇష్యూస్ తో బాధపడుతుంటారు..
My spirit had almost become estranged from my senses and had taken refuge in an indefinitely distant place where, inexplicably and with a sense of joy that didn't seem its own, it caught a glimpse of the seething of a different life. Not its own, but one that could have been its own. Not here, not now, but there in that infinitely distant place. It was the seething of a remote life which perhaps had been its own, it knew not how or when, and of which it had a vague recollection, not of acts, not of images but, as it were, of desires that vanished even before they were formed. And there was the feeling of not existing, which, though empty, was sad and painful.
Escape అనే మరో కథలో Bareggi తన బాధల నుండి విముక్తి పొందే క్రమంలో ఒక పాలవాడి గుర్రబ్బండిని తోలుకుంటూ సుదూర గ్రామీణ ప్రాంతాలకు వెళ్ళిపోతాడు..Set fire to the Straw మరో చక్కని కథ లైఫ్ ప్రియరిటిస్ గురించి చర్చిస్తుంది..అలాగే Mrs.Frola and Mr.Ponza వాస్తవాన్ని అంగీకరించలేని అత్తా అల్లుళ్ళ కథ..అలాగే Puberty అనే కథ టీనేజ్ కి వచ్చిన అమ్మాయి మనస్తత్వానికీ,ఆ వయసులో ఉండే భయాలకీ దర్పణం పడుతుంది..
I also penetrated into the life of the plants, and little by little, from a pebble, from a blade of grass, I arose, absorbing and feeling within me the life of all things, until it seemed that I was almost becoming the world, that the trees were my limbs, the earth my body, the rivers my veins, and the air my soul. And for a while I went on like that, ecstatic and pervaded by this divine vision.
Fear of being happy కథలో Fabio జీవితానికి విపరీతమైన లాజిక్ అప్లై చేసి అదొక అబ్సెషన్ గా మారడంతో చెడు తనను చేరుకోడానికి వేచి చూస్తుందనే భ్రమలో పిచ్చివాడిగా మారడం కూడా madness లో మరో కోణాన్ని చూపిస్తుంది.. అలాగే When I was Crazy అనే కథలో protagonist సమాజం తనను పిచ్చివాడిగా ముద్ర వేసిన కారణంగా తాను కూడా (Sane)సాధారణ మనిషిగా మారాననీ స్వార్ధం నేర్చుకున్నానని అంటాడు..
But while I walked through my lands, tiptoed and stooped in order to avoid trampling some little flower or insect whose ephemeral life I lived within myself, those others were stripping my fields, stripping my houses, and going so far as to strip me.And now, here I am: ecce homo
ఈ కథ ప్రకారం ప్రకారం పిరాండెల్లో madness ను ఒక సోషల్ ఎలిమెంట్ గా కూడా చూస్తారు..ఇది మనిషి సమాజంలో ఇమడడానికి పడే సంఘర్షణని ప్రతిబింబిస్తుంది..Pirandello రచనల్లో మామూలు మనుషులకంటే (sane ) madness కే పెద్దపీట వేస్తారు..ఫిలాసఫర్ Henri Bergson సిద్ధాంతం ప్రకారం లైఫ్ అంటే formless అండ్ fluid కాబట్టి,జీవితాన్ని ఏ లాజిక్ లేకుండా బ్రతికే/లేక దానికి విచిత్రమైన లాజిక్ implement చేసే పిచ్చివాళ్ళు జీవితానికి మరింత దగ్గరగా ఉంటారు అని Pirandello వాదన..Existentialism,Philosophy ఇష్టపడేవాళ్లు ఖచ్చితంగా చదవలసిన పుస్తకం ఇది..ఫిలాసఫీ అన్నానని ఇందులో  విసుగొచ్చేలా ఊకదంపుడు ఉపన్యాసాలు ఏమీ ఉండవు,చిన్న చిన్న సంభాషణలతో,మనలాంటి మామూలు వ్యక్తులు మనతో తమ భయాలను,బాధల్ని స్వోత్కర్షలా చెప్పుకుంటున్నట్లు ఉంటుంది.

పుస్తకం నుండి కొన్ని నచ్చిన వాక్యాలు,
"Then everything that happens was destined to have happened? Wrong! It might not have happened if... and here, in this if I always lose myself."
The lessons one learns from the experiences of others, you say? They're useless. Each of us can think that experience is the fruit that grows according to the plant which produces it and the soil in which the plant has taken root. And if I consider myself to be, for instance, a rosebush whose nature it is to produce roses, why should I poison myself with the toxic fruit picked from the sad tree of someone else's life?
Whoever is not guilty, whoever has no reason to be sorry, is always a free man. Even if you chain me, I'll always be free internally. At this point, I don't care what happens to me externally.'
I didn't know that even the so-called mad possess that most complicated little thought-producing machine known as logic, which is in perfect running order, perhaps even more so than ours, in that, like ours, it never stops, not even in face of the most inadmissible deductions.
He who lives, doesn't see himself while he's living: he simply lives... If one can see his own life, that only means that one no longer lives it, but undergoes it, drags it along. Like a dead thing, one drags it along, because every form is a death.

Saturday, April 1, 2017

2BR02B - Kurt Vonnegut

Image Courtesy Google
రెండేళ్ల క్రిందట అనుకుంటా Lois Lowry డైస్టోపియన్ రచన 'The Giver' Quarter చదివినప్పుడు ఈ కాల్పనిక కథ భవిష్యత్తులో వాస్తవంగా మారబోతోందా అని అనిపించింది..మామూలుగా సైన్స్ ఫిక్షన్/డైస్టోపియన్/ఫాంటసీ రచనలకు ఆమడ దూరంలో ఉండే నేను Giver గురించి తరచూ వినడంతో,సరే ఒకసారి ప్రయత్నిద్దాం అని చదివాను..అది ఈరోజుకీ మర్చిపోలేని రచనల్లో ఒకటిగా మిగిలిపోయింది..మళ్ళీ ఇంతకాలానికి ఆ పుస్తకాన్ని గుర్తుకు తెచ్చింది Kurt Vonnegut రాసిన కథ 2BR02B..ముందుతరాల్లో రాజకీయ సామాజిక పరిస్థితులను గురించిన భవిష్యవాణిని 1940 లలోనే తన రచనల్లో పొందుపరచిన George Orwell రచనల్లాగే ఇది కూడా రాబోయే రోజుల్ని మన కళ్ళ ముందు నిలబెడుతుంది..1962 లో ప్రచురితమైన ఈ సైన్స్ ఫిక్షన్ కథ ఒకే విషయాన్ని రెండు మూడువందల పేజీల రచనగానూ చెప్పొచ్చు,ఇరవై పేజీల్లోనూ చెప్పచ్చు అనడానికి ఒక మంచి ఉదాహరణ..కానీ ఇక్కడ ముఖ్యమైన విషయం ఏంటంటే కేవలం 28 పేజీలున్న ఈ కథ ఒక పెద్ద నవల చదివిన అనుభూతికి సరిసాటిగా నిలుస్తుంది ..

"Everything was perfectly well"  అంటూ మొదలయ్యే ఈ To Be or Naught to be (2BR02B) అనే కథలో ఒక అందమైన ప్రపంచం (ఉటోపియా) ఉంటుంది.. ఈ ప్రపంచంలో మనుషులకు వృద్ధాప్యం,మరణం,వ్యాధులు లాంటి ఇహలోకపు బాధలేవీ ఉండవు..ఎటొచ్చీ భూమి మీద సమతౌల్యం కోసం 'ఒక పుట్టుకకు ప్రతిగా ఒక చావు' విధానాన్ని జనాభా నియంత్రణ అంటూ అమలు చేస్తుంటారు..అదే సమయంలో 129 ఏళ్ళు average వయసు కలిగిన ఆ జనాభాలో 56 ఏళ్ళ Edward K.Wehling,Jr (అంటే చాలా చిన్న వయస్కుడన్నమాట) అనే వ్యక్తి చికాగో ఆస్పత్రిలో తన భార్య ప్రసవ వేదన పడుతుండగా గది బయట వేచియుంటాడు..అతనికి triplets పుట్టబోతున్నారని డాక్టర్స్ ముందే చెప్తారు..మరి ఒక పుట్టుకని తాను అమితంగా ప్రేమించే తాత మరణాన్ని ప్రతిగా ఇవ్వడానికి గత్యంతరంలేక సిద్ధపడిన Wehling మరో రెండు ప్రాణాలకు బదులు చెల్లించలేడు కాబట్టి ముగ్గురు పసికందుల్లో ఎవరో ఒకర్ని ఎంచుకోవాల్సి పరిస్థితి..

అదే సమయంలో,
A sardonic old man, about two hundred years old, sat on a stepladder,painting a mural he did not like.
అంటూ మరొక 200 ఏళ్ళ వృద్ధుణ్ణి గురించి చెప్తారు..అతను ఈ లోకంలో ఉండలేడు,అలా అని ఈ లోకాన్ని విడిచి వెళ్ళలేడు..ఇక్కడ ఆ mural వాస్తవ ప్రపంచం అన్నమాట..ఆ వృద్ధుడు ఇక్కడ ఉండాలా వెళ్ళాలా అనే దువిధతో ఉంటాడు..
ఇక్కడ "2BR02B" అనేది మరణాన్నిఅందించే ఒక వ్యవస్థ(ఫెడరల్ బ్యూరో ఆఫ్ టెర్మినేషన్ ) ఫోన్ నెంబర్.. ఆ ఉటోపియా ప్రపంచంలో ఉండడం ఇష్టం లేని వాళ్ళు ఆ నెంబర్ ను డయల్ చేస్తే వారికి ఎక్కువగా బాధపడకుండా మరణించడంలో సహాయం చేస్తారు..ఆ వ్యవస్థను ఇలా ముద్దుగా పిలుచుకుంటారు..

 It was the telephone number of an institution whose fanciful sobriquets included: "Automat," "Birdland," "Cannery," "Catbox," "De-louser," "Easy-go," "Good-by, Mother," "Happy Hooligan," "Kiss-me-quick," "Lucky Pierre," "Sheepdip," "Waring Blendor," "Weep-no-more" and "Why Worry?"

మనిషి ఆలోచనా పరిధి ఎంతసేపూ జననం,పునరుత్పత్తి చెయ్యడం,ఆ తరువాత ఈ భూమి మీద ఎల్లకాలం ఉండిపోవాలనే కాంక్షను దాటి ఆవలకి వెళ్ళదు..జననమరణాలకి సైతం పరిధుల్ని విధించగలమనుకునే ఆ ప్రపంచంలో తన పరిధుల్ని మర్చిపోయి అన్నీ శాశ్వతం అనుకుంటూ ఈ అశాశ్వతంలో ఊపిరి సలపకుండా జీవిస్తున్న వర్గానికి ప్రతినిధులుగా Wehling ను,వృద్ధుణ్ణీ ఉదహరిస్తారు రచయిత..చివరగా మరణాన్ని ఆశ్రయించి ఆ ఫోన్ నెంబర్ కి ఫోన్ చేసిన వ్యక్తితో,
"Your city thanks you; your country thanks you; your planet thanks you. But the deepest thanks of all is from future generations."  అంటూ ముగిసే ఈ కథ వాస్తవాన్ని అంగీకరించమంటుంది.. 
చదివిన వెంటనే మర్చిపోయే పుస్తకాలు కొన్నైతే,అప్పుడప్పుడు జ్ఞాపకాల్లోకి వచ్చే ప్రపంచాల్ని పరిచయం చేసేవి మరికొన్ని..ఈ రెండూ కాకుండా చదివిన తరువాత కొంత సేపు పాఠకుల్ని ఆలోచనలో పడేసేవి మరికొన్ని ఉంటాయి..ఇది ఆ మూడో రకం రచన..Kurt Vonnegut ని చదువుదామని ఎంతోకాలం నుండీ అనుకుంటున్నా వేసవి సెలవుల వల్ల పెద్ద పెద్ద రచనలు చదవడం వీలుపడక చదివిన ఈ చిన్న కథ Vonnegut మరికొన్ని రచనల్ని చదవాలనే ఆసక్తి కలిగించింది..

పుస్తకం నుండి మరికొంత,
In the year 2000," said Dr. Hitz, "before scientists stepped in and laid down the law, there wasn't even enough drinking water to go around,and nothing to eat but sea-weed—and still people insisted on their right to reproduce like jackrabbits. And their right, if possible, to live forever."

Thursday, March 23, 2017

Grief is the Thing with Feathers - Max Porter

జీవితం ఎంత చిన్నదో అర్ధం అయ్యాక,కాలం విలువ తెలిసొచ్చాక,ఏదైనా విషయం మళ్ళీ మళ్ళీ వినాలన్నా,చదవాలన్నా అసహనం ఆవరిస్తోంది..కథకు ఎంతమాత్రం సంబంధం లేని,కథాగమనాన్ని ఏమాత్రం ప్రభావితం చెయ్యని అంశాలను చొప్పించి పేజీలు పేజీలు సాగదీసే రచనల మధ్య ఈ 'Grief is the thing with feathers' ఒక ఉపశమనం అనొచ్చు...అతి తక్కువ పదాల్లో చాలా ఎక్కువ అనుభూతుల్ని మన సొంతం చేసే బహుకొద్ది రచనల్లో ఇదొకటి..
Image courtesy Google

ఈ పుస్తకానికీ,ఈ మధ్యనే చదివిన Helen MacDonald రాసిన H is for Hawk కూ కథాపరంగా చాలా పొంతనలున్నాయి..రెండిటికీ కథావస్తువు Grief కావడం ఒకటైతే,రెండు పుస్తకాల్లోనూ పక్షుల్ని metaphor గా వాడారు..ఎటొచ్చీ Helen రచన పూర్తిస్థాయి గద్యంలో ఉంటే,మాక్స్ పోర్టర్ రచన గద్యం పద్యం మేళవింపులా ఉంది..లండన్ కు చెందిన మాక్స్ పోర్టర్ తొలి నవల అయిన ఈ Grief is the thing with feathers,International Dylan Thomas Prize ను సొంతం చేసుకోవడమే కాకుండా,Goldsmiths Prize,Guardian First Book Award లకు నామినేట్ చెయ్యబడింది..

రచయిత అయిన ఒక తండ్రి,ఆయన ఇద్దరు పిల్లలు,ఒక కాకి..ఈ ముగ్గురి కథే ఈ పుస్తకం..ఈ మధ్య కాలంలో చదివిన అతి చిన్న పుస్తకం ఇది,కేవలం 100 పేజీలు..ఇంట్లోనే జరిగిన ఒక ఆక్సిడెంట్ లో భార్య ఆకస్మిక మరణంతో కృంగిపోయి ఉన్న తండ్రి Ted Hughes's Crow గురించి ‘Crow on the Couch, a wild analysis’ ను రాస్తూ ఉండగా ఆ Crow(grief ) ఇంట్లోకి వచ్చి స్థిరపడుతుంది..ఇక్కడ Crow ను grief కు (శోకానికి) మెటాఫోర్ గా వాడారు మాక్స్..

Crow(grief ) నల్లనిది,శోకం తాలూకూ చీకటిని సూచిస్తుంది..కావ్ కావ్ మంటూ చికాకుపరుస్తుంది..తననొక డాక్టర్ గా,స్నేహితునిగా,దెయ్యంగా,విశ్లేషకునిగా,babysitter గా అభివర్ణించుకుంటుంది..తాను ఎన్నో మెమోయిర్స్ రాశానంటుంది..మనుషులు శోకంలో ఉన్నప్పుడు తప్ప మందమతులంటుంది..

He could learn a lot from me.
That’s why I’m here.
అంటూ మృత్యువు తలుపుతట్టిన ఆ ఇంట్లోకి అడుగుపెట్టిన Crow (grief ),తన అవసరం ఇక ఉండనంతవరకూ వాళ్ళతోనే ఉంటానంటుంది..
I won’t leave until you don’t need me any more.

