Friday, July 19, 2019

The Man Who Walked Through Walls - Marcel Ayme

One must admit that time has angles as yet unexplored. What a teaser! అంటారు 'Tickets on Time' అనే కథలో మార్సెల్ ఐమీ..కాలానికి భూతభవిష్యద్ వర్తమానాలనే మూడు డైమెన్షన్స్ మాత్రమే ఉంటాయని నమ్మే పాఠకులకు కాలాన్ని సరికొత్త నాలుగో డైమెన్షన్ లో చూపిస్తూ,ఆ ఫాంటసీని నిజమని నమ్మించే సాహసం చేశారీ ఫ్రెంచ్ రచయిత..ప్రపంచానికి ఫ్రెంచ్ సాహిత్యం అనగానే ప్రౌస్ట్,ఫ్లాబర్ లు తెలిసినంతగా మార్సెల్ ఐమీ పేరు తెలీదు..స్థానికంగా ప్రసిద్ధి చెందిన రచనలైనప్పటికీ అనువాదాలకు నోచుకోక ప్రపంచం దృష్టికి రాకుండా మరుగున పడిపోయిన వివిధ సంస్కృతులకు సంబంధించిన రచనల్ని వెలికితీసే దిశగా 'పుష్కిన్ ప్రెస్' అనువదించిన కొన్ని ఆణిముత్యాల్లాంటి రచనల్లో సుప్రసిద్ధ ఫ్రెంచ్ రచయిత మార్సెల్ ఐమీ కథల సంపుటి 'The Man Who Walked through Walls' కూడా ఒకటి..1943 లో తొలిసారి ప్రచురింపబడిన ఈ పుస్తకంలో ఐమీ కథల్లో బాగా పేరుపొందిన పది కథల్ని ఎంపిక చేశారు..మేజికల్ రియలిజం,ఫాంటసీ శైలుల్లో అద్భుతాలు సృష్టించగల నైపుణ్యం ఉన్న ఈ రచయిత కథల్ని చదవడం పూర్తి చేశాక,ఈ రచయిత పేరు ఎక్కడా వినపడలేదెందుకు అని అనుకుని మళ్ళీ నా పిచ్చి ఆలోచనకు నాకే నవ్వొచ్చింది..ఒకానొకప్పుడు మాక్సిమ్ గోర్కీ రష్యా కమ్యూనిస్టు సమాజానికి పనికిరావని తీర్మానిస్తే  Krzhizhanovsky రచనల్ని సైతం తిరస్కరించిన ఘన చరిత్ర మనది..పాలక ప్రభుత్వాలకు సలాములు కొట్టని పక్షంలో మంచి సాహిత్యానికి కూడా మనుగడ శూన్యమనడానికి మరో చక్కని ఉదాహరణ ఈ మార్సెల్ ఐమీ..రెండవ ప్రపంచ యుద్ధానంతరం ఫ్రాన్స్ వైఖరి పట్ల ఐమీ వ్యతిరేక దృక్పథమే చాలా కాలం వరకూ ఆయన రచనల్ని ప్రపంచానికి దూరం చేసిందంటారు.
Image Courtesy Google
ఈ పది కథల్లో నాకు బాగా నచ్చిన కథ తొలి కథైన 'The Man Who Walked through Walls (Le Passe-muraille)'..ఈ కథ 'ఐమీ మార్కు హ్యూమర్' కు ఒక మంచి ఉదాహరణ..ఈ కథలో పారిస్ లోని Montmartre అనే ఊళ్ళో మినిస్ట్రీ ఆఫ్ రికార్డ్స్ లో గుమస్తాగా పనిచేసే Dutilleul కు గోడల్లోంచి నడుచుకుంటూ వెళ్ళే ఒక అద్భుతమైన శక్తి ఉంటుంది..కానీ నలభైమూడేళ్ళ వరకూ అతడికి తనలో ఉన్న ఈ విచిత్రమైన శక్తి గురించి తెలీదు..ఒకరోజు హఠాత్తుగా వెలుగులోకి వచ్చిన నమ్మశక్యం కాని ఈ వింత శక్తిని కేవలం ఒక భ్రమ అనుకొని వైద్యుణ్ణి సంప్రదించి ఆయనిచ్చిన మందులు వాడుతుంటాడు..ఇదిలా ఉండగా అతడి ఆఫీసులో కొత్తగా వచ్చిన Monsieur Lécuyer అనే అధికారి Dutilleul ను చీటికీ మాటికీ అకారణంగా హింసిస్తూ ఉంటాడు..ఒకరోజు అధికారి హద్దుమీరిన వ్యవహారంతో సహనం కోల్పోయిన Dutilleul మొదటిసారి తన శక్తిని ఉపయోగిస్తూ కేవలం అతడి తల మాత్రమే గోడకి అటువైపు వెళ్ళేలా ప్రక్కనే ఉన్న అధికారిని భయభీతుణ్ణి చేసేవిధంగా అతడి  గదిలోకి తొంగి చూస్తాడు.."ఆ సమయంలో Dutilleul తల గోడకి తగిలించిన ట్రోఫీలా కనిపిస్తుంది,కానీ తేడా ఏంటంటే ఈ ట్రోఫీ లా ఉన్న తల మాట్లాడుతుంది" అంటూ “Sir,” it said, “you are a ruffian, a boor and a scoundrel.”అని తిట్టేసరికి ఆ అధికారికి ఉన్న మతి కాస్తా పోతుంది..ఈ సందర్భాన్ని ఊహించుకుంటున్న పాఠకులకు నవ్వాగదు..

ఈ లోగా కాస్త తేరుకున్న అధికారి Dutilleul గదిలోకి వచ్చి చూస్తే అతడు తాపీగా తన టేబుల్ వద్ద పనిచేసుకుంటూ కనిపిస్తాడు..కానీ Dutilleul పగ అక్కడితో చల్లారదు..ఇదే విధంగా మరో 23 సార్లు చేసేసరికి ఆ అధికారికి పాపం నిజంగా పిచ్చి పట్టి ఆస్పత్రి పాలవుతాడు..ఇంతా జరిగిన తరువాత Dutilleul కు తన సాధారణ జీవితం పట్ల విసుగు కలుగుతుంది..తనకున్న అరుదైన శక్తితో మరేదైనా సాహసం చెయ్యాలని తలపోసి Werewolf పేరుతో బ్యాంకుల్ని దోచుకోవడం మొదలుపెడతాడు..అతడిలో ఉన్న ఈ అతీంద్రియ శక్తి అతడి జీవితాన్ని ఎలాంటి మలుపులు తిప్పిందనేది మిగతా కథ..ఈ కథ  చదువుతున్నంత సేపూ ప్రతి వాక్యానికీ నవ్వుతూనే ఉంటాము..ఒక సాధారణమైన మనిషికి అసాధారణమైన శక్తిని ఆపాదిస్తూ మానవజీవితంలోని అబ్సర్డిటీని చక్కగా ప్రతిబింబించే కథ ఇది.

రెండో కథ Sabine Women (Les Sabines) లో Montmartre లోని RUE DE L’ABREUVOIR అనే వీధిలో సబీన్ అనే వివాహిత స్త్రీకి సర్వవ్యాపకత్వమనే శక్తి (Ubiquity) ఉంటుంది..మన పురాణాల్లో శ్రీకృష్ణుడు ఏకకాలంలో తన పదహారువేలమంది గోపికల వద్దా ఉన్నట్లు సబీన్ కూడా అనేక ప్రదేశాల్లో ఏకకాలంలో సంచరించగలిగే శక్తిని కలిగి ఉంటుందన్నమాట..ఆమె ఒకరోజు పరపురుష వ్యామోహంలో పడి భర్తకు తెలీకుండా Theorem అనే ఒక బీద ఆర్టిస్టుని ప్రేమిస్తుంది..అతణ్ణి కష్టాల్లోంచి బయటపడేసే సాకుతో లండన్ లోని మరో ధనవంతుణ్ణి వివాహమాడుతుంది..ఆమెలో ఇలా మొదలైన వ్యామోహం దినదిన ప్రవర్థమానమై మూణ్ణెల్లు తిరిగేలోపు ఆమె ప్రియుల/భర్తల సంఖ్య పదుల్లోంచి వేలల్లోకి చేరుతుంది..ఒకేరూపంలో ఉన్న స్త్రీని అనేక చోట్ల చూసిన ప్రజల్లో కలకలం రేగుతుంది.."Among the Guards of France, I had a lover once" అంటూ సబీన్ అలవాటుగా పాడే పాట అంతర్జాతీయ గీతంలా అందరి పెదాలపైకీ చేరుతుంది..ఈ పరిణామాల్ని జెనెటిక్ మ్యుటేషన్ గా అభివర్ణిస్తూ శాస్త్ర సాంకేతిక రంగం అనేక ప్రతిపాదనలు చేస్తుంది..
ఒక దశలో అనేక శరీరాలున్నా ఒకే ఆత్మ కలిగిన సబీన్ స్థితిని వర్ణిస్తూ హాస్యోక్తంగా "Her teeth clenched, cheeks flushed and pupils slightly dilated, she seemed, sometimes, like a telephone operator surveying a vast switchboard with passionate dedication." అంటారు ఐమీ..మరి సబీన్ లోని అనైతికతకు పర్యవసానాలేమిటన్నది మిగతా కథ..

మూడో కథ 'Tickets on Time (La Carte)' మరో అద్భుతమైన కథ..ఈ కథను Jules Flegmon అనే రచయిత డైరీలోని పేజీల రూపంలో చెప్తారు..భూమి మీద వనరుల కొరత కారణంగా  ఉత్పాదకత లేని వినియోగదారులకు జీవించే కాలాన్ని రేషన్ లో ఇవ్వాలనే ప్రతిపాదన తెస్తుంది ప్రభుత్వం..దీన్ని అమలు చేస్తూ,తినడానికి తప్ప వేరే ఏ ఉపయోగం లేని ప్రజల జీవించే హక్కుకు పరిమితులు విధిస్తూ నెలకు 15 రోజులకు 'లైఫ్ టికెట్స్' పంపిణీ చేస్తారు..ముందు ఈ వర్గంలో వృద్ధులూ,నిరుద్యోగులూ,పదవీ విరమణ చేసిన వారే ఉంటారని తాపీగా ఉన్న రచయిత తరువాత పేపర్లో వారితో పాటు ఈ వర్గంలో రచయితలను కూడా చేర్చడం పట్ల కోపంగా తన డైరీలో రాసుకున్న మాటలు, :)

This is infamous! Abuse of justice! Vile murder! The decree has just been published in the newspapers and there it appears that those “consumers whose maintenance is offset by no real contribution” include artists and writers! I could understand, at a pinch, if the measure were to apply to painters, sculptors, to musicians. But to writers! This exposes an inconsistency, an aberration, that will remain the crowning shame of our era. For, you see, writers’ utility goes without saying, my own above all, I may say in all modesty. Yet, I shall have the right to only two weeks of life per month.