ఇది పూర్తి స్థాయి నవల అని చెప్పలేము,ఇందులో కవిత్వం కూడా ఉంది..కొన్నివాస్తవాలతో పాటు కొన్ని కల్పితాలూ ఉన్నాయి..దీని Genre ఇదీ అంటూ ఒక గాటికి కట్టెయ్యడం కష్టమే..ఇందులో బాగా నచ్చిన విషయం మెటాఫోరికల్/పొయెటిక్ నేరేషన్..మాక్స్ పోర్టర్ పదాలను అలవోకగా ఉపయోగించిన తీరు గణితంలో ఒక తెలివైన కుర్రవాడు అంకెలతో చేసే విన్యాసాల్ని తలపిస్తుంది..

స్మశాన వైరాగ్యం అనుభవిస్తూ ఉన్నప్పుడు శోకం ఎన్నో పాఠాలు నేర్పుతుందంటారు..ఈ క్రింద వాక్యాలు రెండు మూడు సార్లు చదివాను..ఇలాంటి వర్ణన ఇంతవరకూ వినలేదు..
There is a fascinating constant exchange between Crow’s natural self and his civilised self, between the scavenger and the philosopher,the goddess of complete being and the black stain, between Crow and his birdness.It seems to me to be the self-same exchange between mourning and living, then and now.I could learn a lot from him.

ఇందులో Grief ను వివిధ దశల్లో చర్చించారు..
Grief felt fourth-dimensional, abstract, faintly familiar. I was cold.

మరణం అంటే తెలీని వయసులో తల్లిని పోగొట్టుకున్న ఇద్దరు చిన్నపిల్లల అంతరంగాన్ని మాక్స్ ఆవిష్కరించిన తీరు మనసుకి హత్తుకుంటుంది...
There were no crowds and no uniformed strangers and there was no new language of crisis.
We stayed in our PJs and people visited and gave us stuff.
Holiday and school became the same.

భార్య మరణాన్ని గురించిన శోకంలో భర్త అంతరంగం.. 
She was not busy dying, and there is no detritus of care, she was simply busy living, and then she was gone.

She won’t ever use (make-up, turmeric, hairbrush, thesaurus).          
She will never finish (Patricia Highsmith novel, peanut butter, lip balm).
And I will never shop for green Virago Classics for her birthday.          
I will stop finding her hairs.          
I will stop hearing her breathing.

మరణాన్ని అంగీకరించలేని మానవ నైజాన్ని ఉదహరిస్తూ,
We used to think she would turn up one day and say it had all been a test.          
We used to think we would both die at the same age she had.          
We used to think she could see us through mirrors.

పిల్లల మాటల్లో కవిత్వాన్ని ఇలా ఎత్తిపొడుస్తారు..
I don’t like Hughes and I don’t like poetry.
Insanity. Pretentiousness. Denial. Indulgence. Nonsense.

"బాధే సౌఖ్యమనే భావన రానీవోయ్" అని ఒక మహానుభావుడు అన్నట్లు శోకాన్ని అనుభవించడాన్ని కూడా ఒక మెడిటేషన్ గా చూపిస్తూ,
Moving on, as a concept, is for stupid people,because any sensible person knows grief is a long-term project.I refuse to rush.The pain that is thrust upon us let no man slow or speed or fix.

మామూలు పరిస్థితుల్లో ఈ రచన చదివిదానికంటే,Grieving phase లో ఉండి చదవడం వలన ఈ రచన నా మనసుకి మరింత దగ్గరగా అనిపించింది..ఇప్పట్లో ఇలాంటి పుస్తకాలు వద్దు అనుకుంటున్నా,రివ్యూలు చూసి చదవకుండా ఉండలేకపోయినందుకు ఇది నన్ను నిరాశపరచలేదనే చెప్పాలి..ఇలాంటి పుస్తకాలు జ్ఞాపకాల్ని తట్టిలేపి మర్చిపోయిన గాయాల్ని గుర్తు చేస్తాయన్న భ్రమను పటాపంచలు చేస్తూ విచిత్రంగా ఇదొక అనిర్వచనీయమైన అనుభూతిని మిగిల్చింది..
"Life is short,” Porter explains, “and I wanted to write something short.”
గార్డియన్ లో ప్రచురించబడిన వ్యాసంలో ఈ పుస్తకం నిడివి గురించి మాక్స్ పోర్టర్ మాటలు ఆయనపై గౌరవాన్ని కలిగించాయి...

పుస్తకం నుండి మరి కొన్ని నచ్చిన వాక్యాలు,
The sound of her voice was stinging, like a moon-dragged starvation surging into every hopeless raw vacant pore, undoing, exquisite undoing.

MAN    I would be done grieving?          
BIRD    No, not at all. You were done being hopeless. Grieving is something you’re still doing, and something you don’t need a crow for.          
MAN    I agree. It changes all the time.          
BIRD    Grief?          
MAN    Yes.          
BIRD    It is everything. It is the fabric of selfhood, and beautifully chaotic. It shares mathematical characteristics with many natural forms.

What good is a crow to a pack of grieving humans? A huddle.
A throb.
A sore.
A plug.
A gape.
A load.
A gap.

Soft.                     
Slight.                                  
Like light, like a child’s foot talcum-dusted and kissed, like stroke-reversing suede, like dust, like pins and needles, like a promise, like a curse, like seeds, like everything grained, plaited, linked, or numbered, like everything nature-made and violent and quiet.

Thursday, March 16, 2017

Lincoln in the Bardo - George Saunders




ఏదో పుస్తకం చదువుదామని కూర్చుంటే,మన ముందొక jigsaw పజిల్ పెట్టి,'సాల్వ్ చెయ్యి చూద్దాం' అంటారు George Saunders..ఎటొచ్చీ పాఠకులు పుస్తకం చదవడం పూర్తి చేసినా పజిల్ ను మాత్రం ఇంకా సాల్వ్ చేస్తూనే ఉంటారు..Lincoln in the Bardo ని చదవడం అంటే ఒక క్లిష్టమైన పజిల్ ను సాల్వ్ చెయ్యడంలా ఉంటుంది..అసలు మొదట నలభై పేజీల వరకూ కూడా అస్సలు తెలీని ఊరిలో గూగుల్ మ్యాప్ ని నమ్ముకుని దారి వెతుక్కుంటున్నట్లు ఎటెళ్తున్నామో,ఏం జరుగుతోందో కూడా అర్ధం కాదు..కానీ అప్పటివరకూ కాస్త ఓపిక పడితే ఆ తరువాత కథ ఆగదు.

'Lincoln in the Bardo' అనే టైటిల్ చూడగానే అసలు బార్డో అంటే ఏమిటా అని చూస్తే,ఆ పదం Tibetan Buddhism కి సంబంధించినదని ఉంది..టిబెటన్ బుద్దిజానికి సంబంధించి బార్డో అంటే మరణానికీ,పునర్జన్మకీ మధ్యన ఉండే దశగా చెప్తారు..(Bardo = A state of existence between death and rebirth, varying in length according to a person's conduct in life and manner of, or age at, death.)


1862 లో సివిల్ వార్ సమయంలో అబ్రహం లింకన్ అమెరికా అధ్యక్షుడుగా ఉండగా జరిగిన సంఘటనలకు కాల్పనికతను జోడించి ఈ హిస్టారికల్ ఫిక్షన్ కు రూపకల్పన చేశారు George Saunders..ఫిబ్రవరి 20,1862 లో అబ్రహం లింకన్,మేరీ లింకన్ లు వైట్ హౌస్ లో ఒక గొప్ప విందు ఏర్పాటు చేస్తారు..కానీ అదే సమయంలో వారి పదకొండేళ్ల కొడుకు Willie Lincoln తీవ్రమైన టైఫాయిడ్ జ్వరంతో బాధపడుతుంటాడు...ఒక దేశాధ్యక్షుడుగా ఆ విందు ఇవ్వడం తప్పనిసరి కావడం,అదే సమయంలో పరిస్థితి విషమించి తన కొడుకు తీవ్రమైన జ్వరంతో మేడ మీద గదిలో తుదిశ్వాస విడవడం లింకన్ ను తీవ్రంగా కలచివేస్తాయి..సరిగ్గా రెండ్రోజుల తరువాత ఒక రాత్రివేళ లింకన్ Willie మృతదేహాన్ని ఖననం చేసిన Georgetown symmetry కి వెళ్ళి Willie సమాధి వద్ద కొంతసేపు గడుపుతారు..ఈ సంఘటనే George Saunders రచనకు కథావస్తువు.

మరణానంతరం 'బార్డో' చేరిన Willie అక్కడ మరికొన్ని ఆత్మల తో చేరతాడు..రెండో రోజు తండ్రి వచ్చి సుగంధ ద్రవ్యాలతో నిండిన తన శరీరాన్ని హత్తుకుని ఏడవడం,మళ్ళీ వస్తానని చెప్పి తిరిగివెళ్లడంతో తండ్రి రాకకోసం వేచి చూస్తూ అక్కడే ఉండిపోతాడు..బార్డో ప్రపంచంలో పిల్లలు ఎక్కువ కాలం ఉండటానికి వీలుపడదు..ఆ కారణంగా మిగిలిన ఆత్మలు Willie ని ఎలా అయినా పంపించేద్దామని ప్రయత్నిస్తాయి..కానీ Willie అంగకరించకపోవడంతో అతని చుట్టూ ఒక రకమైన తీగల వలయంల ఏర్పడుతుంది,క్రమేణా ఆ వలయం గట్టిపడి ఒక Carapace(తెలుగులో ఏమంటారో తెలీలేదు) లా మారుతుంది..ఆ వలయంలో చిక్కుకుని Willie తీవ్రమైన బాధకు గురవుతుంటాడు..మరి తిరిగి వస్తానన్న తండ్రి వచ్చారా,Willie కి బార్డో నుంచి విముక్తి లభించిందా అనేది తరువాతి కథాంశం..
The more perverse the carapace, the less “light” (happiness, honesty, positive aspiration) would get in. -- roger bevins iii
అందులో చాలా ఆత్మలున్నా,Hans Vollman,Roger Bevins iii,The Reverend Everly Thomas అనే ముగ్గురు ముఖ్యులు..కథలో సింహభాగం వారి సంభాషణలే ఉంటాయి..ఆ కాలమాన పరిస్థితులకు అనుగుణంగా నీగ్రోల బానిసత్వం,సివిల్ వార్ మరణాలు వంటివి కూడా కథాగమనంలో పాలుపంచుకుంటాయి...ఒక ఫాంటసీని వాస్తవమని నమ్ముతూ సంచరించే ఆ ఆత్మల ప్రపంచంలో Willie రాకతో ఎలాంటి మార్పులు చోటు చేసుకున్నాయనే అంశంపై మిగతా కథంతా నడుస్తుంది...

ఇక 'బార్డో' మనకో ఆబ్స్ట్రాక్ట్  ప్రపంచం..అందులో ఆత్మల ఆలోచనల ద్వారా మనకు ఆ ప్రపంచాన్ని పరిచయం చేస్తారు  Saunders..ఇందులో నివసించే (?) వారికి తాము చనిపోయామని తెలీదు..వారు కేవలం తాము వ్యాధిగ్రస్తులమనీ (Sick-form), తమ సమాధులను (sick-box) లుగా పిలుచుకుంటూ,మళ్ళీ తమ ప్రపంచానికి తిరిగి వెళ్ళిపోగలమనీ  నమ్ముతుంటారు..వారి సంభాషణల్లో వారి గతించిన అనుభవాలూ,ఆశలూ,ఆశయాలు,భయాలు మనకు స్పష్టమవుతూ ఉంటాయి..రచయిత తన musings ని బార్డో ఆత్మల గళంలో అద్భుతంగా వినిపించారు..ఏ రచనలోనైనా ఒక ఆబ్జెక్ట్ ను దృశ్యం గా మలచడం సులభమే,కానీ 'బార్డో' రూపకల్పన ద్వారా శూన్యానికి ఒక దృశ్యంరూపం ఇవ్వడానికి ప్రయత్నించడం అనేది ఒక విధంగా సాహసం..కానీ ఈ విషయంలో George Saunders పూర్తిగా సఫలీకృతులయ్యారని చెప్పొచ్చు..

All were in sorrow, or had been, or soon would be.

Having never loved or been loved in that previous place, they were frozen here in a youthful state of perpetual emotional vacuity; interested only in freedom, profligacy, and high-jinks, railing against any limitation or commitment whatsoever. --  the reverend everly thomas.

In truth, we were bored, so very bored, so continually bored.  roger bevins iii
Each night passed with a devastating sameness. -- hans vollman

కథంతా చిన్న చిన్నఫ్రాగ్మెంట్స్ లా Quotes రూపం లో ఉంటుంది...ముఖ్యంగా సాధారణ శైలికి భిన్నంగా,చరిత్ర నుండి యధాతథంగా సంగ్రహించిన సమాచారాన్ని వేర్వేరు వాతావరణాల్లో,భిన్నమైన కోణాల్లో,విభిన్నమైన వ్యక్తుల ద్వారా చెప్తారు,అంటే ఒకే సంఘటనను వేర్వేరు కోణాల్లో చూపిస్తారు...దాని వలన రచయిత శైలిలో Conformity ఎంత వెతికినా కనిపించదు..ఉదాహరణకి అబ్రహం లింకన్ వ్యక్తిత్వాన్ని ఆవిష్కరించడంలో ఆయన శారీరక నిర్మాణం గురించీ,ముఖ కవళికల గురించీ పలువురి అభిప్రాయాలను రాస్తారు..కొందరు లింకన్ ను ఒక కురూపి అంటే,మరికొందరు ఆ రూపాన్ని దాటి చూడగలిగితే ఆయనలోని దయ ఆ కళ్ళలో ప్రతిఫలిస్తూ లింకన్ ను ఒక అందమైన వ్యక్తిగా నిలబెడుతుంది అంటారు...అదే విధంగా సివిల్ వార్ మరణాలకు బాధ్యుడుగా ఆయన్ను ఒక దేశాధ్యక్షుడిగా అనర్హుడని కొందరంటే,ఒక మామూలు తండ్రిగా పిల్లలపట్ల పిచ్చి ప్రేమ తో వారికి వైట్ హౌస్ లో ఏ క్రమశిక్షణా అలవర్చలేదని మరికొందరి విమర్శ..ఇలా లింకన్ వ్యక్తిత్వాన్ని అన్ని కోణాలనుంచీ చూపిస్తారు..అబ్రహం లింకన్ మంచి-చెడులతో తనకేం సంబంధం లేదు,ఆయన్ని పరిచయం చెయ్యడం వరకే తన పని అన్నట్లు ఉంటుంది Saunders శైలి..
The saddest eyes of any human being that I have ever seen.  --- In “Lincoln’s Melancholy: How Depression Challenged a President and Fueled His Greatness,” by Joshua Wolf Shenk, account of John Widmer
His nose is rather long but he is rather long himself, so it is a Necessity to keep the proportion complete. ---  In “Mary Lincoln: Biography of a Marriage,” by Ruth Painter Randall, account of a soldier.
బార్డో లో జీవన్మరణాల మధ్య కొట్టుమిట్టాడుతున్న ఆత్మలు అంతా శాశ్వతమే అన్నట్లు వ్యవహరించడం,మామూలు మనుషుల్లా మాట్లాడుకోవడం,కోట్లాడుకోవడం లాంటివి పైకి సరళంగా,సరదాగా కనిపిస్తూ మానవ జీవితంలోని అనిశ్చితిని అంతర్లీనంగా చెప్తూనే ఉంటాయి..సహజత్వం ఉట్టిపడేలా అన్ని పాత్రలు వారి వారి స్వాభావికమైన భాష మాట్లాడుతూ ఉంటాయి..'Gone with the wind' లో నీగ్రోల వాడుక భాష లాగా ఇందులో కూడా కొందరి మాటల్ని అప్పటి వ్యావహారిక భాషలా అస్తవ్యస్తమైన వాక్య నిర్మాణంతో (తప్పులతో కలిపి) రాశారు..

మొదట్లో ఒక లేయర్ మీద అల్లినట్లు అనిపించిన కథ క్రమేణా మరొకటి,ఇంకొకటి, ఇలా అనేక పొరలు ఒకదానిపై ఒకటి అమరిపోయినట్లు,కొన్నిసార్లు overlap అయిపోయినట్లు అనిపిస్తుంది..ముఖ్యంగా తన తొలి నవలకు George Saunders ఎన్నుకున్న శైలి చాలా పుస్తకాల కంటే భిన్నమైనదీ,క్లిష్టతరమైనదీను..ఈ కథ ఒక అద్భుతం అని చెప్పలేను కథనిర్మాణం లో రచయిత ఎంచుకున్న శైలి,నేరేషన్ మాత్రం అద్భుతం..ఇటువంటి రచన ఇప్పటివరకూ చదవలేదు అని మాత్రం చెప్పగలను..
కథలో సంభాషణలు ఇలా ఉంటాయి,లింకన్ Willie సమాధి వద్దకు వచ్చినప్పుడు ఆత్మల సంభాషణ,
And touched the face and hair fondly. --- hans vollmanAs no doubt he had many times done when the boy was -- roger bevins iiiLess sick. -- hans vollman
Saunders పదాలతో చేసిన మాయాజాలం ఈ వర్ణనల్లో అడుగడుగునా కనిపిస్తూ ఉంటుంది..
But he went forth into that stygian dark like pilgrim going forward into a trackless desert.
Truth be told, there was not one among the many here—not even the strongest—who did not entertain some lingering doubt about the wisdom of his or her choice.  roger bevins iii
The tide ran out but never ran in, said Susanna Briggs... The stones rolled downhill but never rolled back up, said Cynthia Hoynton. .....You never in your life was given enough, said Miranda Debb.
You are a wave that has crashed upon the shore, said Miranda.
Tell them we are tired of being nothing, and doing nothing, and mattering not at all to anyone, and living in a state of constant fear, -- the Reverend said.
కొడుకుని పోగొట్టుకున్న లింకన్ శారీరక,మానసిక స్థితిని వర్ణిస్తూ,
Great sobs choked his utterance. He buried his head in his hands, and his tall frame was convulsed with emotion.His grief unnerved him, and made him a weak, passive child. I did not dream that his rugged nature could be so moved. I shall never forget those solemn moments—genius and greatness weeping over love’s lost idol.--Keckley, op. cit.
పుస్తకం నుండి మరికొన్ని నచ్చిన అంశాలు  ,
What I mean to say is, we had been considerable. Had been loved. Not lonely, not lost, not freakish, but wise, each in his or her own way. Our departures caused pain. Those who had loved us sat upon their beds, heads in hand; lowered their faces to tabletops, making animal noises. We had been loved, I say, and remembering us, even many years later, people would smile, briefly gladdened at the memory. --- the reverend everly thomas.
All over now. He is either in joy or nothingness. (So why grieve? The worst of it, for him, is over.)

The Immortal Life of Henrietta Lacks - Rebecca Skloot

కొన్నిసార్లు ఒక పుస్తకం చదవాలనే ఆసక్తి కలగడానికి పుస్తకం పేరే కాదు,దాని మీదున్న కవర్ కూడా కొంతవరకు కారణం అవుతుంది...అమెరికన్ జర్నలిస్ట్/రచయిత్రి Rebecca Skloot రాసిన ఈ 'The Immortal Life of Henrietta Lacks' కవర్ మీద కాన్ఫిడెంట్ గా నవ్వుతూ ఉన్న అమ్మాయి మొహం,అందునా 'immortality' లాంటి బ్రహ్మపదార్ధం కనిపించగానే వెంటనే పేజీ తిప్పాలనిపించింది..1951 లో అమెరికా లోని బాల్టిమోర్ లో Henrietta Lacks అనే ఒక నల్ల జాతీయురాలు సర్వికల్ కాన్సర్ బారినపడి మృతి చెందుతుంది..ఐదుగురు పిల్లల తల్లి అయిన Henrietta మరణించే సమయానికి ఆమెకు కేవలం 31 ఏళ్ళు..పొగాకు తోటల్లో రోజువారీ పనిచేసే ఆమె భర్త డేవిడ్,ఐదుగురు పిల్లలు,Elsie,Lawrence,Deborah,Joseph(సోనీ),Zakariyya లతో కలిసి Clover లో నివసించేది..'Walnut eyes' తో ఆకర్షణీయంగా ఉండటం,అందరినీ ప్రేమాభిమానాలతో ఆదరించడం Henrietta ప్రత్యేకత..

ఇప్పుడు భూగోళం మీద Henrietta ప్రపంచానికి అస్సలు సంబంధం లేని మరోప్రపంచం విషయానికి వస్తే,శాస్త్రీయ విజ్ఞానానికి సంబంధించిన ప్రయోగాలు మరియూ పరిశోధనల విషయంలో సైంటిస్టులు దేనిమీదైతే పరిశోధన చేస్తారో దాన్ని సాధారణంగా ఒక ముడిసరుకు లేదా ఒక ఆబ్జెక్ట్ గా మాత్రమే చూడడం జరుగుతుంది..ఇలాంటి విషయాల్లో భావోద్వేగాలకు తావు లేదు..కానీ ఆ ముడిపదార్ధంగా తీసుకునే ఆబ్జెక్ట్ ఒక మనిషి అయితే !! సరిగ్గా ఇక్కడే Henrietta Lacks కథ మలుపు తిరుగుతుంది..1950 ల కాలం,అంటే మోడరన్ మెడిసిన్ ఆవిర్భావానికి పునాదులు పడుతున్న సమయంలో పోలియో,కాన్సర్,హెచ్ ఐ వీ లాంటి భయంకరమైన వ్యాధులకు విరుగుడు కనిపెట్టే క్రమంలో శాస్త్రవేత్తలు జంతువులను తమ పరిశోధనలకు ఉపయోగించుకునేవారన్నది అందరికీ తెలిసిన విషయమే..కానీ ఈ పరిశోధనల్లో మరో అడుగు ముందుకేస్తూ మేరీల్యాండ్ కు చెందిన George Gey (Guy ) ,Margaret Gey దంపతులు శస్త్రచికిత్స జరిగే సమయంలో మనిషి శరీరం నుండి తీసిన కాన్సర్ టిష్యూల్లో నుండి వేరు చేసిన సెల్స్ ను సజీవంగా ఉంచే దిశగా 'సెల్ కల్చర్' కు శ్రీకారం చుట్టారు...కానీ హ్యూమన్ సెల్స్ ని సజీవంగా ఉంచడానికి అవసరమయ్యే సౌకర్యాలుగానీ,సాంకేతికతగానీ ఏమాత్రం అందుబాటులో లేని ఆ కాలంలో,తన  జీవితాన్ని ప్రయోగశాలకే పరిమితం చేసి,తన సంపాదన అంతా కూడా పరిశోధనలకు వెచ్చించినప్పటికీ Gey అప్పటికే ఆ ప్రయత్నంలో చాలా సార్లు విఫలమయ్యారు..సరిగ్గా అదే సమయంలో సెర్వికల్ కాన్సర్ విషమించి Henrietta,Johns Hopkins హాస్పిటల్ కు రావడం,ఆమెకు వైద్యం చేసిన Howard Jones చాలా మంది పేషెంట్స్ లాగే ఆమె శరీరం నుంచి కూడా తీసిన టిష్యూ సాంపిల్స్ ను Gey కు అందజెయ్యడం జరుగుతుంది..కానీ మోడరన్ వైద్య శాస్త్రాన్ని సమూలంగా మార్చేసే ఒక గొప్ప పరిణామానికి అంకురార్పణ జరగబోతోందని ఆ సమయంలో ఎవరూ ఊహించి ఉండరు..Gey,తన అసిస్టెంట్ మేరీ సహాయంతో తన లాబొరేటరీ లో Roller tube culturing technique ద్వారా He-La సెల్స్ ను సృష్టించడంలో ఎట్టకేలకు సఫలీకృతులవుతారు..అప్పటినుండీ Henrietta Lacks మరణించినా కూడా ఆమె లోని కణాలు He Le సెల్స్ గా అమరత్వాన్ని పొందాయి..తొలుత Gey చిన్న ల్యాబ్ లో మొదలైన He La ప్రొడక్షన్ త్వరలోనే Tuskegee,NIH లాంటి పెద్ద పెద్ద సంస్థలనుండి మాస్ ప్రొడక్షన్ చెయ్యడంతో ప్రపంచం నలుమూలల్నుంచీ పరిశోధనలకు మిలియన్ల ఆర్డర్లు,వాటితో పాటుగా లాభాలు కూడా తీసుకొచ్చింది..ముందు పోలియో వాక్సిన్ తయారీకి ఉపయోగించిన ఈ సెల్స్ ను క్రమేణా కాన్సర్,జెనెటిక్స్,క్లోనింగ్,కాస్మెటిక్,ఫార్మసిటికల్ లాంటి చాలా రంగాల్లో విరివిగా ఉపయోగించారు..చివరకు 1960లో రష్యన్లు ప్రయోగించిన రెండవ శాటిలైట్ లోను,అంతరిక్షంలోకి వెళ్లిన వ్యోమగాములతో కూడా He La ప్రయాణించింది..
They kept growing like nothing anyone had seen, doubling their numbers every twenty-four hours, stacking hundreds on top of hundreds, accumulating by the millions. “Spreading like crabgrass!” Margaret said. They grew twenty times faster than Henrietta’s normal cells, which died only a few days after Mary put them in culture. As long as they had food and warmth, Henrietta’s cancer cells seemed unstoppable.
మరణాన్ని కూడా శాసించగల శక్తిని తమలో దాచుకున్న He La సెల్స్ ఒక వైపు ప్రపంచం నలుదిశలా వ్యాపిస్తూ,వివిధ దేశాల పాలసీలను రూపకల్పన చేసే దిశగా శాస్త్ర సాంకేతిక రంగాల్లో అనేక పరిశోధనల్లో భాగం పంచుకుని వైద్య రంగాన్ని మరో మెట్టు పైకి తీసుకెళ్తుంటే మరో వైపు ఈ సెల్స్ గురించి ఏమీ తెలియని ఆమె కుటుంబం మాత్రం దుర్భరమైన జీవితం గడుపుతుంటుంది..చిన్నతనంలోనే తల్లిని పోగొట్టుకున్న Henrietta కుమార్తె Deborah తన తల్లి గురించి తెలుసుకునే క్రమంలో He La సెల్స్ గురించిన విభ్రాంతికరమైన నిజాలు తెలియడంతో తీవ్ర వేదనకు గురవుతుంది..రిటైల్ రంగం,హాస్పటళ్లు,పలు కంపెనీలు He La కారణంగా సొమ్ము చేసుకుంటుంటే తాము మాత్రం కటిక దారిద్య్రం అనుభవిస్తున్నామనీ,తమ కుటుంబాన్ని అన్ని సంవత్సరాలు చీకట్లో ఉంచి మోసం చేశారని ఆమె బాధపడుతుంది..ఒక సందర్భంలో ఈ విషయం తెలిశాక Henrietta కొడుకు Lawrence,"మా అమ్మ వైద్య రంగానికి అంత ముఖ్యం అయినప్పుడు మాకు కనీసం హెల్త్ ఇన్సూరెన్స్ కూడా లేదేందుకు?"అని రచయిత్రి Rebecca ను అడుగుతాడు..

Henrietta కథలో ముఖ్యమైన పాత్ర Gey ది..ఇందులో నాయకుడూ,ప్రతినాయకుడూ రెండూ ఆయనే..ఆయనకు He La ఐడెంటిటీని బహిర్గతం చేసే ఉద్దేశ్యం లేక 1970 ల్లో Collier’s article ప్రచురించే వరకూ ఆమెను Helen Lane అనీ,Helen Larsen అనీ pseudonyms తో  ప్రచారంలో ఉంచారంటారు..అందువల్లే ఆమె కుంటుంబానికి He La గురించి అప్పటివరకూ తెలియదు..ఒక దశలో He La సెల్స్ Henrietta Lacks అనే మహిళవి అని ప్రపంచానికి చెప్పకపోవడం Gey చేసిన పొరపాటు అనిపించినా ఆమె సెల్ లైన్ తయారీ లో Gey స్వలాభాపేక్ష లేకుండా తన స్వంత ఖర్చుతో చేసిన పరిశోధన వెనుక కేవలం సమాజ శ్రేయస్సు మాత్రమే కనిపిస్తుంది..చివరకి He La ను పేటెంట్ చెయ్యమని ఎందరు చెప్పినా కూడా,తన వద్ద అందుకు కూడా సమయం లేదని Gey తిరస్కరించడం,ఆ సెల్స్ ను పరిశోధనల నిమిత్తం ఉచితంగా వైద్యులకు,కంపెనీలకు,ఇతర దేశాలకు కూడా ఇవ్వడంలో Gey లో ఒక ఉన్నతాశయం కోసం తపించే సైంటిస్ట్ మాత్రమే కనపడతారు..కానీ 70 లు వచ్చేసరికి ఆయన He La ను పేటెంట్ చేద్దామనుకున్నా అప్పటికే అది ఆయన చెయ్యి దాటిపోతుంది...

He La వెనుక ఉన్న వ్యక్తి Henrietta Lacks అని ప్రపంచానికి చాటిచెప్పాలని చాలా వ్యయ ప్రయాసలకోర్చి ఈ పుస్తకాన్ని రాసిన Rebecca,ఇందులో డాక్టర్స్ కు పేషెంట్స్ కు మధ్య ఉండాల్సిన కమ్యూనికేషన్ అవసరం గురించి చెప్తారు..విచిత్రంగా ఇటీవలే చదివిన అతుల్ గవన్డే 'Being Mortal' అనే పుస్తకంలో కూడా Dr.గవన్డే ఇదే విషయం గురించి పలుమార్లు  ప్రస్తావించారు..ఒక మనిషికి తమ శరీరంపై ఉండే హక్కును గుర్తించాలనీ,వారి భయాలనూ,అనుమానాలనూ ఓపిగ్గా విని,నివృత్తి చెయ్యాలనీ,అన్నిటినీ మించి పేషెంట్స్ తో నిజాయితీగా వ్యవహరించడం వైద్యుల కనీస ధర్మం అనీ అంటారు..కానీ Henrietta కేసులో ఆమె అంగీకారం లేకుండా,కనీసం ఆమె కుటుంబానికి కూడా తెలుపకుండా ఆమె సెల్ లైన్ ను తయారు  చెయ్యడం,వాటిపై పరిశోధనలు జరపడం ఈ కాలంలో అభ్యంతరకరం,వ్యక్తిగత  స్వేఛ్చకి భంగం అని కొందరు భావించినా,అప్పటి పరిస్థితుల దృష్ట్యా మనిషి శరీరం నుండి (పాడైపోయి)వేరు చెయ్యబడినదేదైనా అంటే  సెల్స్,టిష్యూ,క్యాన్సర్స్ ఇలాంటివి వ్యర్థం క్రిందకే వస్తాయనీ,వాటిని వైద్య పరిశోధనల నిమిత్తం ఉపయోగించడం నేరం కాదనీ మరికొందరి వాదన..ఈ వాద ప్రతివాదాల సంగతెలా ఉన్నా వైద్యానికి సంబంధించి కీలక రంగాల్లో He La ఇప్పటికీ తన ఉనికిని చాటుకుంటూనే ఉంది..ఇలాంటి సందర్భాల్లో పేషెంట్ల ప్రైవసీ ని కాపాడే దిశగా తయారైన Nuremberg Code,American Medical Association Code of Ethics లాంటివి చట్టబద్ధమైనవి కాదనీ అవి కేవలం వైద్యులు చేసే ఒక నామమాత్రపు Hippocratic Oath గా పేర్కొంటారు..