ఈ పుస్తకంలో Poldevian Legend (Légende Poldève),The Bailiff (L’Huissier) అనే రెండు కథల గురించి కూడా ప్రత్యేకం చెప్పుకోవాలి..ఈ రెండూ కూడా నాకు మనసుకి బాగా హత్తుకున్న కథలు..అతి సహజమైన శైలిలో చెప్పినా చివరకు గొప్ప సందేశాన్నిచ్చే కథలివి..మనిషి చేసే సత్కర్మలను,దుష్కర్మలను బేరీజు వేస్తూ జీవితానికి సార్ధకత ఎక్కడ లభిస్తుందో సూచించే ఈ కథల్లో మతం,కట్టుబాట్లు,నీతి నియమాలననుసరిస్తూ అసలు ఏ పాపం అంటకుండా జీవించే కంటే 'కర్మ' చెయ్యడం ప్రధానమని మొదటి కథలో Marichella Borboiie పాత్ర ద్వారా నిరూపిస్తే,పాపభీతితో చేసే వంద సత్కర్మల కంటే ఆత్మశుద్ధితో ఏ ప్రతిఫలాపేక్ష లేకుండా చేసే ఒక్క మంచిపని విలువ ఎక్కువని రెండో కథలో Malicorne పాత్ర నిరూపిస్తుంది...The Problem of Summertime (Le Décret), The Wife Collector (Le Percepteur d’épouses), While Waiting (En attendant) అనే మూడు కథలూ రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం తరువాతి  ఫ్రాన్స్ సమాజపు స్థితిగతులను ప్రతిబింబిస్తాయి..ఇక The Proverb (Le Proverbe), The Seven-League Boots (Les Bottes de sept lieues) అనే రెండు కథలూ పాఠకులకు బాల్య ప్రపంచపు ఊహాలోకాల ద్వారాల్ని తెరచి చూపిస్తాయి...ఇలా చెప్పుకుంటూ పోతే ఇందులో ఒక్కో కథా ఒక్కో ఆణిముత్యం.

వాస్తవానికి అద్దంపట్టే కాల్పనిక జగత్తులో విహరిస్తూ సామాన్యుడు తన సమస్యలకు కారణాలే కాదు,పరిష్కారాలు కూడా వెతుక్కుంటాడు..అటువంటి సామాన్యుడి నిత్యజీవితంలోని అబ్సర్డిటీకి సున్నితమైన హాస్యం,వ్యంగ్యం సమపాళ్ళలో రంగరించి ఈ కథల్ని రాశారు ఐమీ..సాహిత్యం ద్వారా సమస్యల్ని ఎత్తి చూపడం ఎంత అవసరమో,మనసుకి స్వాంతన చేకూర్చడం కూడా అంతే అవసరం..ఈ రెండు అంశాల్లో ఏ ఒక్కదాన్నీ విస్మరించకుండా రెండింటినీ సమతౌల్యం చెయ్యగలిగిన అరుదైన నైపుణ్యం ఐమీ సొంతం..

ఐమీ తన పాత్రలకు ఒక వింత శక్తిని ఆపాదించి దానిని వాస్తవమని భ్రమింపజేస్తూ, వర్తమానంలో ఆ శక్తితో అసాధ్యాలను సుసాధ్యం చెయ్యగలిగే అన్ని పోజిబిలిటీస్ నీ,పర్యవసానాల్నీ విశ్లేషిస్తారు..ఈ కథలన్నిటిలోనూ ఐమీకి సగటు మనిషంటే ఉన్న వల్లమాలిన అభిమానం ప్రస్ఫుటంగా కనిపిస్తుంది..కానీ కొందరు రచయితల్లా కఠినంగా కాకుండా ఐమీ తను సృష్టించిన 'సగటు మనిషి' పట్ల చాలా సానుభూతితో వ్యవహరిస్తారు..జీవితం పట్ల నిరాశతో నిస్సహాయంగా చూస్తున్న వారి చేతికి ఎక్కడా కనీ వినీ ఎరుగని ఆయుధాలనిచ్చి వాళ్ళ సమస్యల్ని స్వయంగా ఎదుర్కోమంటారు..వాళ్ళు తమకి అలవాటులేని దారుల్లో ప్రయాణిస్తూ భంగపాటు పడితే నవ్వుతారు..తమను తాము సంభాళించుకుంటూ వారు పడే తొట్రుపాటు చూసి వ్యంగ్యోక్తులతో చమత్కరిస్తారు..నిర్దిష్టమైన దిశానిర్దేశం లేని కాలగమనంలో చిక్కుకుపోయిన ఐమీ పాత్రలు మూలాలను కోల్పోయిన అనాథల్లా నూతన ప్రపంచాల్లో సంచరిస్తుంటాయి..ఈ కథలు మనిషికి తన comfortable జోన్ వెలుపల అసాధ్యమనిపించే అంశాలన్నింటినీ పరిశీలన చేయమని ప్రోత్సహించే విధంగా ఉంటాయి..ఫాంటసీ శైలిలో సరళత్వాన్నీ,గాంభీర్యాన్నీ తగుపాళ్ళలో రంగరించి పోసే కాల్వినో శైలిని ప్రక్కన పెడితే బోర్హెస్,Krzhizhanovsky లాంటివారి శైలి ఒక్కోసారి నేలవిడిచి సాము చేస్తున్నట్లు కఠినంగా అనిపిస్తుంది..కానీ మార్సెల్ ఐమీ వారి  బాటలోనే ప్రయాణిస్తూ పాఠకుల్ని ఎన్ని ఫాంటసీ లోకాల్లో విహరింపజేసినా తన పాదాలు మాత్రం భూమి మీద స్థిరంగా ఆనించి మరీ కథ చెప్తారు..ఈ సంవత్సరం చదివిన పుస్తకాల్లో అద్భుతంగా తోచిన రచన..కాల్వినోనీ,Krzhizhanovsky నీ మరిపించిన రచన ఈ "మార్సెల్ ఐమీ,'The Man Who Walked through Walls'.

పుస్తకం నుండి కొన్ని వాక్యాలు,
Mrs Smithson, the millionaire’s wife, did not follow her sisters’ example but fell rather seriously ill. During her convalescence in California, she took to reading those dangerous novels that show in too rosy a light dishonourable couples engulfed in sin, novels whose authors are not even ashamed to describe—with despicable complacency but also, alas! in such appealing terms, with such artistry veiling the horrible truth, making disgraceful situations enticing, as to transfigure and glamorise their principal actors, all the while devilishly inducing us to forget, if not to approve (it is not unheard of!) the true nature of these odious practices—are not, as I say, even ashamed to describe the pleasures of love and the pursuit of sensual pleasure. There is nothing wickeder than that kind of book. Mrs Smithson allowed herself to be taken in by them.

(Here Mrs Smithson would sigh and allow the pages of her novel to run on beneath her thumb.) “The lovers in Love Awakens Me have no idea how it is to have such qualms. And they are as happy as hogs” (she meant to say as gods).

“the distinction between spacetime and lived time is not a philosophical fantasy. I am the proof. In reality, absolute time does not exist.”

“No less noticeable,” Maleffroi went on, “is this atmosphere of tranquillity and ease that we enjoy in the absence of those newly rationed. Now we can see just how dangerous the rich, the unemployed, the intellectuals and the whores can be in a society where they sow nothing but trouble, pointless fuss, disorder and longing for what’s impossible.

As often happens, human genius had allowed itself to be overruled by habit

In government meetings there was much talk of relative time, physiological time, subjective time and even compressible time.

Due to an administrative or communicational error, the decree to advance time had not been transmitted to this tiny community, and, lost deep in the woods, it had kept to the old regime.

I was participating. Nothing gave me reason to believe that I should ever escape its grip.

All these worlds multiplying my body into infinity extended before my eyes in vertiginous perspective.

There’s nothing more depressing than the role of the lowly confidant. For example, everyone knows that the real drama in classical tragedy is that of the confidants. It’s terrible to watch these brave souls—to whom nothing actually happens—listen with polite resignation to a complacent bore describing his own adventures.

“Yes, one good deed, but a weighty one. He, a bailiff, shouted out: ‘Down with landlords!’”        “Oh, that’s beautiful,” murmured God. “That is beautiful.”        “He shouted it twice, and he died in the act of protecting a poor woman from her landlord’s fury.”

A couple is not a chemical compound. When the elements come apart, it isn’t enough to put them in the same room for them to be reunited. People who declare wars should think about that.