ఇక్కడ Henrietta ఒక నల్లజాతీయురాలు కావడం కూడా అప్పటి సామాజిక పరిస్థితుల దృష్ట్యా విస్మరించలేని అంశం..ఆ రోజుల్లో ముఖ్యంగా  నల్లజాతీయల మీద జరిగే ఆగడాల్లో ఈ వైద్యపరమైన పరిశోధనలు కూడా ఒకటి..వారికి తెలీకుండా వారిని అనేక ప్రయోగాల్లో భాగస్వాముల్ని చెయ్యడం అప్పట్లో పరిపాటి..Henrietta మొదటి కూతురు,మతిస్థిమితం లేని Elsie ఒక ఆస్పత్రి లో దారుణమైన ప్రయోగాల బారినపడి మృతి చెందడాన్ని కూడా ఈ సందర్భంగా ఇందులో పేర్కొంటారు..Johns Hopkins హాస్పిటల్ కూడా అదే చేసిందనీ,తమ తల్లి సెల్స్ తో అందరూ సొమ్ము చేసుకుంటున్నారని Henrietta కుమారులు Lawrence, Zakariyya పలు సందర్భాల్లో ఆరోపించినా, ఆమె కుమార్తె Deborah మాత్రం తన తల్లి ఎవరో ప్రపంచానికి తెలియాలని తప్ప ఇంకేమీ ఆశించట్లేదని అంటూ Rebecca తో ఆమె పుస్తకం రాయడంలో చివరివరకూ  సహాయపడుతుంది కానీ పుస్తకం ప్రచురణకు ముందే Deborah గుండెపోటు తో మరణిస్తుంది..

ఈ పుస్తకంలో శాస్త్రీయత ఒక పార్శ్వమైతే,మానవీయత మరో పార్స్వ్యం..Henrietta కు దక్కవలసిన గౌరవాన్ని ఇవ్వాలంటూ ఈ రెండింటికీ మధ్యనున్న అంతరాల్ని చెరిపెయ్యడమే రచయిత్రి Rebecca ప్రధానోద్దేశ్యంగా అనిపిస్తుంది..ఒక ప్రక్క He La సెల్స్ ను శాస్త్ర సాంకేతిక రంగాల్లో ఎంత విశేషంగా వాడుతున్నారో,దానికి సంబంధించిన అనేక పరిశోధనలనుటంకిస్తూ చెప్తూనే,మరో వైపు Henrietta కుటుంబం,పుట్టుపూర్వోత్తరాలు,వారి జీవన శైలి,నల్ల జాతీయులుగా వారు అనుభవించిన దుర్భర పరిస్థితులను బ్యాక్ టు బ్యాక్ మనకు కళ్ళకు కట్టినట్లు వివరిస్తారు...He La వెనుక ఉన్నది Henrietta Lacks అనీ,ఆమె ఒక సెల్ లైన్ మాత్రమే కాదనీ,ఒక ముడిపదార్థంగా కాకుండా Henrietta Lacks ను ముందు ఒక మనిషిగా గుర్తించాలనీ,ఆమె కథను ప్రపంచం తెలుసుకోవలసిన అవసరం ఉందనీ Rebecca వాదన..మెదడుతో ఆలోచించే సైంటిఫిక్ రీసెర్చ్ ని,మనసుతో ఆలోచించే మామూలు మనిషితో ముడిపెట్టే యత్నంలో అడుగడుగునా అడ్డుపడే హ్యూమన్ ఎథిక్స్ పాత్రను తెలుసుకోవాలంటే ఇలాంటి ఒక పుస్తకం చదవాల్సిందే..ఈ రచన Oprah Winfrey Deborah పాత్రలోనటించగా త్వరలో సినిమాగా రానుంది..

Henrietta Lacks మరియు He La సెల్స్ గురించిన BBC documentary 'The Way of All Flesh', యూట్యూబ్ లింక్
BBC documentary on He La

పుస్తకం నుండి కొన్ని లైన్స్,
నల్లజాతీయుల వెళ్ళే Johns Hopkins హాస్పిటల్ గురించి రాస్తూ...
For Henrietta, walking into Hopkins was like entering a foreign country where she didn’t speak the language.
“Hopkins, with its large indigent black population, had no dearth of clinical material.
“Hennie,” she whispered, “they burnt you black as tar.”Henrietta just nodded and said, “Lord, it just feels like that blackness be spreadin all inside me.

Henrietta గురించి Gey అసిస్టెంట్ మేరీ అనుభవాలు,
Mary stood beside Wilbur, waiting as he sewed Henrietta’s abdomen closed. She wanted to run out of the morgue and back to the lab, but instead, she stared at Henrietta’s arms and legs—anything to avoid looking into her lifeless eyes. Then Mary’s gaze fell on Henrietta’s feet, and she gasped: Henrietta’s toenails were covered in chipped bright red polish.
“When I saw those toenails,” Mary told me years later, “I nearly fainted. I thought, Oh jeez, she’s a real person. I started imagining her sitting in her bathroom painting those toenails, and it hit me for the first time that those cells we’d been working with all this time and sending all over the world, they came from a live woman. I’d never thought of it that way."
When it came to growing viruses—as with many other things—the fact that HeLa was malignant just made it more useful. HeLa cells grew much faster than normal cells, and therefore produced results faster. HeLa was a workhorse: it was hardy, it was inexpensive, and it was everywhere.
You do not engage the attention of the reader unless your story has basic human interest elements.
Several patients had successfully sued their doctors for privacy violations, including one whose medical records were released without her consent, and others whose doctors either published photographs or showed videos of them publicly, all without consent. But those patients had one thing going for them that Henrietta didn’t: They were alive. And the dead have no right to privacy—even if part of them is still alive.
Jones wrote: From a clinical point of view, Mrs. Lacks never did well. …As Charles Dickens said at the beginning of [A] Tale of Two Cities, ‘It was the best of times, it was the worst of times.But it was the best of times for science in that this very peculiar tumor gave rise to the HeLa cell line. … For Mrs. Lacks and the family she left behind, it was the worst of times. Scientific progress and indeed progress of all kinds is often made at great cost, such as the sacrifice made by Henrietta Lacks.
“You know what’s weird? The world got more pictures of my mother cells than it do of her. I guess that’s why nobody knows who she is. Only thing left of her is them cells.

2016 Reading list

ప్రతి సంవత్సరం మొదట్లో క్రమం తప్పకుండా Good reads లో రీడింగ్ ఛాలెంజ్ పెట్టుకోవడం,చెంచాడు భవసాగరాలు ఈదడంతో పాటుగా చివరకి ఏం చదివాను అని చూసుకునే సరికి 50% మాత్రమే పూర్తవ్వడం నాకు ఆనవాయితీగా వస్తున్న విషయం..ఈ ఇయర్ కూడా అదే సంప్రదాయాన్ని కొనసాగిస్తూ అనుకున్న వాటిల్లో సగం పుస్తకాలు మాత్రమే చదవడం జరిగింది..ఎప్పట్లా కాకుండా ఈసారి క్లాసిక్స్ తగ్గించి కాంటెంపరరీ లిటరేచర్ కి సంబంధించిన పుస్తకాలు కొన్ని చదివాను.. దానికి తోడు పోయినేడాది కంటే ఈ సారి మా అబ్బాయికి పుస్తక పఠనంపై ఆసక్తి పెరగడంతో వాడితో పాటుగా చిల్డ్రన్ బుక్స్ చదవడానికి ప్రాధాన్యతనివ్వవలసి వచ్చింది..అసలు ఈ సారి ఏం చదివారు అంటే చందమామలు,బాల రామాయణం,తెనాలి రామకృష్ణ,ఏసోప్ ఫేబుల్స్,సుపాండి,జాతక టేల్స్,అరేబియన్ నైట్స్ లాంటి పుస్తకాల జాబితా గురించి చెప్పెయ్యాలన్న కుతూహలం కాస్త కంట్రోల్ చేసుకుని ఈ ఇయర్ చదివిన వేరే పుస్తకాల గురించి చెప్తాను.. :)

Poetry :

టాగోర్,గుల్జార్ లాంటి బహు కొద్దిమంది శైలి తప్ప నాకు కవిత్వం అంత సులువుగా అర్ధం కాదు..ఇప్పటివరకు పెద్దగా కవిత్వం జోలికి పోయిందీ లేదు..కానీ ఈ సంవత్సరం పెద్ద బాలశిక్షలో వత్తులు హల్లులు నేర్చుకున్నట్లు Rumi,Kahlil Gibran,Maya Angelou లాంటి వారిని కొందర్ని చదివాను..

Stray birds - Rabindranath Tagore
Mother:A Cradle to hold me - Maya Angelou
Phenomenal Woman: Four Poems Celebrating Women -  Maya Angelou
Rumi: The Book of Love: Poems of Ecstasy and Longing - Jalaluddin Rumi  రుమి గురించి,ఆయన  కవిత్వం గురించి అంతకుమునుపు Elif Shafak - The Forty Rules of Love లో చదవడం,Imtiaz సినిమాలపై  రుమి పోయెట్రీ ప్రభావం ఈ పుస్తకం పై ఆసక్తి కలగడానికి ప్రధాన కారణాలు..
The Prophet - Kahlil Gibran

Philosophy / Comics:

It's a Magical World: A Calvin and Hobbes Collection - Bill Watterson
There's Treasure Everywhere: A Calvin and Hobbes Collection - Bill Watterson
Something Under the Bed is Drooling: A Calvin and Hobbes Collection - Bill Watterson
The Days Are Just Packed: A Calvin and Hobbes Collection - Bill Watterson
Calvin and Hobbes - Bill Watterson
Homicidal Psycho Jungle Cat: A Calvin and Hobbes Collection - Bill Watterson
The Revenge of the Baby-Sat - Bill Watterson

మీకే కాదు 'ఫిలాసఫీ' కేటగిరీ లో కాల్విన్ హాబ్స్ కామిక్ బుక్స్ గురించి చెప్పడం నాక్కూడా విచిత్రంగానే ఉంది..కానీ నిజం చెప్పాలంటే these are the best philosophy books I've read so far...రెండు మూడేళ్ళ క్రిందట ఫిలాసఫీ మీద ఆసక్తితో జిడ్డు కృష్ణ మూర్తి,Andre Gide,Herman Hesse,Albert Camus,టాల్స్టాయ్ లాంటి వారి పుస్తకాలు కొన్నిచదివి హెవీగా అనిపించిగా ఆ ఆలోచనలతో నాకు నిద్రపట్టని రాత్రులు ఎన్నో! కానీ తన కామిక్స్ లో బిల్ వాటర్సన్ ఫిలాసఫీని కూడా కడుపుబ్బ నవ్వించి మరీ చెప్పారు..మా అబ్బాయితో పాటు సరదాగా చదవడం స్టార్ట్ చేసిన నేను అదో అబ్సెషన్ గా మారడంతో,ప్రతిరోజూ వాడు స్కూల్ నుంచి రాగానే ఇద్దరం రెలీజియస్ గా కాల్విన్ హాబ్స్ చదవడం మా దినచర్య లో భాగం అయిపోయింది..

Memoirs / Biography :

Night - Elie Wiesel  : రెండో ప్రపంచ యుద్ధ సమయంలో Auschwitz, Buchenwald జర్మనీ కాన్సంట్రేషన్ కాంప్స్ లో,15 ఏళ్ళ Elie Wiesel తన భయానకమైన అనుభవాలను గురించి చెప్తూ రాసిన ఈ పుస్తకం హోలోకాస్ట్ సమయంలో జరిగిన మారణహోమాన్ని మనకు గుర్తుచేస్తుంది..2016 జులైలో చనిపోయిన నోబెల్ శాంతి బహుమతి గ్రహీత Elie Wiesel అంటూ ఆ మధ్య గార్డియన్ లో ప్రచురించిన కథనం వల్ల ఈ పుస్తకం గురించి తెలిసింది.

The Glass Castle - Jeannette Walls : చాలా కఠినతరమైన బాల్యం గడిపిన Jeanette తన బాల్యానుభవాలకు ఈ మెమోయిర్లో అక్షర రూపం ఇచ్చింది..Jeanette శైలి పుస్తకం ఎక్కడా ఆపకుండా చదివించింది.

My Name Is Lucy Barton - Elizabeth Strout  : ఇందులో ఎలిజబెత్ ది కూడా కఠినమైన బాల్యమే అయినప్పటికీ Jeanette,ఎలిజబెత్ ల వ్యక్తిత్వాల మధ్య చాలా అంతరం ఉంటుంది..చాలా చోట్ల బోర్ కొట్టిన పుస్తకం ఇది..

Dark Star:The Lonliness of Being Rajesh Khanna - Gautam Chintamani : పూర్ణిమ తమ్మిరెడ్డి పుస్తకం.నెట్ లో రాసిన రివ్యూ చూసి చాలా కాలంగా చదవాలనుకుని మొత్తానికి ఈ ఇయర్ చదివిన పుస్తకం ఇది..అప్పటికి నా వరకు రాజేష్ ఖన్నా అంటే 'ఆనంద్' అంతే..కానీ ఆ ఆనంద్ ముద్రని మన మనసుల్లోంచి పూర్తిగా చెరిపేసి అసలు సిసలు ఖన్నాను ఒక సాధారణ వ్యక్తిగా ఆయన పూర్తి డార్క్ నేచర్ తో మన ముందు నిలబెడుతుంది ఈ 'డార్క్ స్టార్'..ఆయన సినిమాలు ఇష్టపడేవారు తప్పకుండా చదవవలసిన బుక్ ఇది..

When Breath Becomes Air - Paul Kalanithi : ఈ ఇయర్ లో బెస్ట్ రీడ్స్ అంటే,కాల్విన్ అండ్ హాబ్స్ తరువాత ఖచ్చితంగా పాల్ కళానిధి అద్భుతమైన మెమోయిర్ గురించి చెప్పుకోవాలి...చాలా పుస్తకాల్లాగా చదివేశాక వెంటనే మర్చిపోయే పుస్తకం అస్సలు కాదు..ప్రతి పదం ఎంతో విలువైనదిగా,ప్రతి సంఘటనా చదివేవాళ్ళ మనసుని కుదిపేసి,చాలారోజుల వరకూ వెంటాడే పుస్తకం ఇది..A must read memoir for everyone.మరణాన్ని కూడా హుందాగా ఆహ్వానించాలానే ఒక న్యూరో సర్జన్ అంతర్మధనానికి అక్షర రూపం ఈ పుస్తకం..

Plays :

Alice in Bed - Susan Sontag : Susan Sontag గురించి బ్రెయిన్ పికింగ్స్ లో చదివి ఆసక్తి కలిగింది..మొదట చిన్న పుస్తకంతో మొదలు పెడదామని అనుకుని Alice in Bed ను చదివాను..ఇది Henry James చెల్లెలు అయిన Alice James కథను Lewis Carroll ప్రసిద్ధ రచన Alice in Wonderland లోని Alice తో ముడిపెడుతూ రాసిన నాటకం..19 వ శతాబ్దపు పురుషాధిక్య సమాజంలో స్త్రీల పై ఉండే వత్తిడి,లిమిటేషన్స్ మరియు మానసిక పరిస్థితిని ప్రతిబింబిస్తుంది..చివర్లో conclusion ఇదన్నమాట అని అనుకోవడం మినహా ఇందులో చర్చించే  పాత్రలు గానీ,ఆ సన్నివేశాలకు కారణభూతమైన సంఘటనల పట్ల గానీ,నాకు అవగాహన లేకపోవడం వల్ల ఈ ప్లే లో చాలా సన్నివేశాలు ఆకళింపు కాలేదు..