Friday, July 12, 2019

The Handmaid's Tale - Margaret Atwood

జార్జ్ ఆర్వెల్ 1984 చదివినవారికి విన్స్టన్ వర్ణించిన 'ఓషియానా' (Oceania) జ్ఞాపకం ఉండే ఉంటుంది..సరిగ్గా అటువంటి ఓషియానా కు సమాంతరంగా మార్గరెట్ ఆట్వుడ్ సృష్టించిన మరో ప్రపంచమే 'గిలియడ్'..1984 ని ఆర్వెల్ ఒక పురుషుని దృష్టికోణం నుండి రాస్తే ఆట్వుడ్ 'The Handmaid's Tale' నవలను ఒక స్త్రీ దృష్టికోణంనుండి రాశారు..ఒక మనిషి జీవితంలో చదివితీరాల్సిన 100 పుస్తకాల లిస్టుల్లో ఈ పుస్తకం కూడా ఒకటి..ఎప్పుడో ముప్పైనాలుగేళ్ళ క్రిందట అంటే 1985 లో తొలిసారి ముద్రితమైన ఈ నవల ఉన్నట్లుండి ఈరోజు మళ్ళీ తాజాగా తెరమీదకు వచ్చింది..దీన్ని అదే పేరుతో ఇటీవలే నెట్ఫ్లిక్ లో సిరీస్ గా కూడా తీశారు..ఆట్వుడ్ ఈ రచనను ఒక Speculative ఫిక్షన్ గా అభివర్ణిస్తూ,భవిష్యత్ సమాజాలకు రూపకల్పన చేస్తూ తాను రాసిన కథలో ఒక్క అంశం కూడా చరిత్రలో యదార్థంగా జరగని విషయాన్ని ప్రస్తావించలేదని చెప్పడం ఆశ్చర్యం కలిగించింది.
Image Courtesy Google
మార్గరెట్ ఆట్వుడ్ రచనలన్నిటిలో గొప్ప రచనగా పేరుపొందిన ఈ పుస్తకం చదివిన తరువాత గానీ సిరీస్ చూడకూడదని ఆగాను,కానీ ఇప్పుడు పుస్తకం పూర్తిచేశాక ఇక సిరీస్ చూడడానికి మనస్కరించలేదు..ఎందుకంటే మరోసారి అనుభూతి చెందడానికి ఇది స్త్రీవాదాన్ని రొమాంటిసైజ్ చేస్తూ మనసుని ఆనందడోలికల్లో ముంచెత్తే  జేన్ ఆస్టిన్,ఎలిజబెత్ గాస్కెల్ వంటివారి ఉటోపియన్ ప్రపంచం కాదు..ఒక్కసారి ఆ అంథకారంలోకి దృష్టిసారించాక ఇక చాలు అని తలుపులు గట్టిగా మూసేసి మళ్ళీ వెనుతిరిగి చూడకుండా తిరిగి వచ్చేయాలనిపించే కౄరమైన గిలియడ్ ప్రపంచం..

ప్రతీ సమాజానికీ ఒక  గొప్ప ధీమా ఉంటుంది,ఏ సమస్య వచ్చినా 'మన వరకూ రాదులే','మనం కాదులే' అనుకోవడం..కొన్నిసార్లు మనమనుభవించే హక్కులూ,అధికారాల విలువ అవి చేజారిపోయాక గానీ తెలీదు..అమెరికాలో ఉద్యోగం చేస్తూ భర్త ల్యూక్,కూతురు హన్నా లతో స్వతంత్రమైన జీవితాన్ని గడుపుతున్న 'జూన్' కూడా అదే భ్రమలో బ్రతుకుతుంటుంది..కానీ ఒకరోజు హఠాత్తుగా ఆమె ప్రపంచం తలక్రిందులవుతుంది..దేశాధ్యక్షుణ్ణి హతమార్చి,ప్రభుత్వాన్ని కూల్చేసిన నిరంకుశ పాలకులు దానికి 'రిపబ్లిక్ ఆఫ్ గిలియడ్' గా పేరు మార్చి పరిపాలనను హస్తగతం చేసుకుంటారు..ఈ గిలియడ్ అనే ప్యూరిటన్ వ్యవస్థ పితృస్వామ్యమూలాలతో కూడిన పురుషాధిక్య ప్రపంచం..అక్కడ స్త్రీలకు ఎటువంటి హక్కులూ,అధికారాలూ ఉండవు..వారిని కమాండర్ల భార్యలు,Marthas,Aunts,Handmaids and Jezebels అంటూ కొన్ని ప్రత్యేక వర్గాలుగా విభజిస్తారు..కమాండర్ ల భార్యలకు మాత్రం కొన్ని పరిమితమైన ప్రత్యేకాధికారాలు ఉంటాయి..సంతానం లేని కమాండర్ లకు సంతానాన్ని ఇవ్వడం కోసం ఈ హ్యాండ్ మెయిడ్ లను ప్రత్యామ్న్యాయ యంత్రాలుగా ఉపయోగిస్తారు..ఆ హ్యాండ్ మెయిడ్ పేరుకి ఆమెకు సంబంధించిన కమాండర్ పేరుని జత చేసి పిలుస్తుంటారు..అలా జూన్ పేరు కమాండర్ Fred Waterford పేరు జతకలిసి 'Offred' గా మారిపోతుంది..కుటుంబాలనుండి వేరు చేసి,పేరుతో సహా అన్ని అస్తిత్వ చిహ్నాలను నిలువుదోపిడీ చేసి వారిని 'రెడ్ సెంటర్' లో నిర్బంధిస్తారు..నియమోల్లంఘన చేసిన స్త్రీలను Auschwitz నాజీ కాన్సంట్రేషన్ క్యాంపులను తలపించే కాలనీలకు తరలిస్తారు,లేదా అందరూ చూసేలా బహిరంగంగా ఉరి తీస్తారు..గిలియడ్ సమాజంలో తన స్థానమేమిటో తనకే తెలీని స్థితిలో We were the people who were not in the papers. We lived in the blank white spaces at the edges of print. It gave us more freedom. We lived in the gaps between the stories. అంటూ ఆ అనాగరిక ప్రపంచంలో తన ఉనికిని ప్రశ్నించుకునే స్త్రీమూర్తి కథే ఈ హ్యాండ్ మెయిడ్స్ టేల్..మరి జూన్ ఆ నరకం నుండి బయటపడగలిగిందా లేదా అనేది మిగతా కథ.

ఒక సమాజంలో స్త్రీల అస్తిత్వానికి నిర్వచనాలు వారి శరీరాకృతి వరకే పరిమితమైతే ? వారి గర్భధారణ శక్తి ఒక పవిత్రమైన మాతృత్వానుభవంగా కాకుండా,మనుగడకు ఒక అర్హతగా మాత్రమే పరిగణింపబడితే ? విద్య విచక్షణను ప్రసాదిస్తుంది గనుక, 'క్రిటికల్ థింకింగ్' ప్రమాదకారి అంటూ ఒక సమాజంలో స్త్రీ విద్య సమూలంగా నిషేధించబడితే ? శృంగారం అనేది ఒక వ్యవస్థీకృత చర్యగా సంతోనోత్పత్తి కోసమేనని నిర్ధారిస్తే ? స్త్రీ శరీరాన్నీ,ముఖాన్నీ పూర్తిగా కప్పేస్తూ ఆమె ఒక యూనిఫామ్ మాత్రమే ధరించాల్సొస్తే ? ఆమె స్త్రీ,పురుషులెవ్వరితో తోనూ స్నేహం చెయ్యకూడదంటే ? కేవలం అలంకారప్రాయంగా,ఒక విలాసవస్తువుగా (Jezebels) పురుషుడికి స్త్రీ మీద సర్వాధికారాలూ ఉంటే ? బైబిల్ ను (మతాన్ని) కూడా పురుషాధిక్యసమాజానికి అనుకూలంగా స్త్రీ స్వేచ్ఛను నియంత్రించడానికి ఉపయోగిస్తే ? స్త్రీని ఆమె అన్ని హక్కులూ,అధికారాల నుండీ వేరు చేసి ఆమెనొక కట్టు బానిసగా,మరబొమ్మగా మార్చివేస్తే ? ఇదంతా మార్గరెట్ ఆట్వుడ్ సృష్టించిన 'The Handmaid's Tale' లోని డిస్టోపియన్ ప్రపంచం..కానీ ఇది చదువుతున్నంతసేపూ పాఠకులకు ఇది ఒక డిస్టోపియన్ ప్రపంచంగా అగుపించదు.. సంస్కృతి,సంప్రదాయాల పేరిట సమాజంలో వ్రేళ్ళూనుకున్న సాంఘిక దురాచారాలూ,వ్యవస్థాగత లోపాలూ అనేకం జ్ఞప్తికి వచ్చి ఆట్వుడ్ డిస్టోపియన్ ప్రపంచం ఉన్నపళంగా  ఒక వాస్తవ సమాజంగా జీవంపోసుకుని కళ్ళ ముందు ప్రత్యక్షమవుతుంది..ఇందులో ఆట్వుడ్  విశ్లేషణలు పాఠకుల్ని వాస్తవికతకూ,కాల్పనికతకూ భేదం తెలియనంతగా మభ్యపెడతాయి.

ఏ వాదమైనా మానవతావాదాన్ని మించి గొప్పది కాదనుకుంటాను..కానీ మార్గరెట్ ఆట్వుడ్ పుస్తకాలు చదివాకా నాకు ఫెమినిజం మీద ప్రత్యేకమైన ఆసక్తీ,గౌరవం కలిగాయి..ఉహూ..ఆవిడ కలిగించారు..నేను చదివిన వారిలో స్త్రీవాదాన్ని ఆట్వుడ్ అంత హుందాగా విశ్లేషించిన రచయితలు బహు అరుదు..స్త్రీవాదమంటే పురుషాధిక్య ప్రపంచాన్ని ద్వేషించడమో,లేక అణచివెయ్యడమోననే  రెండు extreme భావనలు వ్రేళ్ళూనుకుని ఉన్న నేటి సమాజానికి స్త్రీ అంతరంగాన్ని ఆమె సరళత్వపు తొడుగు విప్పకుండానే చూపిస్తారు ఆట్వుడ్..కానీ స్త్రీవాద రచనలల్లో ప్రముఖంగా ప్రస్తావనకు వచ్చే ఈ నవలలో నేను గమనించిన విషయం ఏంటంటే ఇందులో స్త్రీజాతికి శత్రువులు ఆపోజిట్ సెక్స్  కాకపోవడం..ఈ కథలో కూడా 'Aunt లిడియా,'సెరెనా జోయ్' వంటి స్త్రీ పాత్రలే స్త్రీల అణచివేతకు బాధ్యులుగా కనిపిస్తాయి..కమాండర్ వాటర్ ఫోర్డ్,నిక్ వంటి పురుషులు కూడా స్త్రీల వలెనే నిస్సహాయంగా గిలియడ్ నిరంకుశత్వంలో తమ బాధ్యతను గుడ్డిగా నిర్వర్తిస్తూ,సౌమ్యత్వం ఉట్టిపడే పాత్రలుగా కనిపిస్తారు..వాళ్ళని నిందించడానికో,బాధ్యులుగా చూపడానికో   మార్గరెట్ ఆట్వుడ్ ఎందువల్లో ఒక్క కారణం కూడా చూపించలేదు..ఈ అంశం స్త్రీజాతి అణచివేతకు ఆమె స్వయంగా బాధ్యురాలా అన్నదిశగా కూడా ఆలోచనలు రేకెత్తిస్తుంది.

దీనితో పాటు ఈ నవలలో ముఖ్యంగా ప్రస్తావించవలసిన మరో అంశం 'భాష'..సామజిక వ్యవహారాల్లో భాష కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది..వాస్తవికత పట్ల ప్రజల దృక్పథాన్ని  మార్చగలిగే సామర్ధ్యం భాషకి ఉంటుంది..Ludwig Wittgenstein సమాజాన్ని ప్రభావితం చెయ్యడానికి భాషను ఎంతటి శక్తిమంతమైన ఆయుధంగా వాడొచ్చనే అంశంపై పలు ప్రతిపాదనలు చేశారంటారు..జార్జ్ ఆర్వెల్ 1984 లో New speak లాగానే గిలియడ్ సమాజాన్ని అదుపు చెయ్యడానికి ఒక ప్రత్యేకమైన భాషను వాడతారు..కొన్ని పదాలకు అర్ధాలను తమకు అనుకూలంగా మార్చేస్తారు..ఇందులో భాగంగా 'unbaby',' unwoman' లాంటి కొత్త పద ప్రయోగాలు కనిపిస్తాయి..నిశితంగా గమనిస్తే ఈరోజుల్లో భాషకు మీడియా చేస్తున్న సత్యదూరమైన వక్రీకరణలు జ్ఞప్తికి వచ్చి మనం ఏదో డిస్టోపియన్ ప్రపంచం గురించి చదువుతున్నామనే భావన పాఠకులకు ఎక్కడా కలగదు..ఆట్వుడ్ కథనం అభూతకల్పనను వాస్తవంగా   భ్రమింపజేస్తుంది.

ఏదేమైనా 'The Handmaid's Tale' ను కేవలం ఒక స్త్రీవాద రచన మాత్రమే అంటే అంగీకరించలేను..న్యాయాన్నీ,చట్టాల్నీ చేతుల్లోకి తీసుకున్న నియంతృత్వపు  ప్రభుత్వాలు మానవజాతికి నియంతల కాలం నుండీ సుపరిచయమే..కానీ ఆధునిక సమాజం,అభివృద్ధి అంటూ మురిసిపోతున్న నేటి తరంలో కూడా ఈ నిరంకుశ విధానాలు చాపక్రిందనీరుగా ఇంకా అమలులోనే  ఉన్నాయనడంలో అతిశయోక్తి లేదు..మీడియాను గుప్పిట్లో పెట్టుకుని,భాషను తమ కనుగుణంగా మార్చుకుంటూ సమాజాలను హానికరమైన రీతిలో ప్రభావితం చేస్తూ ప్రభుత్వాలూ,కార్పొరేట్ వ్యవస్థలూ ఇష్టా రాజ్యంగా వ్యవహరిస్తున్నాయి..ఇదిలాగే కొసాగితే ఒక ప్రమాదకర స్థాయిలో వ్యవస్థలోని ఈ నిరంకుశత్వాన్ని ఒక సాధారణమైన విషయంగా ప్రజలు కూడా అంగీకరించే పరిస్థితి ఎదురవుతుందని ఈ నవల చెప్పకనే చెపుతుంది..వ్యక్తి స్వేచ్చనూ,విలువల్నీ ప్రక్కకు నెట్టి ఆలోచన శక్తి,జ్ఞానం ఉన్న మనుషుల్ని కూడా పశువుల్లాగే వారి సామర్ధ్యాలకనుగుణంగా వర్గీకరించి,మానవత్వాన్ని మంటగలిపి,బలమైన వాడు బలహీనుణ్ణి శాసించే ఆటవిక న్యాయం ఇటువంటి ఆర్గనైజ్డ్ సొసైటీస్ పేరిట మళ్ళీ అమల్లోకి వస్తుందని హెచ్చరిస్తుంది ..ఏ కాలంలో చదివినా కూడా ఆ సమాజానికి అతికినట్లు సరిపోయే నవలల్లో ఈ 'The Handmaid's Tale' కూడా ఒకటి..బహుశా అందుకే ఇన్నేళ్ళ తరువాత కూడా దీని గురించి ఇప్పుడు మళ్ళీ తాజాగా చర్చ మొదలయ్యింది..“And so I step up, into the darkness within; or else the light.” అని జూన్ అనే చివరి మాటలు నిద్రావస్థలో ఉన్న పాఠకుణ్ణి తట్టిలేపి అనేక సామజిక సమస్యలకు పరిష్కారాలు వెతుక్కోవాల్సిన సమయం ఆసన్నమైందని గుర్తు చేస్తాయి.

పుస్తకం నుండి కొన్ని వాక్యాలు,

ఒక వస్తువును చూసేటప్పుడు పాఠకుల మనసులో మెదిలే 'endless possibilities' ను పట్టుకోవడం లో మార్గరెట్ ఆట్వుడ్ నిష్ణాతురాలు..ఈ కథలో ఆఫ్రెడ్ కమాండర్ గదిలోకి వెళ్ళినప్పుడు ఆమెకు నిషేధించబడిన వోగ్ మ్యాగజైన్ ను చూసిన ఆఫ్రెడ్ మనసులో కలిగిన భావనలు..ఇలాంటి వాక్యాలు ఈ పుస్తకం నిండా కోకొల్లలు..నేరేషన్ విషయంలో మార్గరెట్ ఆట్వుడ్ ప్రతిభకు ఇలాంటి పటిష్టమైన వాక్యనిర్మాణమే ఉదాహరణ..ఇక్కడ ఆవిడ కేవలం ఒక వోగ్ మ్యాగజైన్ ను వర్ణిస్తున్నారు..
What was in them was promise. They dealt in transformations; they suggested an endless series of possibilities, extending like the reflections in two mirrors set facing one another, stretching on, replica after replica, to the vanishing point. They suggested one adventure after another, one wardrobe after another, one improvement after another, one man after another. They suggested rejuvenation, pain overcome and transcended, endless love. The real promise in them was immortality.
Nolite te bastardes carborundorum.
I hunger to touch something,other than cloth.or wood. I hunger to commit the act of touch.
There is more than one kind of freedom, said Aunt Lydia. Freedom to and freedom from. In the days of anarchy, it was freedom to. Now you are being given freedom from. Don’t underrate it.
We were a society dying, said Aunt Lydia, of too much choice.
We lived, as usual, by ignoring. Ignoring isn’t the same as ignorance, you have to work at it.
I am like a room where things once happened and now nothing does, except the pollen of the weeds that grow up outside the window, blowing in as dust across the floor.
When I get out of here, if I’m ever able to set this down, in any form, even in the form of one voice to another, it will be a reconstruction then too, at yet another remove. It’s impossible to say a thing exactly the way it was, because what you say can never be exact, you always have to leave something out, there are too many parts, sides, crosscurrents, nuances; too many gestures, which could mean this or that, too many shapes which can never be fully described, too many flavours, in the air or on the tongue, half-colours, too many. But if you happen to be a man, sometime in the future, and you’ve made it this far, please remember: you will never be subjected to the temptation of feeling you must forgive, a man, as a woman. It’s difficult to resist, believe me. But remember that forgiveness too is a power. To beg for it is a power, and to withhold or bestow it is a power, perhaps the greatest.
He was still smiling, that wistful smile of his. It was a look you’d give to an almost extinct animal, at the zoo. Staring at the magazine, as he dangled it before me like fishbait, I wanted it. I wanted it with a force that made the ends of my fingers ache?
She says after seeing a man killed "What I feel is relief. It wasn’t me."

Saturday, July 6, 2019

Where the Crawdads Sing - Delia Owens

పుస్తకం పూర్తి చేసి ప్రక్కన పెట్టగానే "పంచేందుకే ఒకరులేని,బతుకెంత బరువో అనీ...ఏ తోడుకీ నోచుకోనీ,నడకెంత అలుపో అనీ.." అంటూ ఉన్నట్లుండి సీతారామ శాస్త్రి గారి పాట పెదాలమీదకొచ్చి కూర్చుంది..
When cornered, desperate, or isolated, man reverts to those instincts that aim straight at survival. Quick and just. They will always be the trump cards because they are passed on more frequently from one generation to the next than the gentler genes. It is not a morality, but simple math. Among themselves, doves fight as often as hawks.
నాగరికత నేర్చిన మనిషి ఆధునిక సమాజపు చట్రంలో ప్రకృతికి దూరంగా బ్రతుకుతున్నానని భ్రమపడినా,ఇప్పటికీ మానిషి ఉనికిని శాసించే పని తనదేనంటూ ప్రకృతి పరోక్షంగా తన పని తాను చేసుకుపోతూనే ఉంది..వేడెక్కిన నేల మీద కురిసిన వర్షపు జల్లులకు వచ్చే మట్టి వాసనంత సహజంగా మస్తిష్కంనుండి వెలువడే భావోద్వేగాలు   అవసరమైనప్పుడు ప్రకృతి నియమాలననుసరిస్తూ చుట్టూ ఉన్న నేలను ప్రభావితం చేస్తూనే ఉన్నాయి..ప్రకృతి-సంస్కృతి పరస్పరం ఒకద్దాన్నొకటి నిర్వచించుకుంటూ,ఈ చర్యలో మనిషిని మాత్రం చివరకు బాధ్యుడుగా నిలబెడతాయి..బలవంతుడు బలహీనుణ్ణి కొట్టి తన ఉనికిని చాటుకునే అలనాటి ఆటవిక న్యాయం,ఈనాటి నాగరిక సమాజంలో కూడా అమలులో ఉంది..ఇలా తెలిసో తెలీకో సమస్త జీవరాశులూ ప్రకృతి నియమావళిని అనుసరిస్తూనే ఉన్నాయి..ఎందుకంటే ఇక్కడ ఉనికి ప్రధానం..ఏం చేసైనా ఈ భూమ్మీద మనగలగాలి..అది నీటిలో గడ్డి మొలిచే తీరప్రాంతంలోనైనా,నాగరికత నేర్చిన ఆధునిక సమాజంలోనైనా సరే.
Image Courtesy Google
'Graveyard of Atlantic' అనే తీరప్రాంతం రక్షణ వలయంగా ఉన్న నేల (Marsh) చాలా ఏళ్ళుగా బానిసలకూ,దొంగలకూ,సమాజంనుండి వెలివెయ్యబడ్డవారికీ,కట్టుబాట్లకు ధిక్కరించేవారికీ నివాసంగా మారింది..ఆ నేలకు నియమాలూ,చట్టాలు వేరు..అక్కడి మనుషుల జీవన విధానం పూర్తిగా వేరు.."చిత్తడి నేలకు మృత్యువు గురించి తెలుసు,కానీ దానికి సంబంధించినంతవరకూ మృత్యువు ఒక విషాదం కాదు..పాపం అంతకంటే కాదు." అని ప్రారంభంలోనే నార్త్ కరోలినా తీరప్రాంతపు,గడ్డి మొలిచే బురదనేల నియమావళిని మనకు పరిచయం చేస్తారు..కానీ ఈ వాక్యంలో నిగూడార్థం పుస్తకం పూర్తిగా చదివాక గానీ అర్ధం కాదు..అమెరికన్ రచయిత్రి డెలియా ఓవెన్స్ తొలి నవలైన 'Where the Crawdads Sing'(2018) న్యూయార్క్ టైమ్స్ ఫిక్షన్ బెస్ట్ సెల్లెర్స్ లో ఒకటిగా నిలిచి విశేషంగా పాఠకుల ప్రశంసలందుకుంటోంది.