Waiting for Godot - Samuel Beckett : ఇద్దరు వ్యక్తులు Godot గురించి ఒక చెట్టు కింద వేచి ఉండటాన్ని మానవ జీవితానికి అర్ధాన్ని వెతకడంతో పోలుస్తూ రాసిన ఒక ప్లే ఇది..అసలు చాలాసేపటి వరకు రచయిత ఏమి చెప్పాలనుకున్నారో అర్ధం కాలేదు..చెప్పిందే చెప్తున్నారు ఏంటి అని అనుకుని,మళ్ళీ అసలు ఏం చెప్పాలనుకుంటున్నారో అని ఆసక్తి కొద్దీ చదివిన ఈ పుస్తకం,ఇప్పటికీ నాకొక  అబ్స్ట్రాక్ట్  పెయింటింగ్ లా అనిపిస్తుంది..నా వరకు అర్ధం అయ్యింది ఏంటంటే మనిషి చివరి వరకూ కనిపించనిదాన్నేదో (Godot అనే metaphor) వెతుకుతూ వర్తమానాన్నిగమనించడు అని..కానీ ఇంతకంటే ఇంకేదైనా అర్ధం ఉందేమో మరోసారి చదివితే గానీ ఆ సారాన్ని పూర్తిగా గ్రహించలేనేమో అనిపించింది..

Religion :

A Confession - Leo Tolstoy : టాల్స్టాయ్ రాసిన పుస్తకాల్లో అన్న కరెనినా,వార్ అండ్ పీస్ లాంటి క్లాసిక్స్ ఒక వైపైతే The Death of Ivan Ilych,A Confession,A Calendar of wisdom లాంటివి పూర్తిగా మరో వైపుంటాయి..తరువాత చెప్పిన వాటిల్లో టాల్స్టాయ్ ఒక novelist గా కాకుండా ఒక కంప్లీట్ ఫిలాసఫర్ గా కనిపిస్తారు..Scandals గురించి రాసి ప్రపంచం చేత చప్పట్లు కొట్టించుకున్న ఆయనలో అంతర్లీనంగా దాగున్న ఆధ్యాత్మికత,తాత్వికత వీటిల్లో మనకు స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది..Confession అంతా టాల్స్టాయ్ జీవితం యొక్క అర్ధం,పరమార్ధం తెలుసుకునే దిశగా సాగుతుంది..మతాన్ని నమ్మని ఆయన చివరకి మతం,ధర్మం అనేవి మనుషుల్ని నడిపించే శక్తిమంతమైన అంశాలుగా పేర్కొంటారు..తన వాదనల్ని అనేక తర్కవితర్కాలతో తరువాత సవివరంగా నిరూపిస్తారు..

Novels :

Man Tiger - Eka Kurniawan : సోషల్ రియలిజం శైలిలో ఇండోనేషియా యువ రచయిత Eka Kurniawan ఇండోనేషియా సాహిత్యం పై సుహార్తో ముఫైయ్యేళ్ళ సుదీర్ఘ నియంతృత్వం ప్రభావం తాలూకు చీకటి కోణాల్ని మూల వస్తువుగా చేసుకుని Margio కథను చెప్తారు..ఇందులో మనిషి పులి గా మారిపోవడం లాంటి supernatural ఎలిమెంట్స్ తో పాటు ఇండోనేషియా సంస్కృతి,సంప్రదాయాలు లాంటివి ఆసక్తికరంగా వర్ణిస్తారు..

Norwegian Wood - Haruki Murakami : Murakami ని చదవడం ఇదే తొలిసారి..జపాన్ సాహిత్యంలో Yasunari Kawabata,Kazuo Ishiguro లాంటి వాళ్ళని చదివాకా అనుకున్నాను..ఈ పుస్తకాల్లో ఏదో కామన్ గా అనిపిస్తోంది ఏంటా అని..'Sadness'..Sadness లాంటి ఒక ఎమోషన్ ని melancholic ఫ్రేమ్స్ లో పెట్టి కళ్ళకు కట్టినట్లు చూపించడంలో ఈ జపాన్ రచయితలు నిజంగా నిష్ణాతులు..Norwegian wood కూడా అదే కోవలోకి వస్తుంది..

The Book of Laughter and Forgetting - Milan Kundera :  1948 కాలం నాటి Czech రాజకీయ,సామాజిక  పరిస్థితులను కథా వస్తువుగా మాజికల్ రియలిజం శైలిలో ఈ కథల సంకలనాన్ని రాశారు కుందేరా..రాజకీయపరమైన వివరణల మొదలు ఫిలాసఫీ, అస్థిత్వ వాదం, ప్రేమ, ఐడెంటిటీ, తాత్విక వాదం, శృంగారం ఇలా పలు అంశాలను స్పృశిస్తూ ఇందులో ఏడు కథలు ఉంటాయి..ఈయన పుస్తకాలు మరికొన్ని చదవాలపించేలా ఈయన రచనా శైలి చాలా బావుంది.

The Vegetarian - Han Kang : సౌత్ కొరియన్ సంస్కృతి లో ఆమోదయోగ్యం కాని ‘వెజిటేరియనిజం’ను బేస్ చేసుకుని,మొత్తం మూడు భాగాల్లో, ముగ్గురు వ్యక్తుల దృష్టికోణం నుంచి Yeong-hye అనే ఒక సాధారణ గృహిణి కథని మనకి చెప్తారు రచయిత్రి Han Kang...Deborah Smith చేసిన అనువాదం చాలా చక్కగా సరిపోయింది..2016 Man Booker International Prize గెలుచుకున్న ఈ పుస్తకం మాంసాహారి అయిన మనిషిలోని మరో అనాగరికమైన క్రూరత్వపు కోణాన్ని చూపిస్తుంది..

The Girl on the Train - Paula Hawkins : 'Gone girl' లాంటి మరో సస్పెన్స్ థ్రిల్లర్.. కట్టి పడేసే narration తో ఆపకుండా చదివిస్తుంది..కానీ చదివాకా పెద్దగా గుర్తు పెట్టుకోడానికేమీ ఉండదు ఇందులో..

Non-Fiction :

Quiet: The Power of Introverts in a World That Can't Stop Talking - Susan Cain  : ఈ సంవత్సరం చదివిన మరో మంచి పుస్తకం..Introversion/extroversion ల గురించి ఏక కాలంలో చర్చించి introversion ని ఒక లోపంగా చూసే సమాజాన్ని ఎత్తి పొడుస్తుంది..కమ్యూనికేషన్స్ ఆవశ్యకతను చెప్తూనే,quietness కూడా సమాజానికి అంతే అవసరం అంటుంది ఈ రచన..

Ongoingness: The End of a Diary - Sarah Manguso : డాక్యుమెంటేషన్,జర్నల్స్, డైరీస్ ను గురించిన పుస్తకం ఇది.."I knew I couldn’t replicate my whole life in language." అంటూనే మళ్ళీ అసంభవాన్ని సంభవం చెయ్యాలనే ప్రయత్నంలో ఈ Ongoingness ను రాశానంటారు Sarah...బ్రెయిన్ పికింగ్స్ లో ఈ పుస్తకం గురించి చదివి ఒక మెమోయిర్ ఏమో అనుకున్న నన్ను ఈ పుస్తకం నిరాశపరిచిందనే చెప్పాలి.. ఇది ఒక డైరీ అనే కంటే,డైరీ లు రాయడం ఎలా అనే దాని గురించి అంటే బావుంటుంది..ముఖ్యంగా Consciousness ని డైరీలో ఖైదు చెయ్యాలనుకోవడం కొంచెం విచిత్రంగా అనిపించినా ఈ పుస్తకం ద్వారా అమెరికన్ రచయిత్రి Sarah Manguso చేసిన ప్రయత్నం అదే..తన అనుభవాల్నీ,జ్ఞాపకాల్నీ జాగ్రత్తగా పాతిక సంవత్సారాల పాటు సుమారు ఎనిమిది లక్షల పదాల్లో డైరీల్లో పదిల పరిచిన Sarah వాటిని సంక్షిప్తరూపంలో ఒక మెమోయిర్ ని రాద్దామనుకుని అనుకున్నప్పటికీ,చాలా వడపోత తరువాత కేవలం ఒక వంద పేజీల పుస్తకంగా 'Ongoingness' ను మన ముందుంచారు.

Telugu  :

తెలుగులో నేను చదివిన పుస్తకాలు బహు కొద్ది...2017 లో అయినా కొన్ని తెలుగు పుస్తకాలు చదవాలి..
Maha Prasthanam - Sri Sri : చాలా కాలంగా చదువుదామని మొత్తానికి ఈ సంవత్సరం చదివిన ఆణిముత్యం..
అరుణ [Aruna] - Chalam : నోబెల్ రచనల స్థాయికి ఏ మాత్రం తగ్గని చలం మరో రచన..

అస్సలు నచ్చక సగంలో వదిలేసిన పుస్తకాలు :

ఒకప్పుడు ఏ పుస్తకం మొదలు పెట్టినా అది ఒక్కోసారి ఎంత నచ్చకపోయినా ఓపిగ్గా పూర్తి చేసేదాన్ని..కానీ James Joyce అన్నట్లు 'Life is too short to read a bad book' అనేది ఇప్పటికి అర్ధం అయ్యింది..ఇక్కడ గుడ్ బుక్స్,బాడ్ బుక్స్ అంటూ ప్రత్యేకం ఉండవని నా నమ్మకం,అయినప్పటికీ ఆ quote లో బాడ్ బుక్ స్థానంలో 'నచ్చని పుస్తకం' అని పెట్టేసుకుని ఈ సారి ఈ పుస్తకాలు సగానికి పైగా చదివి వదిలేశాను..

Brain Droppings - George Carlin : కోట్స్,ఇంట్రడక్షన్ లాంటివి చదివి పుస్తకం చదవకూడదు అని మరోసారి లెంపలు వాయించుకున్న పుస్తకం ఇది..ముఖ్యంగా కార్లిన్ rebellious భావాలు బావున్నప్పటికీ ఆయన ఉపయోగించిన భాష చాలా repulsive గా అనిపించింది..

The Buried Giant - Kazuo Ishiguro : ఈయన పుస్తకం An Artist of the Floating World చదివాక చాలా expectations తో మొదలు పెట్టిన Buried Giant చాలా నిరాశపరిచింది..

H is for Hawk - Helen Macdonald

మనిషికి నవ్వు ఎంత సహజమో ఏడుపూ అంతే సహజం,కానీ ఈ బాధ,కన్నీరు లాంటి ఎమోషన్స్ ని నెగటివ్ ఎమోషన్స్ అనీ,వాటిని వ్యక్త పరచడం ఒక మానసిక దౌర్బల్యం లేదా లోపమనీ భావించే ఆధునిక సమాజంలో రక్తమోడుతున్న గుండె లోపలి గాయాల్ని సంస్కారం,నాగరికత ముసుగుల్లో అందమైన చిరునవ్వుతో కప్పేయ్యాలని విఫలయత్నం చేస్తూ,ఆ గాయాలు ప్రపంచం చూస్తే ఎక్కడ లోకువైపోతామో అనే భయంతో ఆ అహంకారపు పరదా తొలగిపోకుండా గట్టిగా అదిమి పట్టుకుని,ఒక చిరునవ్వుతో ప్రపంచాన్ని పలుకరించడం చేతకాని అసమర్థులు(?) ఆ బాధ నుండి ఉపశమనం పొందడానికి సహజంగానే ఒంటరితనం కోరుకుంటారు..మనిషి సహనపు హద్దుల్ని చేరిపేస్తూ ఎదురయ్యే పెనువిషాదాలను తట్టుకోలేక తీవ్రమైన వేదన కలిగిన ఏదో ఒక సందర్భంలో మనిషై పుట్టాక దుక్ఖం అనివార్యమని అర్ధమైన ఆ తరుణంలో అసలు మనిషిగా పుట్టకపోయి ఉంటే బావుండునని అనుకోవడం పరిపాటి..అలాంటి ఒక  ఒంటరితనం బారినపడి తాను ఈ మానసిక దౌర్బల్యాలు,బాధలు ఏవీ దరిచేరని ఒక  Goshawk లా మారిపోతే ఎంత బావుంటుంది అనుకుంటుంది ఈ H is for Hawk అనే మెమోయిర్ ను రాసిన బ్రిటిష్ రచయిత్రి Helen MacDonald.

తను ఎంతగానో ప్రేమించే తండ్రి ఆకస్మిక మరణంతో తీవ్రమైన డిప్రెషన్ కు లోనైన హెలెన్ Mabel అనే ఒక Goshawk కు శిక్షణనివ్వడం ద్వారా తన దుక్ఖం నుండి విముక్తి పొందాలని ప్రయత్నిస్తుంది..ఇంగ్లాండులో,ఒక గ్రామీణ నేపథ్యంలో గడిచిన హెలెన్ బాల్యం ఆమెను ప్రకృతికి దగ్గర చేసేందుకు దోహదపడుతుంది..దానికి తోడు తండ్రి అభిరుచుల ప్రభావం కూడా ఆమె మీద ఉండటంతో ఆమెకు Falconry పట్ల అబ్సెషన్ ఏర్పడుతుంది..ఆ క్రమంలో హెలెన్ తన బాల్యం గురించీ,ఇంగ్లాండు ఒకప్పటి భౌగోళిక,సామాజిక పరిస్థితులను గురించీ చెప్తూ Goshawk కు శిక్షణనివ్వాలనే తన కోరికకు గల కారణాలను విశ్లేషిస్తుంది..ఈ మెమోయిర్ లో హెలెన్ అనుభవాలన్నీ Goshawk ను మచ్చిక చేసుకోవడం అనే నేపధ్యంతో ముడిపడి ఉంటాయి..కానీ ఒక మరణం తాలూకూ బాధకూ,ఒక డేగను పెంచాలనుకోవడానికీ గల సంబంధం ఏమిటనేదాన్నిమెల్లిగా తన సునిశితమైన విశ్లేషణల ద్వారా హెలెన్ మన ముందుంచుతుంది..
While the steps were familiar,the person taking them was not. I was in ruins. Some deep part of me was trying to rebuild itself, and its model was right there on my fist. The hawk was everything I wanted to be: solitary, self-possessed, free from grief, and numb to the hurts of human life.
ఈ మెమోయిర్ లో తన కథ చెప్పాలంటే T.H.White గురించీ,ఆయన రాసిన 'The Goshawk' గురించీ  తప్పకుండా ప్రస్తావించాలంటుంది హెలెన్..చిన్నతనం నుండీ ఆయన రాసిన పుస్తకాలు చదువుతూ పెరిగిన హెలెన్ పై White కఠినమైన  బాల్యం,వ్యక్తిత్వం,అతని భయాలు,అభిరుచులు ఇవన్నీ చాలా ప్రభావం చూపిస్తాయి..పిల్లలపై పుస్తకాలు చాలా ప్రభావం చూపిస్తాయనడానికి,వైట్ తనను నిరంతరం haunt చేస్తున్నాడని హెలెన్ చెప్పడం ఒక చక్కని ఉదాహరణ అనొచ్చు...వైట్ కూడా హెలెన్ లాగే జనారణ్యానికి దూరంగా ఒక అరణ్యం మధ్యలోని మారుమూల ఇంట్లో ఒక రాబందుతో కాలం గడుపుతాడు..ఇందులో వైట్ కథనూ,తన కథనూ ఏకకాలంలో చెప్తూ Goshawk ను వశపరుచుకోవాలనే హెలెన్ అలుపెరుగని ప్రయత్నం మనిషి-మృగం తాలూకూ రెండు మనోప్రవృత్తుల మధ్య నడిచే యుద్ధంగా అనిపిస్తుంది..ఎత్తుకు పై ఎత్తులూ,ఒక నైజంపై మరో నైజం సాధించే విజయాలు,అణచివేతలు,ఆధిపత్యధోరణులూ కనిపిస్తాయి..ఇందులో Goshawk క్రూరత్వానికి ప్రతీక అయితే హెలెన్ మానవత్వానికీ ప్రతినిధిగా ఉంటుంది.కానీ ఇక్కడ హెలెన్ ఒక Goshawk కు శిక్షణనిస్తుంది అనే కన్నా దాని సాన్నిహిత్యంతో మృగ లక్షణాలైన ఒంటరితనం,స్వీయ స్వాధీనత,దుఖ్ఖమ్ దరిచేరని మనస్తత్వం వంటి వాటిని వంటబట్టించుకోవాలనే తాపత్రయమే ఆమెలో ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది..
I look. There it is. I feel it. The insistent pull to the heart that the hawk brings, that very old longing of mine to possess the hawk’s eye. To live the safe and solitary life; to look down on the world from a height and keep it there. To be the watcher; invulnerable, detached, complete. My eyes fill with water. Here I am, I think. And I do not think I am safe.
White గురించి మరోచోట ప్రస్తావిస్తూ,Goshawk కు శిక్షణనివ్వడం అంటే రెండు పరస్పర విరుద్ధ స్వభావాలు తలపడటం వంటిదనీ,కరుణ,దయ వంటి లక్షణాలు మచ్చుకి కూడా కనపడని క్రూరమైన Goshawk స్వాభిమానాన్ని,సహనాన్నీ తన దృఢ నిశ్చయంతో White ఎలా పటాపంచలు చెయ్యడానికి ప్రయత్నించాడో వివరిస్తుంది..మరో సందర్భంలో ఒక క్రూరమైన వేటాడే జంతువుని మచ్చిక చేసే క్రమంలో దానితో మనల్ని మనం ఐడెంటిఫై చేసుకుంటూ దగ్గరగా గడపడం ద్వారా,మనలోని అణచివేసుకున్న క్రూరమైన కోరికల్ని కూడా ఒక పూర్తి స్థాయి అమాయకత్వంతో మనం అనుభవం చెందుతామని అంటుంది..వైట్ Goshawk లోని లక్షణాలను own చేసుకోవాలనుకోవడం,అలాగే ఆ లక్షణాలకు వ్యతిరేకంగా ఆ పక్షితో పోరాడటం ఒక భయంకరమైన పారడాక్స్ అంటుంది హెలెన్..
Looking for goshawks is like looking for grace: it comes, but not often, and you don’t get to say when or how.
He explained patience. He said it was the most important thing of all to remember, this: that when you wanted to see something very badly, sometimes you had to stay still, stay in the same place, remember how much you wanted to see it, and be patient.
 The old falconers called the manning of a hawk like this watching. It was a reassuringly familiar state of mind, meditative and careful and grave.
That was all there was. Waiting. Watching. Sitting with the hawk felt as if I were holding my breath for hours with no effort. No rise, no fall, just my heart beating and I could feel it, in my fingertips, that little clipping throb of blood that – because it was the only thing I could sense moving – didn’t feel part of myself at all. As if it was another person’s heart, or something else living inside me. Something with a flat, reptilian head, two heavy, down-dropped wings. Shadowed, thrush-streaked sides.