ఇది 'మార్ష్ గర్ల్' గా పిలవబడే క్యా (క్యాథెరిన్ క్లార్క్-Catherine Danielle Clark) కథ..'క్యా' నార్త్ కరోలినా తీరప్రాంతంలో (Marsh) జనారణ్యానికి దూరంగా చిన్న ఇంటిలో(shack) నివసిస్తుంటుంది..ఐదుగురు సంతానంలో ఆఖరిదైన క్యా (6) ఒక రోజు ఉదయం హఠాత్తుగా ఇల్లు వదిలి వెళ్ళిపోయిన తల్లి ఎప్పటికైనా తిరిగి వస్తుందని ఎదురుచూస్తుంటుంది..తల్లి రాలేదు సరికదా,తాగుబోతు తండ్రిని భరించలేక మిగిలిన ఇద్దరు అక్కలూ,ఇద్దరు అన్నలూ కూడా ఒక్కొక్కరుగా క్యాను వదిలి వెళ్ళిపోతారు..ఇకమీదట బుద్ధి పుట్టినప్పుడు మాత్రమే ఇంటికి వచ్చే బాధ్యత లేని తాగుబోతు తండ్రి అధీనంలో బ్రతకాలని క్యా మెల్లిగా అర్ధం చేసుకుంటుంది..ఇల్లు వదిలి వెళ్ళడానికి ముందు క్యా కంటే ఏడాది పెద్ద అయిన జోడీ ఆమెకు ఆ పరిసరాల గురించి నేర్పిస్తాడు..తర్వాత తండ్రి అరుదుగా చూపించే మంచితనం కారణంగా చేపలు పట్టడం,పడవ నడపడం నేర్చుకుంటుంది..కుటుంబం అంతా వదిలి వెళ్ళిపోయినా అక్కడ చేపల్నీ,నత్తల్ని అమ్మి ఆ వచ్చిన సొమ్ముతో కడుపు నింపుకుంటూ ఉంటుంది..కానీ ఒకరోజు బయటకి వెళ్ళిన తండ్రి కూడా ఇంటికి తిరిగి రాకపోయేసరికి క్యా పూర్తి ఏకాకిగా మారుతుంది..ప్రభుత్వం వాళ్ళు తినడానికి తిండి పెడతామని ఆశపెట్టి స్కూల్ కి తీసుకెళ్ళినా అక్కడ తోటి పిల్లలు క్యా ను 'మార్ష్ గర్ల్','వైట్ ట్రాష్' అంటూ ఆటపట్టించడంతో ఆమె రెండో రోజు ఇక స్కూల్ కి వెళ్ళడం మానుకుంటుంది..ఇదిలా ఉండగా అన్నయ్య జోడీ స్నేహితుడైన మరో కుర్రవాడు టేట్ (Tate) క్యా కు మెల్లిగా దగ్గరవుతాడు..టేట్ పరిచయంతో ఆమెలో ఒంటరితనం పోయి కొత్త ఉత్సాహం చోటు చేసుకుంటుంది..టేట్ 'రీడింగ్ కేబిన్' లో క్యాకు చదవడం,రాయడం నేర్పిస్తాడు..యుక్తవయస్సు వచ్చేసరికి వారిద్దరి మధ్యా ప్రేమ చిగురిస్తుంది..మళ్ళీ వస్తానని ప్రమాణం చేసి చదువుల నిమిత్తం దూరంగా వెళ్ళిపోయిన టేట్,ప్రకృతి ఒడిలో పెరిగిన క్యా తన నాగరిక ప్రపంచంలో ఇమడలేదేమో అని భావించి తుదకు మాట తప్పుతాడు..రెట్టించిన ఒంటరితనంతో క్యా కథ మళ్ళీ మొదటికొస్తుంది..ఈలోగా బార్క్లీ కోవ్ (Barkley Cove) లో పేరున్న ఫుట్ బాల్ ప్లేయర్ ఛేజ్ ఆండ్రూస్ క్యా కు దగ్గరవుతాడు..కొన్ని కారణాల వల్ల ఛేజ్ కూడా దూరమవడంతో మనసు విరిగిన క్యా మరెవ్వరినీ తన జీవితంలోకి ఆహ్వానించకూడదని నిర్ణయించుకుని మార్ష్ లో తన ఇంటిలో ఒంటరి జీవితాన్ని గడుపుతుంటుంది..మొదట్నుంచీ ప్రకృతితో పెనవేసుకుని జీవిస్తున్న కారణంగా సహజంగానే క్యా జీవశాస్త్రం వైపు మొగ్గుచూపుతుంది..ఆ తీరప్రాంతంలోని అరుదైన పక్షులు,కీటకాలు,పువ్వులు,షెల్స్ నమూనాలను సేకరించి,పశ్చాత్తాపంతో స్నేహహస్తం చాచి వచ్చిన టేట్ ప్రోత్సాహంతో వాటి మీద పుస్తకాలు ప్రచురించే స్థాయికి ఎదుగుతుంది.

ఆ సమయంలో హఠాత్తుగా ఛేజ్ ఆండ్రూస్ హత్య గావింపబడ్డాడన్న వార్త బార్క్లీ కోవ్ అంతటా కార్చిచ్చులా వ్యాపిస్తుంది..ఛేజ్ కూ క్యాకు ఉన్న సంబంధమే ఈ హత్యకు కారణమంటూ తమకంటే భిన్నమైన జీవితం గడిపే 'మార్ష్ గర్ల్' క్యా ను అనుమానిస్తారు..ఫలితంగా ఆమెను పోలీసు నిర్బంధంలోకి తీసుకుని విచారణ చేస్తారు..ఈ కథను 1952 లో క్యా బాల్యం నుండి మొదలు పెట్టి 1969 లో ఛేజ్ హత్య వరకూ బ్యాక్ టూ బ్యాక్ చెప్పుకుంటూ వస్తారు..మరి ఛేజ్ హత్య వెనుక కారణాలు ఏమిటనేది మిగతా కథ.

ఈ కథలో క్యాథెరిన్ క్లార్క్ జీవితం ఒక ప్రేరణ..అమ్మచాటు ఆరేళ్ళ పసిబిడ్డ ఉన్నపళంగా తన జీవితాన్ని తానే తీర్చిదిద్దుకున్న వైనం స్త్రీ సాధికారతకు నిర్వచనంలా కనిపిస్తుంది..కుటుంబం ఏకాకిని చేసినా క్యా ను కొందరు మంచి మనుషులు అక్కున చేర్చుకుంటారు..కిరాణా కోసం పిగ్లీ-విగ్లీ షాపు కి వెళ్ళి మిగిలిన చిల్లర లెక్కచూసుకునేలోపే ఆ చిన్నారికి ఇవ్వాల్సిన దానికంటే ఎక్కువ చిల్లర ఇచ్చే సారా,ఆమె పడవకు ఇంధనం కోసం  వచ్చినప్పుడల్లా క్యా ను సొంత కూతురిలా చూసుకునే జంపిన్,మేబెల్ లాంటి మంచి మనుషులు కూడా అక్కడక్కడా పరిచయమవుతారు..ప్రకృతి వర్ణనలతో పాటు సున్నితమైన భావోద్వేగాలను కూడా ఆవిష్కరించడంలో రచయిత్రి డెలియా నేర్పు  ప్రశంసనీయం..తండ్రి తనను తొలిసారిగా 'hon' (హనీ) అని పిలిచినప్పుడు క్యా పొంగిపోయే సన్నివేశం,చాలా కాలానికి తల్లి రాసిన ఉత్తరాన్ని చదవడం రాక తండ్రి చదివి వినిపిస్తాడేమోనని ఉత్తరాన్ని అతనికి కనిపించేలా పెడితే,తండ్రి ఆ ఉత్తరాన్ని చింపి బూడిద చేస్తే,తల్లి రాసిన ఆ ఉత్తరాన్ని వెతుక్కుంటూ క్యా పసి మనసులో మెదిలే భావాలు హృదయాన్ని మెలితిప్పుతాయి..
She flung open his dresser drawers, rummaged through his closet, searching. “It’s mine, too! It’s mine as much as yours.”
భారతీరాజా సినిమాని ఇంగ్లీష్ వెర్షన్ లో స్క్రిప్ట్ రాస్తే ఈ పుస్తకంలా ఉంటుంది.. :) కథలో చివరివరకూ అంతర్లీనంగా కొనసాగే 'melancholic mood' పుస్తకం పూర్తి చేసిన చాలా సేపటివరకూ కూడా మనల్ని వదిలిపోదు..ఈ కథలో జాత్యహంకారపు జాడలు చూసి క్యా ను మొదట్లో నల్లజాతీయురాలేమో అని భ్రమ పడతాము..'Sing Unburied Sing' లో Jasmyn Ward తరహాలో ఇందులో 1950 ల కాలంలో నార్త్ కరోలినా తీరప్రాంతాల్లో సామాన్యులు వాడే భాషనే యధాతథంగా ఉపయోగించారు..అందువల్ల ఇందులో వచనం నేటివిటీకి దగ్గరగా,పచ్చి వాసన వేస్తూ కథకు అదనపు ఆకర్షణగా నిలిచింది..క్యా పసితనాన్నీ,ప్రకృతి ఆమెను గుండెలకు హత్తుకున్న వైనాన్నీ రచయిత్రి ఎంతో హృద్యంగా వర్ణించారు..సృష్టిలో ప్రతి జీవికీ సంతోషాన్నీ,దుఃఖాన్నీ పంచుకోడానికి మరో జీవి సాహచర్యం అవసరం..క్యా ఒంటరి జీవితం ఒక ప్రేరణ గా కనిపించినా,ఆమె గమ్యం చేరుకోడానికి సహాయపడిన జంపిన్,టేట్,రాబర్ట్,మేబెల్ లాంటి కొందరు మంచి మనుషుల పాత్రలు ఆశావహదృక్పధాన్ని చాటుతూ,మరుగునపడిన మానవత్వపు ఔన్నత్యాన్ని వెలికితీస్తాయి..సృష్టిలో ప్రతి  జీవికీ ఏకాంతం ఎంత అవసరమో,మరో మనిషి సాంగత్యం కూడా అంతే అవసరమన్న సత్యాన్ని క్యా సంఘర్షణ పదే పదే గుర్తు చేస్తుంది..నిజానికి ఒంటరితనాన్ని ఎవరూ కోరుకోరు,మన అనుకున్న మనుషులు వదిలి వెళ్ళిపోయినప్పుడో,లేక తిరస్కారానికి గురైనప్పుడో మనసులో ఏర్పడే గాయాలు అందరికీ మానినట్లు కొందరికి మానవు..క్యా ఆ కొందరిలో ఒకరిగా కనిపిస్తుంది..ఒక దశలో టేట్ ను జీవితంలోకి ఆహ్వానించాలా వద్దా అని ఆలోచిస్తూ,సాన్నిహిత్యంలో ఉండే సౌకర్యం కంటే తిరస్కారంలో ఉండే బాధను ఓర్చుకోవడం కష్టమనుకుంటుంది..చూడగా ఇదొక సాధారణమైన కథే,కానీ ఈ కథలో ప్రత్యేకత ఏంటంటే, ఇందులో పాత్రలతో పాటు ప్రకృతికి కూడా సరిసమాన ప్రాతినిథ్యం కల్పించారు డెలియా...ప్రకృతి నిరంతరం మనిషి జీవనశైలిని ప్రభావితం చేస్తుంది జీవితంలో విడదీయలేని భాగంగా అగుపిస్తుంది..ఈ కథలో సముద్రపు ఆటుపోట్లూ,తుమ్మెదల సంయోగాలూ,సముద్రపు పక్షుల అరుపులూ ఇవన్నీ ఆ తీర ప్రాంతపు జీవితాన్నుంచి విడదీయలేని అంశాలు..అన్నిటికంటే కథనం ఈ పుస్తకానికి ప్రధానాకర్షణగా నిలిచింది..ఒక దశలో ఈ పుస్తకాన్ని ప్రత్యేకం ప్రకృతి ప్రేమికుల కోసం మాత్రమే రాశారా అనిపిస్తుంది..ఈ పుస్తకం న్యూ యార్క్ టైమ్స్ బెస్ట్ సెల్లర్ గా నిలవడానికి ఇదే ప్రధాన కారణం.