ఒక సందర్భంలో తన మానసిక స్థితికి కారణాలను వెతుక్కుంటూ ఒక లక్ష్యం గానీ,బాధ్యత గానీ లేని జీవితం ఎలా గాడి తప్పుతుందో అలాగే తన మనసు కళ్ళెం లేని గుర్రంలా అదుపు తప్పింది అంటుంది..
The kind of madness I had was different. It was quiet, and very, very dangerous. It was a madness designed to keep me sane. My mind struggled to build across the gap, make a new and inhabitable world. The problem was that it had nothing to work with. There was no partner, no children, no home. No nine-to-five job either. So it grabbed anything it could. It was desperate, and it read off the world wrong. I began to notice curious connections between things. Things of no import burst into extraordinary significance.
Marianne Moore: The cure for loneliness is solitude.
మనిషి అనేక జంతువుల్ని సులభంగా మచ్చిక చెయ్యగలిగినా కూడా ఈ Goshawks విషయంలో మాత్రం తీవ్రంగా విఫలమయ్యాడని చెప్పచ్చు..అందుకే వివిధ  సంస్కృతుల్లో ఈ పక్షుల్ని wildness కు శక్తిమంతమైన ప్రతీకలుగా భావిస్తారు..అంతే కాకుండా ఓటమిని  సులువుగా జీర్ణించుకోలేని మనిషి ఆ లక్షణాలపై ఆధిపత్యం కోసం నిరంతరం తపించాడు..ఇందులో హెలెన్ Goshawk కు శిక్షణనిచ్చే క్రమంలో తనలోని గాడి తప్పిన ఒక wildness ని అదుపు చేస్తూ  తనకే క్రమశిక్షణ నేర్పిస్తోందా అనిపిస్తుంది..
మరో సందర్భంలో సమాజంలో ఇమడలేని తన నిస్సహాయతన,తనపై తనకే కలిగిన కోపాన్నీ హెలెన్ ఈ రకంగా వివరిస్తుంది...
The anger was vast and it came out of nowhere. It was the rage of something not fitting; the frustration of trying to put something in a box that is slightly too small. You try moving the shape around in the hope that some angle will make it fit in the box. Slowly comes an apprehension that this might not, after all, be possible. And finally you know it won’t fit, know there is no way it can fit, but this doesn’t stop you using brute force to try to crush it in,punishing the bloody thing for not fitting properly. That was what it was like: but I was the box, I was the thing that didn’t fit, and I was the person smashing it, over and over again, with bruised and bleeding hands.

'Sword in a Stone' అనే పుస్తకం ప్రభావం కారణంగా మనిషి Goshawk గా పరివర్తన చెందడం అనేది హెలెన్ కు చిన్నతనంలో ఒక మాజికల్ థింగ్ లా అనిపించింది కానీ తాను Goshawk గా metamorphosis చెందాలనుకునే అదే ప్రయత్నం ఆమెను తీవ్ర సంఘర్షణకి లోను చేస్తుంది..Goshawk ఎలియన్ నేచర్,జీవితం పట్ల ఆ పక్షికి ఉండే అమానవీయ దృక్పధం వంటివి హెలెన్ ను కలవరపెడతాయి..బాధ నుండి విముక్తి పొందాలంటే,జనజీవనానికి దూరంగా పారిపోయి ప్రకృతిని ఆశ్రయించాలని చాలా మంది చాలా పుస్తకాల్లో చెప్పడమే కాకుండా,White లాగా ఆచరించి చూపించారనీ,అందుకే తాను కూడా ఒక wildness లోకి వెళ్లిపోయాననీ అంటుంది హెలెన్..కానీ చివరకు వచ్చేసరికి తాను చేసింది తప్పని గ్రహించానంటుంది..
So many of them had been quests inspired by grief or sadness. Some had fixed themselves to the stars of elusive animals. Some sought wildness at a distance, others closer to home. ‘Nature in her green, tranquil woods heals and soothes all afflictions,’wrote John Muir. ‘Earth hath no sorrows that earth cannot heal.’Now I knew this for what it was: a beguiling but dangerous lie. I was furious with myself and my own unconscious certainty that this was the cure I needed. Hands are for other human hands to hold. They should not be reserved exclusively as perches for hawks. And the wild is not a panacea for the human soul; too much in the air can corrode it to nothing.
Of all the lessons I’ve learned in my months with Mabel this is the greatest of all: that there is a world of things out there – rocks and trees and stones and grass and all the things that crawl and run and fly. They are all things in themselves, but we make them sensible to us by giving them meanings that shore up our own views of the world. In my time with Mabel I’ve learned how you feel more human once you have known, even in your imagination, what it is like to be not. And I have learned, too, the danger that comes in mistaking the wildness we give a thing for the wildness that animates it.
ఈ పుస్తకంలో బాగా నచ్చిన అంశం,Goshawk లక్షణాల గురించి హెలెన్ చేసే అద్భుతమైన పొయెటిక్ narrations..పదాల అల్లిక లో హెలెన్ నైపుణ్యం ప్రతి పేజీలో కనిపిస్తుంది..అంతే కాకుండా ఇందులో Falconry గురించి చర్చించిన అంశాలు చాలా ఆసక్తికరంగా ఉంటాయి...ప్రకృతి/పక్షుల గురించి ఆసక్తి ఉన్నవాళ్లు,ఏకాంతాన్ని ఇష్టపడేవాళ్లు,ముఖ్యంగా loners హెలెన్ కథకు బాగా కనెక్ట్ అవుతారు..చాలా చోట్ల ఆమె అనుభవాలతో మనల్ని మనం relate చేసుకుంటాము..కానీ కథలో అంతర్భాగమైనప్పటికీ కొన్నిచోట్ల Goshawk గురించిన వర్ణనలు చదివే వాళ్లకి కాస్త విసుగు తెప్పిస్తాయి..రాబందు అని ఊరికే వినడమే గానీ వాటిలో అన్ని రకాలు ఉంటాయని గానీ,వాటికి శిక్షణనిచ్చే విధి విధానాల్లో ఎన్నో కష్టానష్టాలకోర్చాలని గానీ ఈ పుస్తకం చదివే వరకూ నాకు తెలీదు..అసలీ Goshawk అంటే ఏంటని చూస్తే తెలుగులో 'సాళువడేగ,రాజాళి' అనే రెండు అర్ధాలు ఉన్నాయి..2014 లో ప్రచురించబడిన ఈ H Is for Hawk,Samuel Johnson Prize మరియు Costa Book Award లను సొంతం చేసుకుంది.

Night - Elie Wiesel

'We must always take sides. Neutrality helps the oppressor, never the victim. Silence encourages the tormentor, never the tormented.' - Elie Wiesel

బ్రెయిన్ పికింగ్స్ లో కొంత కాలం క్రిందట ఈ quote చదివి 'బావుందే!' అనుకున్నా...కానీ కొన్ని క్లుప్తమైన పదాల వెనక కూడా అంతులేని కథలుంటాయి,సందర్భానుసారం అవి మారిపోతుంటాయి..Elie Wiesel రాసిన Night చదివాక మళ్ళీ అవే పదాల్ని మరోసారి చదివితే ఆ అర్ధం ఇప్పుడు పూర్తిగా వేరేగా అనిపించింది..ఎందుకంటే ఇప్పుడు అవి చదివి కేవలం 'బావుందే!' అని మాత్రం అనుకోలేను..

జయాపజయాల కథలు మనం నిరంతరం వింటూనే ఉంటాం..అందులోనూ చరిత్ర విషయానికొస్తే 'History is written by the winners' అంటుంటారు..కానీ ఈ విజయం సాధించినవాళ్ళకీ,ఓడిపోయినవాళ్ళకీ మధ్యన చరిత్రలో స్థానానికి నోచుకోని బాధిత వర్గం మరొకటి ఉంటుంది..ఆ వర్గానికి గెలుపోటములతో పనిలేదు,దేవుడు ఉన్నడా లేడా అనే తర్కాలతోనూ పనిలేదు,జీవిత పరమార్ధాలు వెతికే అవసరం అంతకంటే లేదు..వారికి కావాల్సిందల్లా కడుపునింపుకోడానికి కాస్త తిండి,ఈ పూట ప్రాణాలతోనే ఉంటామనే చిన్న ఆశ...రెండో ప్రపంచ యుద్ధ సమయంలో Auschwitz,Buchenwald జర్మనీ కాన్సంట్రేషన్ కాంప్స్ లో తన భయానకమైన అనుభవాలకు  అక్షరరూపం ఇస్తూ ఆ వర్గానికి ప్రతినిధిగా తన గళాన్ని వినిపించారు Elie Wiesel ..'The Diary of Anne Frank' తరహాలో చరిత్రలో మిగిలిపోయిన అతి ఘోరమైన నిజాలను,మానవత్వం సిగ్గుతో తలవంచుకునే సందర్భాలను ఈ పుస్తకం మరో సారి గుర్తు చేస్తుంది..

NEVER SHALL I FORGET that night, the first night in camp, that turned my life into one long night seven times sealed. Never shall I forget that smoke. Never shall I forget the small faces of the children whose bodies I saw transformed into smoke under a silent sky. Never shall I forget those flames that consumed my faith forever. Never shall I forget the nocturnal silence that deprived me for all eternity of the desire to live.  Never shall I forget those moments that murdered my God and my soul and turned my dreams to ashes.    Never shall I forget those things, even were I condemned to live as long as God Himself.    Never.

ఈ సంవత్సరం అంటే 2016 జులైలో చనిపోయిన ప్రముఖ రచయిత,నోబెల్ శాంతి బహుమతి గ్రహీత  Elie Wiesel గురించి ఆ మధ్య గార్డియన్ లో ప్రచురించిన కథనం తరువాత ఆయన గురించి గూగుల్ చేస్తే ఈ 'Night' అనే మెమోయిర్ గురించి తెల్సింది..హోలోకాస్ట్ survivor గా 40 పైచిలుకు పుస్తకాలను రాసిన ఆయన తన అనుభవాలను ఈ మెమోయిర్ ద్వారా ప్రపంచానికి చెప్పాలని కోరుకున్నప్పటికీ  Jerzy Kosiński రాసిన The Painted Bird అనే మరో పుస్తకంతో దీనికి ఉన్న సారూప్యత వల్ల plagiarism ఆరోపణలు ఆయనకు తలవంపులు తెచ్చాయంటారు..కానీ 1986 లో లభించిన నోబెల్ శాంతి బహుమతి,Oprah Winfrey -TV book club కారణంగా ఈ రచన మళ్ళీ వెలుగులోకి వచ్చింది.

రొమేనియాలోని Sighet లో ఒక జ్యూయిష్ సాంప్రదాయ కుటుంబంలో జన్మించిన 15 ఏళ్ళ కుర్రవాడు Elie Wiesel,రెండో ప్రపంచ యుద్ధ సమయంలో తన కుటుంబంతో పాటుగా ఒక Jewish Ghetto కు తరలించబడతాడు..Eliezer,అతని తండ్రి ఆ క్రమంలో తల్లి,చెల్లెలు నుండి విడిపోతారు,అటు పైన 1944-45 మధ్య కాలంలో Auschwitz,Buchenwald కాన్సంట్రేషన్ క్యాంపుల్లో నాజీ జర్మన్ల హింసాత్మకమైన ధోరణులతో తన తండ్రితో పాటుగా చవిచుసిన అవమానాలను,బాధల్నీ ఇందులో వివరించారు..హిట్లర్ ఆధీనంలోని SS (The Schutzstaffel) అని పిలవబడే పారామిలటరీ దళాల ఆక్రమణతో Sighet లోని కొన్ని వందల జ్యూయిష్ కుటుంబాలు తమ ఇల్లూవాకిళ్ళు వదిలేసి cattle cars లో  కాన్సంట్రేషన్ క్యాంపులకు తరలించబడ్డారు..వారిలో Elie కుటుంబం కూడా ఒకటి..ఎక్కడకి వెళ్తున్నారో,ఏమి చేస్తున్నారో కూడా తెలీని గందరగోళం మధ్య Jews పాలిట నరకానికి మారు పేరైన Auschwitz కి చేరతారు..పసివారిని సైతం వదలకుండా అక్కడ crematorium లోకి విసిరివేసే నరరూపరాక్షసుల మధ్య,నిరంతరం మనిషి మాంసం వాసనలు వచ్చే crematorium పొగల్ని పీలుస్తూ జీవన్మృత్యువుల మధ్య ప్రత్యక్ష నరకం చూస్తారు..వేలకొద్దీ Jews ఆ క్యాంప్స్ కు తరలించబడగా,చివరకు రెడ్ ఆర్మీ వచ్చి తమను రక్షిస్తుందనే ఒక్క ఆశ కూడా అడుగంటిపోయి,కేవలం 12 మంది మాత్రం బ్రతికి బయట పడతారు..ఆ మిగిలిన వారిలో Elie Wiesel,ఆయన తండ్రి కూడా ఉండగా చివరకు dysentery బారిన పడి ఆయన తండ్రి కూడా మృతి చెందుతారు..కానీ ఆయన మరణానికి ముందు మరచిపోడానికి సాధ్యం కానీ పీడకలలాంటి Auschwitz అనుభవాలను తలుచుకుని పడ్డ వేదనని  తాను ఎప్పుడూ మర్చిపోలేనంటారు రచయిత..

But no sooner had we taken a few more steps than we saw the barbed wire of another camp. This one had an iron gate with the overhead inscription:
ARBEIT MACHT FREI. Work makes you free. Auschwitz.