పుస్తకం నుండి కొన్ని వాక్యాలు..
Months passed, winter easing gently into place, as southern winters do. The sun, warm as a blanket, wrapped Kya’s shoulders, coaxing her deeper into the marsh. Sometimes she heard night-sounds she didn’t know or jumped from lightning too close, but whenever she stumbled, it was the land that caught her. Until at last, at some unclaimed moment, the heart-pain seeped away like water into sand. Still there, but deep.Kya laid her hand upon the breathing, wet earth, and the marsh became her mother.
When in trouble, just let go. Go back to idle.
Someone knew her name. She was taken aback. Felt anchored to something; released from something else.
“No, I cain’t leave the gulls, the heron, the shack. The marsh is all the family I got.”
“‘There are some who can live without wild things, and some who cannot"'
Months turned into a year. The lonely became larger than she could hold. She wished for someone’s voice, presence, touch, but wished more to protect her heart.
But these hurried groping hands were only a taking, not a sharing or giving.
She knew it wasn’t Chase she mourned, but a life defined by rejections.
“I have to do life alone. But I knew this. I’ve known a long time that people don’t stay.”
Even in nature, parenthood is a thinner line than one might think.

Friday, June 28, 2019

The Penelopiad - Margaret Atwood

Madelaine Miller 'Circe' చదువుతున్నప్పుడు అందులో ఒడీసియస్ భార్య 'పెనెలోప్' పాత్ర నాకు చాలా ఆసక్తికరంగా అనిపించింది..ఒడిసియస్ తో Circe కొంతకాలం సహజీవనం చేస్తుంది..స్పార్టన్ రాజకుమారి పెనెలోప్ స్థిరత్వానికి నిలువెత్తు నిర్వచనం..చెక్కుచెదరని ధృడమైన వ్యక్తిత్వంతో ఒడిస్సియస్ కు సరిసాటి తెలివితేటలున్న వ్యక్తిగా భర్త మరణానంతరం సిర్సే దగ్గరకి ఆశ్రయం కోరి వచ్చిన ఆమె గురించి మరింత తెలుసుకోవాలని కుతూహలం కొద్దీ సర్ఫ్ చెయ్యగా 'పెనెలోప్' పాత్ర ప్రధానంగా మార్గరెట్ ఆట్వుడ్ రాసిన 'The Penelopiad' అనే పుస్తకం కనిపించింది..ఈ కథకు మూలం హోమర్ 'ఒడిస్సి' అయినప్పటికీ పెనెలోప్ దృష్టికోణం నుండి రాసిన ఈ కథకు కొన్ని మార్పులూ-చేర్పులు చేసి 'పెనెలోపియాడ్' అని పేరు పెట్టారు..కానీ అసలు కంటే కొసరు అన్నరీతిలో నాకు సిర్సే కంటే పెనెలోపియాడ్ ఇంకా ఎక్కువ నచ్చింది..స్థిర గంభీరమైన నది లాంటి మాడెలైన్ మిల్లర్ నేరేషన్ తో పోలిస్తే తళుక్కున మెరిసే వ్యంగ్యాస్త్రాలు,హాస్యం మేళవించిన కథనం,చక్కని ఛలోక్తులతో మార్గరెట్ ఆట్వుడ్ నేరేషన్ లోని 'ease' ఉరకలు-పరుగుల జలపాతంలా మరింత ఆసక్తికరంగా సాగింది..ఒక స్త్రీవాద రచన చదువుతున్నామనే స్పృహ పాఠకులకు కలగకుండా గంభీరమైన సన్నివేశాన్ని సైతం సున్నితమైన హాస్యంతో తేలికపరుస్తూ చక్కని సమతౌల్యంతో ఈ కథను రాశారు మార్గరెట్ ఆట్వుడ్..Circe - The Penelopiad ఈ రెండూ జంట పుస్తకాల్లాంటివి..ఈ రెండు పుస్తకాలనూ వరుసగా చదివితే కుటిలతంత్రాల్లో చాణక్యుణ్ణి తలపించే ఒడీసియస్ వీరగాథల్ని(?) ఏకకాలంలో ఇద్దరి స్త్రీల దృష్టికోణాలనుంచి చూసిన అనుభవం కలుగుతుంది..కానీ ఈ రెండు నవలలు చదివేముందు హోమర్ ఒడిస్సి గురించి కొంచెం తెలిసుంటే మరికొంచెం నచ్చుతుంది.
Image Courtesy Google
గ్రీకు మైథాలజీ తెలిసినవారికి ఒడీసియస్ కథ పరిచయమే...అతనొక మహా వీరుడు,అపర చాణక్యుడు,కుతంత్ర బుద్ధి కలవాడు,తన మాటల గారడీతో ఎవరినైనా తనవైపుకు తిప్పుకోగల మేథావి,అఛిల్లిస్ మనసు మార్చి ట్రోజన్ యుద్ధానికి తీసుకెళ్ళిన సమర్ధుడు..ఇలా చెప్పుకుంటూ పోతే పురాణకాలం నుండీ ఈనాటి వరకూ ఒడీసియస్ వీరగాథలు మహా కావ్యాలన్నీ వీనులవిందుగా గానం చేస్తూనే ఉన్నాయి..కానీ ఒడీసియస్ తన కథలో నిజంగా నాయకుడేనా ? అతను చేసిన పనులన్నీ ధర్మబద్ధమైనవేనా ?

మనం ఏర్పరుచుకునే అభిప్రాయాల్లో నూటికి తొంభై శాతం విన్నవో,కన్నవో,ఎవరైనా మనతో అన్నవో అయ్యి ఉంటాయి..స్వానుభవంతో ఒక ఖచ్చితమైన అభిప్రాయానికి రావడం బహు అరుదే కాదు అన్ని సమయాల్లోనూ అసాధ్యం కూడానూ..గ్రీకు పురాణాల ప్రకారం మృతి చెందిన తరువాత పాతాళ లోకానికి చేరిన అందరూ తమతో పాటు ఒక చిన్న సంచీ తీసుకుని వెళ్తారట..అన్నవీ,విన్నవీ,కన్నవీ అన్నీ కలిగిన ఆ సంచీలు ఒక్కొక్కటీ ఒక్కో బరువు ఉంటాయట..పెనెలోప్ సంచీ బరువు మధ్యస్థంగానే ఉన్నా,అందులో తొంభై శాతం ఆమె భర్త ఒడీసియస్ చెప్పిన విషయాలే ఉన్నాయి అంటుంది..నిజానికి పెనెలోప్ ఒడీసియస్ తత్వం గురించి స్పృహ లేని అమాయకురాలు కాదు..కానీ అతను మాట్లాడేవన్నీ అసత్యాలని తెలిసినా అతన్ని గుడ్డిగా  నమ్ముతుంది..జీవించి ఉన్నకాలంలో సీతా దేవంత సహన మూర్తిగా భర్త మాటకు ఎదురు చెప్పని పతివ్రతా శిరోమణిగా పేరు తెచ్చుకున్నపెనెలోప్ మరణానంతరం "Now that I’m dead I know everything" అంటూ తన అస్తిత్వాన్ని సత్యాసత్య విచారణ చేయ సంకల్పిస్తుంది.

ఈ కథను వర్తమానంలోనే చెప్తారు...కథ మొదలుపెట్టే సమయానికి మరణించిన పెనెలోప్ ఆత్మ మన సమాజంలో సంచరిస్తూ ఉంటుంది..గ్రీకు పురాణాల కాలానికీ,వర్తమానానికీ ఉన్న తేడాలను గమనిస్తూ తన గతాన్ని పునఃపరిశీలించుకుంటుంది..పెనెలోప్ పినతండ్రి కూతురు హెలెన్ స్వార్ధం కారణంగా జరిగిన ట్రోజన్ (ట్రాయ్) యుద్ధంలో ఒడీసియస్ చాలా కీలకమైన పాత్ర పోషించాడు..పదేళ్ళ సుదీర్ఘకాలం పాటు జరిగిన ట్రోజన్ యుద్ధం,అటుపైన మరో పదేళ్ళ తిరుగుప్రయాణంలో సముద్రయానంలో మార్గ మధ్యంలో మాంత్రికురాలు సిర్సే తో సహజీవనం,సైక్లోప్ అనే ఒంటి కన్ను రాక్షసిని చంపడం లాంటి అనేక సాహసాలూ,మజిలీల కారణంగా సుమారు ఇరవై ఏళ్ళ తరువాత ఒడీసియస్ ఇల్లు చేరతాడు..పదిహేనేళ్ళ పసి ప్రాయంలో భర్త వదిలి వెళ్ళిన ఒడీసియస్ ఏ నాటికైనా తిరిగొస్తాడని కొడుకు టెలిమాచుస్ తో ఇథాకాలో అతడి కోసం వేచి చూస్తుంది..కానీ ఆ సమయం ఆమెకు కఠినమైన పరీక్షలు పెడుతుంది.

ఇథాకాలో ఒడీసియస్ లేని సమయాన్ని అదను చూసుకుని ఆ రాజ్యంలోని ప్రతి యువకుడూ పెనెలోప్ సంపద,అధికారం మీద ఆశతో వయసులో తమకంటే పెద్దదైన ఆమెను(35) ని తమలో ఎవరో ఒకర్ని వివాహమాడమని వేధిస్తుంటారు..ఒడీసియస్ తిరిగిరాడన్న ధీమాతో ఆ అల్లరి మూక రాజభవనంలో చేరి ఆమె సంపదను తింటూ ఆమెను హింసిస్తూ ఉంటారు..కానీ పెనెలోప్ వందమంది పైగా ఉన్న ఆ యువకుల్ని తన తెలివితేటలతో మభ్య పెడుతూ భర్త రాకకోసం ఎదురు చూస్తూ ఉంటుంది..ఈ సమయంలో పెనెలోప్ సొంత కూతుళ్ళలా చూసుకునే ఆమె పన్నెండుమంది దాసీలూ(కన్యలు) ఆమెకు సహాయపడుతూ ఉంటారు..కానీ ఆ యువకులతో సన్నిహితంగా మెలుగుతున్నట్లు నటిస్తూ పెనెలోప్ ఆదేశం మేరకు వారి వ్యూహాల్ని ఆమెకు చేరవేసే క్రమంలో వారిలో కొందరు మానభంగానికి గురైతే మరి కొందరు అయిష్టంగానే వారికి లొంగిపోతారు..కానీ పెనెలోప్ మీద అభిమానంతో వారీ దురాగతాలన్నిటినీ ఓర్చుకుంటారు.

అప్పటికే భార్య గురించిన పుకార్లు ఆ నోటా ఈ నోటా వినియున్న ఒడీసియస్ ఇరవై ఏళ్ళ తరువాత రాజభవంతికి బిచ్చగాడి మారువేషంలో వస్తాడు..అక్కడ జరుగుతున్న వ్యవహారంలో ఆమె ప్రమేయం లేదని గ్రహించి ఆమెను వివాహమాడడానికి వేచి ఉన్న వరులను ముక్కలు ముక్కలుగా నరుకుతాడు..తరువాత వందమందికి పైగా ఉన్న శవాలనూ,వాటి తాలూకా రక్తపు మరకలనూ పన్నెండుమంది దాసీల చేత శుభ్రం చేయిస్తాడు..ఆ కన్యలు పెనెలోప్ కి సహాయం చేస్తున్నారని తెలుసుకోకుండా కేవలం ఆ యువకులతో గడిపిన నేరానికి వారిని కూడా టెలిమాచుస్ చేత ఉరితీయిస్తాడు..ఈ కథలో మరణించిన పన్నెండుమంది కన్యలూ ఆత్మలుగా మారి వర్తమాన కాలంలో తమకు న్యాయం జరిపించమని కోర్టును ఆశ్రయిస్తారు..ఈ విషయంలో కోర్టులో జరిగే వాదోపవాదాలు హాస్యాన్ని పండిస్తాయి..పెనెలోప్ తనని సంప్రదించకుండా ఇంత మారణహోమం తలపెట్టిన ఒడీసియస్ కౄరత్వాన్ని ఖండించలేక,తాను అల్లారుముద్దుగా పెంచుకున్న పన్నెండుమంది కన్యల మృతినీ మౌనంగా దిగమింగుకుంటూ ఆ కాలంలో స్త్రీలకున్న పరిమితుల్నీ,అంతఃపురంలో దాసీలు ఎదుర్కునే ఘోరమైన పరిస్థితుల్నీ గుర్తు చేసుకుంటుంది..పద్యాన్నీ,గద్యాన్నీ మేళవించి రాసిన ఈ కథలో పద్య భాగం పన్నెండు మంది కన్యల దృష్టికోణం నుండీ,గద్యాన్ని పెనెలోప్ దృష్టికోణం నుండీ రాశారు..ఒడీసియస్ క్రూరత్వానికీ ,సోదరుడిలా పెంచిన టెలిమాచుస్  కిరాతకానికీ తాము బలైన వైనాన్ని పన్నెండుమంది యువతులూ పద్యాల రూపంలో గానం చేస్తారు..బేసిక్ స్టోరీ లైన్ తెలుసుకుని ఈ కథ చదివితే పుస్తకం మరింత బాగా నచ్చుతుంది..మాడెలైన్ మిల్లర్ 'సిర్సే' చదవడమంటూ జరిగితే వెనువెంటనే మార్గరెట్ ఆట్వుడ్ 'పెనెలోపియాడ్' కూడా తప్పక చదవండి..ఆట్వుడ్ అద్భుతమైన నేరేషన్ పుస్తకాన్ని క్రింద పెట్టనివ్వదు..Happy Reading.

పుస్తకం నుండి కొన్ని వాక్యాలు,
It was claimed she’d come out of an egg, being the daughter of Zeus who’d raped her mother in the form of a swan.She was quite stuck-up about it, was Helen. I wonder how many of us really believed that swan-rape concoction? There were a lot of stories of that kind going around then – the gods couldn’t seem to keep their hands or paws or beaks off mortal women, they were always raping someone or other.
Immortality and mortality didn’t mix well: it was fire and mud, only the fire always won.
The gods were never averse to making a mess. In fact they enjoyed it. To watch some mortal with his or her eyes frying in their sockets through an overdose of god-sex made them shake with laughter. There was something childish about the gods, in a nasty way. I can say this now because I no longer have a body, I’m beyond that kind of suffering, and the gods aren’t listening anyway. As far as I can tell they’ve gone to sleep. In your world, you don’t get visitations from the gods the way people used to unless you’re on drugs.
I know it isn’t me they’re after, not Penelope the Duck. It’s only what comes with me – the royal connection, the pile of glittering junk. No man will ever kill himself for love of me.And no man ever did. Not that I would have wanted to inspire those kinds of suicides. I was not a man-eater, I was not a Siren, I was not like cousin Helen who loved to make conquests just to show she could.
Odysseus won it. He cheated, as I later learned. My father’s brother, Uncle Tyndareus, father of Helen – though, as I’ve told you, some said that Zeus was her real father – helped him to do it. He mixed the wine of the other contestants with a drug that slowed them  down, though not so much as they would notice; to Odysseus he gave a potion that had the opposite effect. I understand that this sort of thing has become a tradition, and is still practiced in the world of the living when it comes to athletic contests
It’s hard to lose an argument to one’s teenaged son. Once they’re taller than you are, you have only your moral authority: a weak weapon at best.

Thursday, June 27, 2019

Circe - Madeline Miller

స్త్రీవాదాన్ని జీవపరిణామ క్రమాన్ననుసరించి నాగరిక సమాజానికి సంబంధించిన అంశంగా మాత్రమే చూడాలంటే ఎందుకో మనసొప్పదు..ఆనాడు సీతాదేవిని అగ్ని పరీక్షకి నిలబెట్టినప్పుడు ఒకసారి ఓర్చుకున్నా,రెండోసారి నిండు గర్భిణి అని తెలిసీ అడవులపాలు చేసి తుదకు మళ్ళీ  చేపడతానంటే వద్దుపొమ్మని ఒక నమస్కారం పెట్టి తల్లి వెంట వెళ్ళిపోయింది..ఇక నిండు సభలో చీరలాగి  అవమానించిన పాపానికి కురుక్షేత్రంలో చిందిన రక్తాన్ని తన కురులకు రాసుకున్నాక గానీ నిద్రపోలేదు ద్రౌపది (ఎందుకో పవర్ఫుల్ వుమన్ స్వర్గీయ జయలలిత గుర్తొస్తోంది :) )..ఇక గ్రీకు పురాణాలు పరిశీలిస్తే ప్రియమ్,హెక్టర్ లాంటి మహాయోధులకు నెలవైన అతి గొప్ప ట్రాయ్ నగరం హెలెన్ కారణంగా నేలకొరిగింది..ఇవి మచ్చుకి కొన్ని సంఘటనలంతే..ఆకాలంలో కూడా పురుష సమాజం రాయల్టీగా భావించే వర్గం మంచైనా,చెడైనా తమ మనోభీష్టాన్ని నెరవేర్చుకునే క్రమంలో రక్తాన్ని ఏరులుగా పారించడానికి సైతం వెనుకాడలేదు..పురాణేతిహాసాలు చూసినా,చరిత్ర తిరగేసినా ఇలాంటివి కోకొల్లలు..నేటి తరం రచయిత్రులు సాహితీ ప్రపంచంలో తమ సాధికారతను చాటుకుంటూ చరిత్రలో మరుగునపడ్డ స్త్రీవాదాన్ని ఇటువంటి కథల రూపంలో తవ్వి బయటకి తీస్తున్నారు..ఇంటర్నేషనల్ బెస్ట్ సెల్లర్ గా నిలిచిన మాడెలైన్ మిల్లర్ (Madeline Miller) రచన 'Circe' (Circe - గ్రీకు భాషలో 'కీర్కీ' ) అటువంటి ఒక స్త్రీమూర్తి కథే.
Image Courtesy Google
మాడెలైన్ మిల్లర్ సుప్రసిద్ధ రచన 'The Song of Achilles' చదువుదామని చాలా కాలం నుండీ అనుకుంటున్నా ఇంతవరకూ కుదరలేదు..ఈలోగా సిర్సే గురించి సాహితీ ప్రపంచంలో జరుగుతున్న హంగామా చూసి ఆసక్తి కొద్దీ ముందు ఇదే చదువుదామని మొదలుపెట్టాను..ఆ మధ్య ఇటాలో కాల్వినో 'Six Memos for the Next Millennium' చదివినప్పుడు భారతీయ సాహిత్యంపై మన పురాణాల్లాగే పాశ్చాత్య సాహిత్యంపై గ్రీకు మైథాలజీ ప్రభావం గురించి తెలిసింది..ముఖ్యంగా మ్యాజికల్ రియలిజం,ఫాంటసీ లాంటి జానర్స్ లో అనేక పాశ్చాత్య రచనలకు స్ఫూర్తినిచ్చిన అంశాలకు మూలాలు గ్రీకు పురాణాల్లోంచి వ్రేళ్ళూనుకున్నవే..ఈ 'సిర్సే' కూడా గ్రీక్ మైథాలజీ నుండి సంగ్రహించిన కథే.