కదిలించే అనుభవాలకు మించిన కథలేముంటాయ్ ! అందులోనూ సాహిత్యం పాత్ర ఆ యదార్ధాలపై అందంగా వేసిన ముసుగుల్ని తొలగించడమేగా..తాను కాన్సంట్రేషన్ క్యాంపులో తన అనుభవాలను రాయడానికి గల కారణాలను వివరిస్తూ ఈ రచన చదివిన తరువాతైనా మళ్ళీ ఇలాంటి ఘోరాలు చరిత్రలో పునరావృతం కాకుండా చూసుకోవలసిన బాధ్యత మానవాళికి ఉందని చెప్పడమే అంటారు Elie Wiesel..నవల చాలా చిన్నది..అనవసర వర్ణనలు లేకుండా రచయిత తన అనుభవాలను సూటిగా,క్లుప్తంగా చెప్పుకొస్తారు..చరిత్రలో ఇటువంటి చీకటి కోణాల గురించి తెలుసుకుంటే కొంతకాలం క్రితం ఒక మిత్రులు అన్నట్లు,"చాలా మంది మనిషి ఉనికి ఇప్పుడు చాలా విపత్కర పరిస్థితుల్లో ఉందని తరచూ వాపోతుంటారు,కానీ నిజానికి ఇప్పుడు మానవ జాతి చాలా సౌకర్యవంతమైన సమాజంలో జీవిస్తోంది" అనే విషయం నిజమేననిపించకమానదు..జాతివర్గవైషమ్యాలతో మనుషులకీ,మృగాలకీ తేడా మర్చిపోయిన హిట్లర్ శకం 'suffering' అనే పదానికి మన నిర్వచనాలను సమూలంగా మార్చుకునేలా చేస్తుంది...ఈ రచన చదివినవారు మానవత్వం,దైవత్వం అనే అంశాలపై  తమ అభిప్రాయాలను మరోమారు పునఃసమీక్షించుకుంటారు..

రచయిత సమస్త మానవజాతి సిగ్గుపడే తరహాలో నాజీల వ్యవహారశైలి ని గురించి చెప్తూ సనాతన కుటుంబంలో జన్మించిన తనకు దేవుని మీద,అసలాయన ఉనికి మీదే నమ్మకం సడలిన క్షణాలను గురించి ఈ విధంగా రాస్తారు..
”Yisgadal, veyiskadash, shmey raba…May His name be celebrated and sanctified…" whispered my father.     For the first time, I felt anger rising within me. Why should I sanctify His name? The Almighty, the eternal and terrible Master of the Universe, chose to be silent. What was there to thank Him for?

What are You, my God? I thought angrily. How do You compare to this stricken mass gathered to affirm to You their faith, their anger, their defiance? What does Your grandeur mean, Master of the Universe, in the face of all this cowardice, this decay, and this misery? Why do you go on troubling these poor people's wounded minds, their ailing bodies ?

Blessed be God's name? Why, but why would I bless Him? Every fiber in me rebelled. Because He caused thousands of children to burn in His mass graves? Because He kept six crematoria working day and night, including Sabbath and the Holy Days? Because in His great might, He had created Auschwitz, Birkenau, Buna, and so many other factories of death? How could I say to Him: Blessed be Thou, Almighty, Master of the Universe, who chose us among all nations to be tortured day and night, to watch as our fathers, our mothers, our brothers end up in the furnaces? Praised be Thy Holy Name, for having chosen us to be slaughtered on Thine altar ?

ఇంత ఘోరం జరుగుతుంటే మిగతా ప్రపంచం ఊరుకోదు..మన చుట్టూ ఉన్న మానవ సమాజం ఈ దారుణాల్ని చూస్తూ మౌనంగా ఉండదు అని అనుకున్న ప్రతి క్షణం కలిగిన నిరాశను ఇలా వ్యక్తపరిచారు..
My forehead was covered with cold sweat. Still, I told him that I could not believe that human beings were being burned in our times; the world would never tolerate such crimes…
“The world? The world is not interested in us. Today, everything is possible,even the crematoria.
We had fallen into the trap, up to our necks. The doors were nailed, the way back irrevocably cut off. The world had become a hermetically sealed cattle car.

కాళ్లకు చెప్పుల్ని కూడా ఉండనివ్వకుండా తీసేసుకున్న అధికారులనుంచి తన జత చెప్పులు దాచుకున్న సమయంలో,దేవుడికి కృతజ్ఞతలు చెప్పిన ఆయన మాటల్లో వ్యంగ్యంతో కూడిన కోపం ధ్వనిస్తుంది..
I had new shoes myself. But as they were covered with a thick coat of mud, they had not been noticed. I thanked God,in an improvised prayer, for having created mud in His infinite and wondrous universe.

మరో సందర్భంలో అందర్నీ వివస్త్రుల్ని చేసి నిల్చోబెట్టిన సందర్భంలో నగ్నత్వాన్ని సమానత్వానికి ముడిపెడుతూ ఇలా అంటారు..
“Strip! Hurry up! Raus! Hold on only to your belt and your shoes…”  Our clothes were to be thrown on the floor at the back of the barrack. There was a pile there already. New suits, old ones, torn overcoats, rags. For us it meant true equality: nakedness. We trembled in the cold.
At that moment in time, all that mattered to me was my daily bowl of soup, my crust of stale bread. The bread, the soup— those were my entire life. I was nothing but a body. Perhaps even less: a famished stomach. The stomach alone was measuring time.

“Bite your lips, little brother…Don't cry. Keep your anger, your hate, for another day, for later. The day will come but not now…Wait. Clench your teeth and wait…”

పుస్తకంలో పలు సందర్భాల్లో రచయిత అనుభవాలు హ్యుమానిటీ గురించీ,Existence of God గురించీ లేవనెత్తే పలు ప్రశ్నలు మనల్ని ఆలోచనలో పడేస్తాయి..
In those days, I fully believed that the salvation of the world depended on every one of my deeds, on every one of my prayers. But now, I no longer pleaded for anything. I was no longer able to lament. On the contrary, I felt very strong. I was the accuser,God the accused. My eyes had opened and I was alone, terribly alone in a world without God, without man. Without love or mercy. I was nothing but ashes now, but I felt myself to be stronger than this Almighty to whom my life had been bound for so long. In the midst of these men assembled for prayer, I felt like an observer,a stranger.

I did not fast. First of all, to please my father who had forbidden me to do so. And then, there was no longer any reason for me to fast. I no longer accepted God's silence. As I swallowed my ration of soup, I turned that act into a symbol of rebellion, of protest against Him.And I nibbled on my crust of bread. Deep inside me, I felt a great void opening.

ఒక తోటి Jew కు హిట్లర్ మీద ఉన్న అభిప్రాయం....
My faceless neighbor spoke up: “Don't be deluded. Hitler has made it clear that he will annihilate all Jews before the clock strikes twelve.”
I exploded: “What do you care what he said? Would you want us to consider him a prophet?”
His cold eyes stared at me. At last, he said wearily: “I have more faith in Hitler than in anyone else. He alone has kept his promises, all his promises, to the Jewish people.

అక్కడి మనుషుల దారుణమైన పరిస్థితుల్ని వివరిస్తూ రచయిత చెప్పే ఈ మాటలు అక్కడి భీతావహ వాతావరణానికి దర్పణం పడతాయి..
We each had put on several garments, one over the other, to better protect ourselves from the cold. Poor clowns, wider than tall, more dead than alive, poor creatures whose ghostly faces peeked out from layers of prisoner's clothes! Poor clowns!

We were the masters of nature, the masters of the world. We had transcended everything—death, fatigue, our natural needs. We were stronger than cold and hunger, stronger than the guns and the desire to die, doomed and rootless, nothing but numbers, we were the only men on earth.

The darkness enveloped us. All I could hear was the violin, and it was as if Juliek's soul had become his bow. He was playing his life. His whole being was gliding over the strings. His unfulfilled hopes. His charred past, his extinguished future. He played that which he would never play again.

OUR FIRST ACT AS FREE MEN was to throw ourselves onto the provisions. That's all we thought about. No thought of revenge, or of parents. Only of bread.

Man Tiger - Eka Kurniawan

Image Courtesy Google
On the evening Margio killed Anwar Sadat, Kyai Jahro was blissfully busy with his fishpond. A scent of brine wafted through the coconut palms, the sea moaned at a high pitch, and a gentle wind ruffled the algae, coral trees and lantanas.
ఈ ఓపెనింగ్ లైన్స్ చదివేశాక ఏదో సస్పెన్స్ థ్రిల్లర్ అన్నారు ఇదేమిటి ఇలా చేశారు అని పుస్తకం ప్రక్కన పెట్టే  ఆస్కారం ఇవ్వకుండా అసలా హత్య ఎలా జరిగింది ! ఒక 20 ఏళ్ళ  సాదాసీదా యువకుడు అంత దారుణంగా అసలా హత్య ఎందుకు చెయ్యవలసి వచ్చింది అనే దిశగా పాఠకుల ఆలోచనలను మళ్ళిస్తారు తన అద్భుతమైన narration తో రచయిత Eka Kurniawan...కట్టిపడేసే వచనంతో ఈ నవల 2016 మాన్ బుకర్ ప్రైజ్ లాంగ్ లిస్ట్ లో ఒకటిగా నిలిచింది.. 'Beauty is a wound' అనే నవల ద్వారా సాహితీరంగంలో తన స్థానాన్ని సుస్థిరం చేసుకున్న ఈ ఇండోనేషియన్ యువ రచయిత,సౌత్ ఈస్ట్ ఆసియన్ సాహిత్యానికి తన రచనల ద్వారా ఒక గుర్తింపు తీసుకొచ్చారు అంటారు...ఇండోనేషియా సాహిత్యం పై సుహార్తో ముఫైయ్యేళ్ళ సుదీర్ఘ  నియంతృత్వం ప్రభావం కారణంగా చాలా యదార్ధాలు వెలుగులోకి రాలేదనీ అక్కడి వర్ధమాన రచయితలు ఇప్పటికీ భావిస్తున్నారు..ఇండోనేషియన్ స్కాలర్ Benedict Anderson రాసిన ముందుమాటలో ఈ విషయం పై మాట్లాడుతూ,ఇండోనేషియా ప్రసిద్ధ రచయిత Pramoedya Ananta Toer ని గురించి ప్రస్తావించారు..సుహార్తో పాలనలో Pramoedya 14 ఏళ్ళు నిర్బంధంలో ఉండటం,ఆ తరువాత కనుమరుగైపోవడం,ఆయన రచనలు నిషేధించబడడం గురించి చెప్తూ,Pramoedya సోషల్ రియలిజం పై Eka Kurniawan ధైర్యంగా సబ్మిట్ చేసిన థీసిస్ గురించి ప్రస్తావిస్తూ Pramoedya కు సాహితీ వారసుడు Eka అని కొనియాడారు..ఆయన రాసిన ఈ విషయాలు ఆసక్తికరంగా ఉన్నాయి..
The most exhilarating part of literature’s history is that it has no teleology and is not driven by the chariot of Progress. The most original writers seem like unexpected meteorites. Who could predict the arrival of Sophocles, Virgil, Lady Murasaki, Cervantes, Melville, Lu Hsün, Shakespeare, Proust, Gogol, Ibsen, Márquez, or Joyce? They are in one sense the product of their epochs and, in another, of the vernacular languages into which they were born and raised. But uncountable numbers lived at the same time, spoke the same languages and wrote nothing memorable. Class and education cannot explain their arrival. Their familial ancestors and descendants rarely show any substantive literary talents. Eka Kurniawan is certainly Indonesia’s most original living writer of novels and short stories, and its most unexpected meteorite.
ఇక నవల విషయానికొస్తే Man Tiger ను Labodalih Sembiring ఆంగ్లానువాదం చేయగా కథను భూత,వర్తమాన కాలాల మధ్య మార్చి మార్చి 5 భాగాలుగా 3rd పర్సన్ narration లో చెప్తారు..ఇందులో ముఖ్య పాత్రధారి Margio,ఇండోనేషియాలో ఒక చిన్న తీరప్రాంతపు ఊరిలో తన తల్లితండ్రులు Komar bin Syueb,Nuraeni మరియు చెల్లెలు Mameh తో నివసిస్తూ ఉంటాడు..కడు పేదరికం,తండ్రి క్రూరత్వం,తల్లి బాధ-నిర్లిప్తతల మధ్య వారాంతాల్లో వెళ్ళే మారుమూల అడవుల మధ్య ఉండే తాతగారి ఇల్లే అతనికి ఆటవిడుపు..Margio తాతగారి కథనం ప్రకారం,ఇండోనేషియా సంస్కృతిలో దాదాపు ప్రతి కుటుంబానికి వంశపారంపర్యంగా ఒక ఆడపులి రక్షణగా ఉంటుందని నమ్ముతారు,వేరే స్త్రీ ని వివాహం చేసుకున్నప్పటికీ తొలుత ఒక వైట్ టైగర్ ని వివాహం చేసుకుంటారట..ఆ విధంగా కొంతకాలానికి ఆ పులి ఆ మనిషిలో భాగం అయిపోతుందని(ఆవహిస్తుంది),ఆ వ్యక్తి మరణానంతరం అతని సంతానానికి వారసత్వంగా చెందుతుందని Margio తాతగారు చెప్పిన విషయం చిన్న పిల్లవాడైన Margio కు ఒక వింతగా,అద్భుతంగా అనిపిస్తుంది..ఎలాగూ దుర్మార్గుడైన తండ్రిని ద్వేషించే Margio,తన తండ్రి మరణిస్తే ఆ పులి తన తాతగారి తరువాత తనకే సొంతమవుతుంది కదా అని కలలు కంటూ ఉంటాడు..తల్లిని అన్ని విధాలుగా క్రూరంగా హింసించే బాధ్యత లేని తండ్రి Komar పై ద్వేషం చెల్లెలు Marian (వారంరోజుల పసిపాప) మరణంతో తీవ్ర స్థాయికి చేరి అతన్ని చంపాలన్నంత వరకూ వస్తుంది..కానీ స్వతహాగా మంచి వాడైన Margio తన కోపం అదుపు తప్పుతుందేమో అన్న భయంతో ఇంటి నుంచి బయటకి వెళ్ళిపోతాడు..కానీ అప్పటికే అతనిలో ఒక ఆడపులి నివసిస్తోందని గమనిస్తాడు..
For some time Margio was frozen in awe and puzzlement, until he understood what must have happened. She hadn’t left him. The tigress was there, a part of him, the two of them inseparable until death. He leaned against the wall, rubbed his navel, below which he sensed the tigress now resided. She wasn’t tame after all. To Agung Yuda, he jokingly said: “I’m not single anymore.”
Margio కుటుంబానికి సమాంతరంగా మరో ముస్లిం Anwar Sadat కుటుంబాన్ని కూడా మనకు పరిచయం చేస్తారు..భార్య Kasia మరియు ముగ్గురు కుమార్తెలతో (Laila,Maesa Dewi,Maharani) అదే చోట నివసించే ఆర్టిస్ట్ Anwar ఒక స్త్రీలోలుడు..అన్వర్ ఆఖరి కూతురు మహారాణితో Margio ప్రేమలో పడతాడు..కానీ తరువాత జరిగే కొన్ని సంఘటనల కారణంగా Margio కుటుంబంలో జరిగే పెనుమార్పులు మిగతా కథాగమనాన్ని నిర్దేశిస్తాయి..

ఈ పుస్తకం లో ముఖ్యం గా చెప్పుకోవలసింది రచనలోని boldness గురించి..మనం చెడు చూడకూడదు అని కళ్ళు,చెవులు మూసుకున్నంత మాత్రాన యదార్ధాన్నీ,జరిగే దారుణాలనీ విస్మరించలేమనేది నిజం..ఇందులో Margio కుటుంబ పరిస్థితులు ఆ సమాజాన్ని ప్రతిబింబిస్తాయి..కథలో అంతర్భాగంగానే ఇండోనేషియా సంస్కృతి-సంప్రదాయాలు,కుటుంబ-వివాహ వ్యవస్థ,ఆర్ధిక-సామజిక పరిస్థితులు మొదలైనవాటిని కూడా మనకు పరిచయం చేస్తారు..ఇందులో ఒక ప్రక్క వైట్ టైగర్ మనిషిని ఆవహించడం అనే అంశం ఆసక్తికరంగా ఉంటే,Komar-Nuraeni ల దాంపత్య జీవితాన్ని గురించిన వర్ణనలు అస్సలు జీర్ణించుకోలేని విధంగా ఉంటాయి..ఇందులో తాను చెప్పాలనుకున్నది చెప్పడంలో రచయిత ఎక్కడా రాజీపడిన దాఖలాలు కనిపించవు..భరించలేనంత చేదుగా ఉన్నా ఇదే నిజం,ఇష్టమైతే రుచి చూడండి అన్నట్లు ఉంటుంది ఆయన శైలి...కొన్ని చోట్ల మితిమీరిన వర్ణన అనిపించినా,తరువాత కథానుసారం ఆ అవసరం ఉందని పాఠకులకి అర్ధం అవుతుంది..Narration ఒక ప్రవాహంలా ఎక్కడా విసుగు కలగనీయదు..ఇందులోని సస్పెన్స్,ఫాంటసీ,మాజికల్ రియలిజం,కాల్పనికత,Supernatural లాంటి ఎలిమెంట్స్ అన్నీ కూడా కొంచెం కొంచెంగా తగుపాళ్ళలో ఉండి నవలను ఆపకుండా చదివిస్తాయి...నేను మధ్య మధ్య లో ఆపి చదివాను కానీ ఒక్క సిట్టింగ్ లో పూర్తి చెయ్యగలిగితే మరింత నచ్చేదేమో అనిపించింది..

పుస్తకంనుండి మరికొన్ని అంశాలు,
The tiger was white as a swan, vicious as an ajak. Mameh saw it once, briefly, emerging from Margio’s body like a shadow. She would never see it again. There was one sign that the tigress was still inside Margio, and Mameh didn’t know if anyone else had spotted what it was. In the dark, the yellow glint of a cat’s eye shone in Margio’s pupils. At first, Mameh was scared to look into those eyes, terrified that the tiger might actually reemerge. But with time and frequent exposure to Margio, she grew used to seeing those eyes light up in the dark, and she stopped worrying. The tigress wasn’t her enemy and wouldn’t hurt her; maybe it was there to protect them all.
According to Ma Muah, the tigresses lived with their owners and guarded them against all dangers. She said that Grandpa was among those who kept a white tiger. But he would never talk to his grandson about the tiger because, he said, Margio was too young and couldn’t possibly tame such a savage animal. It was bigger than a clouded leopard, bigger than the ones people saw at the zoo or circus or in school-books. If a man couldn’t control his beast, it could turn so violent that nothing could restrain it once enraged.

My Name Is Lucy Barton - Elizabeth Strout

గతం...వర్తమానం..భవిష్యత్తు...వీటి ప్రస్తావన వచ్చినప్పుడు వర్తమానంలో అంటే ఈ క్షణంలో బ్రతకడం అవసరం అని అనడం చూస్తూ ఉంటాం..కానీ గతం ఛాయలు ప్రతిఫలించకుండా వర్తమానంలో బ్రతకడం చెప్పినంత తేలికేనా ఆచరించడం !! మనిషిని ఒక మట్టిముద్దనుంచి ఒక పరిపూర్ణమైన ఆకృతిలోకి తీసుకురావడంలో గతం పాత్ర చాలా కీలకమైనదీ,విస్మరించలేనిదీను...ఒక మనిషి గురించి పూర్తిగా తెలియాలంటే వారి గతం గురించి తెలియాలి..కానీ భావోద్వేగాల్ని బయటపెట్టడం అనాగరికత అనీ,అది ఒక మానసిక బలహీనత అనీ,సంతోషం,దుఖ్ఖము,అభద్రత,భయాలూ లాంటివాటిని ఒక చిరునవ్వుతో నాగరికత ముసుగులో దాచుకోవాలని చెప్తున్ననేటి సంస్కృతిలో ఒక మనిషిని ఒక్కసారి చూసి,ఉపరితలం మీద వేసుకున్న సంస్కారం,నాగరికత ముసుగుల్లోనుంచి అంచనా వెయ్యడం అసలు సాధ్యమేనా !! Olive Kitteridge అనే కథల సంకలనానికిగాను 2009 లో Pulitzer Prize గెలుచుకున్న అమెరికన్ రచయిత్రి ఇటీవలి రచన 'My Name Is Lucy Barton' ఆ సాధ్యాసాధ్యాలను విశ్లేషిస్తుంది..ఈ పుస్తకం 2016 Man Booker ప్రైజ్ లాంగ్ లిస్ట్ గా ప్రకటించిన 13 నవలల్లో ఒకటిగా నిలిచింది..ఈ పుస్తకం మనిషి అస్థిత్వం మీద ప్రాంతీయ,ఆర్ధిక,సామాజిక,భాషాపరమైన అంశాలు చూపించే ప్రభావాన్ని గురించి విపులంగా చర్చిస్తుంది..

పేదరికం,ఒంటరితనం మధ్య అతి చేదైన బాల్యం గడిపిన లూసీ భర్త,ఇద్దరు పిల్లలతో(5ఏళ్ళు ,6 ఏళ్ళు ) న్యూ యార్క్ లో ఒక రచయిత్రిగా స్థిరపడుతుంది..లూసీ ఒక అంతుబట్టని ఇన్ఫెక్షన్ కారణంగా హాస్పిటల్ లో ఉన్న సమయంలో ఆమె తల్లి ఐదు రోజులకుగాను ఆమెకు తోడుగా రావడం,ఆ సందర్భంలో తల్లి కూతుళ్ళ మధ్య జరిగే సంభాషణలతో narration మొదలవుతుంది..ఇందులో కథ అంటూ ప్రత్యేకంగా ఏమీ ఉండదు,లూసీ అనుభవాల్ని చాలా వరకూ వారిద్దరి మధ్య జరిగే సంభాషణలు,ఆ తదుపరి సంఘటనలే చెప్తాయి..రెండో ప్రపంచ యుద్ధంలో పాల్గొన్న లూసీ తండ్రి లూసీ జర్మన్ నేపథ్యం కలిగిన విలియం ను పెళ్లి చేసుకోవడం పట్ల విముఖత కారణంగా వారి మధ్య చాలా ఏళ్ళగా సత్సంబంధాలు ఉండవు..మళ్ళీ చాలా కాలానికి కలిసిన తల్లి-కూతుళ్ల ఆలోచనల్లో ఉండే వైరుధ్యం,తల్లి తన ప్రక్కనే ఉండటం వల్ల చాలా రోజులకి ప్రశాంతంగా నిద్రపోయానని లూసీ చెప్పడం,తల్లి ఆమెకు తెలిసిన కొందరు వ్యక్తుల పర్సనల్ లైఫ్ గూర్చి లూసీకి చెప్పడం.. ఇలా చాలా మాములుగా,కొన్ని చోట్లయితే ఇద్దరు ఆడవాళ్ళు మాట్లాడుకునే గాసిప్స్ వింటున్నట్లు ఉంటుంది..

మన సినిమాల్లో పల్లెటూరు నుంచి పట్టణం వెళ్లిన తొలినాళ్లలో మన హీరోలు,హీరోయిన్లు పడే ఇబ్బందులు,ఎదుర్కునే అవమానాలు,అక్కడ ఇమడలేక పడే బాధ ఇవన్నీ ఒక ఫన్నీ టోన్ లో చెప్పడం చూస్తుంటాం.. కానీ నిజానికి ఆ అనుభవాలు హాస్యాస్పదంగానే ఉంటాయా !! పంచె కట్టు,వేషభాషలు చూసి పట్టణ నాగరికులు చేసే ఛీత్కారాలు జీర్ణించుకోవడం సులభమేనా !!! గొప్ప గొప్ప విషయాలు చర్చించే నలుగురి మధ్య అజ్ఞానంతో మౌనంగా చూస్తూ ప్రేక్షకపాత్ర వహించేవారికి గౌరవం దక్కుతుందా !! ఇలాంటి చాలా ప్రశ్నలు మనం ఈ పుస్తకం చదువుతుంటే మన మనసులో మెదులుతాయి...

Looking back, I imagine that I was very odd, that I spoke too loudly, or that I said nothing when things of popular culture were mentioned; I think I responded strangely to ordinary types of humor that were unknown to me. I think I didn’t understand the concept of irony at all, and that confused people.

అమెరికన్స్ అంటే ఆధునికతకి మారుపేరు అని భావించేవారికి  అమెరికా అయినా,ఇండియా అయినా,మరో దేశం అయినా  గ్రామీణ ప్రాంతాల వారు అన్ని చోట్లా ఉంటారనీ,వారు కూడా మహానగరాల్లో నివసించవలసి వచ్చినప్పుడు ఒక సగటు మనిషిలాగే ఆలోచిస్తారనీ లూసీ ఆలోచనలు చదువుతున్నప్పుడు అనిపిస్తుంది...

And a look went across his face—so fast, so involuntary—that was a look of real distaste. I had not yet learned the depth of disgust city people feel for the truly provincial.

 I have said before: It interests me how we find ways to feel superior to another person, another group of people. It happens everywhere, and all the time. Whatever we call it, I think it’s the lowest part of who we are, this need to find someone else to put down.

ఈ నవలలో ప్రత్యేకత ఏంటంటే కథ,కథనం రెండూ కూడా అమెరికన్ వ్యావహారిక శైలికి చాలా విరుద్ధంగా అనిపించాయి..కొన్ని చోట్ల భావోద్వేగాలు,సున్నితత్వం పాళ్ళు పరిధికి మించి ఉన్నాయేమో అనిపించింది..అడుగడుగునా లూసీ మనసులో ఒంటరితనం,పూరించలేని ఖాళీ మనకి అవగతమవుతుంటుంది..ఆమె వ్యక్తిత్వం పై ఆమె కఠినమైన బాల్యం చూపించిన ప్రభావాన్ని  అధిగమించడంలో ఆమె ఓటమి (మానసికంగా) స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది..కానీ నేను ఈ ప్రపంచానికి చెందను అనే భావన ఎదురైన ప్రతిసారీ లూసీ Belongingness కోసం పడే తపన,ఆ సంఘర్షణ లూసీది మాత్రమేనా అనే అనుమానం మనకి కలగకపోదు..జీవితంలో ఏదో ఒక స్టేజ్ లో ప్రతి మనిషి తన వర్తమానాన్ని,గతానికి ముడిపెట్టాలని  చేసే విఫలయత్నం తాలూకు సంఘర్షణ అందరికీ అనుభవమే కదా అనిపిస్తుంది..ముఖ్యంగా గ్రామీణ,వెనుకబడిన  ప్రాంతాలనుంచి వచ్చి మహానగరాల్లో,పెద్ద ప్రపంచంలో తమ అస్థిత్వాన్ని చాటుకున్న అనుభవం ఉన్నవారూ,లేదా ప్రయత్నిస్తున్న వారూ ఈ నవలకి బాగా కనక్ట్ అవుతారు..
మొదట్నుంచీ పల్లెల అనుభవం లేని నాకు కొన్ని చోట్ల ఏంటి మరీ ఈ పిరికితనం అనీ,కొన్ని చోట్ల సాగదీతగా అనిపించిన మాట వాస్తవం..లూసీ బాల్యం ఇటీవల చదివిన 'The Glass Castle' ను గుర్తుకు తెచ్చినా,Jeannette Walls లో ఉండే పోరాడేతత్వం  లూసీ లో అణుమాత్రమైనా కనిపించదు..కొన్ని చోట్ల లూసీ తనకి వైద్యం చేసిన Jewish డాక్టర్,neighbour Jeremy,writer Sarah Payne లాంటి కొందరు అపరిచితుల్లో స్నేహం,సాన్నిహిత్యం వెతుక్కోవడంలో ఐడెంటిటీ క్రైసిస్ కనిపిస్తుంది..

I have sometimes been sad that Tennessee Williams wrote that line for Blanche DuBois, “I have always depended on the kindness of strangers.” Many of us have been saved many times by the kindness of strangers, but after a while it sounds trite, like a bumper sticker. And that’s what makes me sad, that a beautiful and true line comes to be used so often that it takes on the superficial sound of a bumper sticker.

రచయిత్రి అవ్వాలంటే కరుకుదనం ఉండాలనీ,సున్నితత్వం,compassion లాంటివి పనికి రావనే  కొందరి అభిప్రాయం లూసీకి వింతగా అనిపిస్తుంది..
Jeremy sat down beside me on the stoop. “Artists are different from other people"
“No. They’re not.” My face flushed. I had always been different; I did not want to be any more different.
“But they are.” He tapped my knee. “You must be ruthless, Lucy.”

He spoke of her work, saying that she was a good writer, but that she could not stop herself from a “softness of compassion” that revolted him, that, he felt, weakened her work.

మనిషికి సెల్ఫ్ కాన్ఫిడెన్స్ ముఖ్యం,సెన్సిటివ్ గా ఉండకూడదు,ఎమోషనల్ అవ్వకూడదు,ఇలా కొన్ని నిర్దిష్టాభిప్రాయాలు ఉన్నవారు ఈ నవల జోలికి వెళ్ళకపోవడం మంచిది..ఎందుకంటే ఈ నవల్లో మనల్ని ఉత్తేజింపజేసే అంశాలు దాదాపు ఏమీ ఉండవు..గెలుపోటములు అసలే ఉండవు..ఉపన్యాసాలు ఉండవు...కేవలం ఒక మామూలు వ్యక్తి మన ప్రక్కన కూర్చుని మనతో తన భయాలు,బాధలు,అవమానాలు,చిన్న చిన్న ఆనందాలు పంచుకుంటున్నట్లుంటుంది..హాస్పిటల్ కిటికీ లోంచి దేదీప్యమానంగా మెరుస్తున్న Chrysler Building ను చూస్తూ,ఇంత పెద్ద ప్రపంచంలో తన ఉనికిని మనకి చెప్పాలని చేసే ప్రయత్నం కనిపిస్తుంది..ఆమె 'నా పేరు లూసీ బార్టన్' అని మనకి తనని తాను పరిచయం చేసుకుంటుంది..

పుస్తకం నుండి మరికొన్ని నచ్చిన లైన్స్,
In spite of my plenitude, I was lonely. Lonely was the first flavor I had tasted in my life, and it was always there, hidden inside the crevices of my mouth, reminding me. He saw this that day, I think. And he was kind.

The Puritanism of my ancestors has not made use of conversation as a source of pleasure, the way I have seen other cultures do.

It’s not my job to make readers know what’s a narrative voice and not the private view of the author,”

He said, “What is your job as a writer of fiction?” And she said that her job as a writer of fiction was to report on the human condition, to tell us who we are and what we think and what we do.

“He was famous.”“He was. He was so famous, he died from it.”“He died from drugs, Lucy.”“But that would be the loneliness thing, Mom. From being so famous. Think about it: He couldn’t go anywhere.

Sarah Payne said, If there is a weakness in your story, address it head-on, take it in your teeth and address it, before the reader really knows. This is where you will get your authority, she said, during one of those classes when her face was filled with fatigue from teaching. I feel that people may not understand that my mother could never say the words I love you. I feel that people may not understand: It was all right.
Sarah Payne had said at the writing class in Arizona. “You will have only one story,” she had said. “You’ll write your one story many ways. Don’t ever worry about story. You have only one.”

At our small wedding reception she said to a friend of hers, “This is Lucy.” She added, almost playfully, “Lucy comes from nothing.”I took no offense, and really, I take none now. But I think: No one in this world comes from nothing.

But I know that money is a big thing, in a marriage, in a life, money is power, I do know that. No matter what I say, or what anyone says, money is power.

My more tenderhearted daughter, Becka, said to me during this time, “Mom, when you write a novel you get to rewrite it, but when you live with someone for twenty years, that is the novel, and you can never write that novel with anyone again!”