గ్రీకు మైథాలజీలో సూర్యుణ్ణి 'హేలియోస్' అంటారు..'సిర్సే' సూర్యపుత్రిక...హేలియోస్ కీ,వనదేవత పెర్సె కీ జన్మించిన సిర్సే సౌందర్యవతి కాదు..అతి సాధారణమైన రూపు రేఖల్తో జన్మించిన ఆమెను చూసి ఆమె ఒక రాకుమారుణ్ణి (మానవుణ్ణి ) పెళ్ళాడుతుందని జోస్యం చెప్తాడు తండ్రి...ఆమె దేవతల హోదాకూ,దర్జాకూ సరితూగదని భావించి తల్లి సైతం పెదవి విరుస్తుంది..తోబుట్టువులతో సహా అందరూ మనుషుల్ని పోలిన ఆమె స్వరాన్ని కీచు గొంతుకంటూ అవహేళన చేస్తారు..దేవతలకున్నంత శక్తిసామర్ధ్యాలు లేని సాధారణమైన వనదేవత (nymph) సిర్సే..కానీ “Some birds are not meant to be caged" అని స్టీఫెన్ కింగ్ అన్నట్లు సిర్సే లోని తిరుగుబాటు ధోరణి,స్వేచ్చ కోసం ప్రాకులాడే విశిష్ట వ్యక్తిత్వం ఆమెను మిగతా టైటన్స్ నుండి వేరుగా నిలబెడతాయి..మానవులకు సహాయపడ్డాడనే నేరంపై టైటన్స్,ఒలింపియన్స్ కలిసి శిక్షించిన ప్రొమీథియస్ కు ఎవరూ చూడకుండా తాగడానికి తేనె అందించి చిన్నతనంలోనే తన ధైర్యాన్ని చాటుకుంటుంది..దేవలోకంలో ఆధిపత్య పోరాటాలూ,రాజకీయ ఎత్తుగడలూ,కుట్రలూ,కుతంత్రాల నడుమ జీవిస్తూ,వాటంతటికీ అతీతమైన తన సహజమైన ఉనికిని వెతుక్కుంటూ ఉంటుంది..విచిత్రంగా ఈ కథలో దేవుళ్ళు కూడా ప్రతినాయకుల్లా కనిపిస్తారు..దేవలోకంలో కూడా ఇక్కడిలాగే అన్ని జాఢ్యాలూ ఉంటాయి..తమ పని జరిపించుకోడం కోసం సౌందర్యాన్ని ఎరవేసే దేవతలూ,తమ అధికారం నిలబెట్టుకోవడం కోసం కన్నపిల్లల్ని సైతం బలిపెట్టే దేవుళ్ళూ అక్కడ కూడా సర్వసాధారణం..దేవతలు బలుల పేరుతో మనుషుల్నితమ చెప్పుచేతల్లో పెట్టుకుంటారు,తమ మాట చెల్లకపోతే వారిని అష్టకష్టాల పాలు చేస్తుంటారు..సిర్సే తండ్రి హేలియోస్ కూడా ఇందుకు మినహాయింపు కాదు.

తాను నమ్మినదాన్ని ఆచరించే సిర్సే ఒక దశలో Glaucos కాదన్నాడనే కోపంతో అతని ప్రియురాలు Scylla ను సముద్రపు రాక్షసిగా మార్చేస్తుంది..సిర్సే శక్తిసామర్ధ్యాలు తమకు ముప్పని భావించిన కారణంగా Zeus సూచనమేరకు హేలియోస్ ఆమెను ఒక ద్వీపంలో(Aiaia) ఒంటరిగా బ్రతకమని శాసిస్తాడు..ఓటమినంగీకరించని తత్వంతో,ఆ ద్వీపంలో ఒంటరితనాన్ని సైతం తన బలంగా మార్చుకుంటూ ఆమె వనమూలికలతో అనేక ప్రయోగాలు చేస్తుంది..మంత్రతంత్రాలతో సింహాలనూ,తోడేళ్ళనూ మచ్చిక చేసుకుంటుంది..సముద్ర ప్రయాణంలో యాదృచ్చికంగా ఆ తీరం చేరి ఆశ్రయంకోరి వచ్చిన మనుషుల్ని తాను దేవతనని మర్చిపోయి ప్రేమగా ఆదరిస్తుంది..ఇంతవరకూ బాగానే ఉన్నా,ఆమె ఒక స్త్రీ..ఎవరి రక్షణలోనూ లేని ఒంటరి స్త్రీ...కేవలం ఒక స్త్రీ కావడం వలన ఎదురయ్యే విపరీత పరిస్థితులు ఆమెక్కూడా ఎదురవుతాయి..ఒకసారి ఆమె దేవత అని కూడా లెఖ్ఖ చెయ్యకుండా ఆమెపై అత్యాచారానికి పాల్పడిన వారిని తన మంత్రశక్తితో పందులుగా మార్చేస్తుంది..ఒంటరి స్త్రీ అయిన కారణంగా అటు దేవతలతోనూ,ఇటు మానవులతోనూ కూడా పోరాడి నిలవాల్సిన పరిస్థితి ఎదురవుతుంది..కానీ అప్పుడు కూడా సిర్సేలో ధైర్యం చెక్కుచెదరదు.

అతిథులుగా వచ్చి ఆమెపై దాడి చెయ్యాలనుకునే వారినందరినీ పందులుగా మార్చేస్తూ ఉంటుంది..ఈ క్రమంలో డెడాలస్,హెర్మెస్,ఒడిస్సియస్ వంటి పలువురితో సహజీవనం చేసినా ఆ సంబంధాలేవీ వివాహానికి దారి తియ్యవు..చివరకు వివాహితుడైన ఒడిస్సియస్ ద్వారా ఒక మగపిల్లవానికి (టెలిగోనస్) జన్మనిస్తుంది..టెలిగోనస్ రాకతో ఆమె ప్రపంచమే మారిపోతుంది..కానీ ఎథేనా(Goddess of wisdom and war) వలన టెలిగోనస్ ప్రాణానికి ముప్పు పొంచి ఉందని తెలిసి ఆ ద్వీపాన్నంతా తన మంత్రశక్తితో బంధించి టెలిగోనస్ ని రక్షిస్తూ ఉంటుంది...కానీ పదహారేళ్ళ ప్రాయానికి వచ్చిన టెలిగోనస్ లో సహజంగానే ఆలోచనలు రెక్కలు విప్పుకుంటుంటాయి..ఆ ద్వీపానికి ఆవలి ప్రపంచం చూడాలని కలలు గంటూ,తండ్రి ఒడిస్సియస్ ని కలుసుకోడానికి ఇథాకా (Ithaca) వెళ్తానని మంకుపట్టు పడతాడు..ఆ ద్వీపాన్ని వదిలి వెళ్తే అతడు ఎథెనా చేతిలో ఖచ్చితంగా మరణిస్తాడు..కానీ ప్రపంచం చూడకుండా ఇక్కడ వందేళ్ళు బ్రతికేకంటే ఎథెనా చేతిలో మరణమే నయమని వాదించే కొడుకు మాటను త్రోసిపుచ్చలేక తప్పనిసరై అంగీకరిస్తుంది సిర్సే..ఆ తరువాత సిర్సే ప్రాణానికి ప్రాణమైన టెలిగోనస్ భవిష్యత్తు ఏమైందనేది మిగతా కథ.

మంత్రతంత్రాల్లో ఆరితేరి 'Witch of Aiaia' గా ప్రసిద్ధికెక్కిన సిర్సే దేవలోకపు పురుషాధిపత్యాన్ని ధిక్కరించిన దేవత..అలనాటి గ్రీకు అంతఃపురాలకు అలంకారణాలుగా మిగిలిపోయిన అనేకమంది స్త్రీల మధ్య ఆమె ఒక విప్లవం..సిర్సే దేవలోకాన్నేలే టైటన్స్,ఒలింపియన్స్ చేసిన ఘాతుకాలకు ప్రత్యక్ష సాక్షిగా మారి మనకీ కథను చెప్తుంది..నిజానికి ఈ కథలో మనకు ఆమె ఒక దేవతగా కంటే,ఒక సాధారణమైన స్త్రీగానే కనిపిస్తుంది..Zeus కి భయపడి కుటుంబం వెలివేసినా చివరివరకూ ఆత్మస్థైర్యంతో జీవిస్తుంది..తనలోని ప్రతిభకు సానపెట్టుకుంటూ శక్తివంతమైన మహిళగా ఎదిగి తుదకు తండ్రికే ఎదురు తిరిగి నిలుస్తుంది..హేలియోస్ కుమార్తెగా మాత్రమే కాక తనకు తాను ప్రత్యేకమైన గుర్తింపు తెచ్చుకుంటుంది..ఈ కథలో మానవీయ విలువలకూ,దేవలోకపు ఆధిపత్యానికి మధ్య జరిగే సంఘర్షణలు అడుగడుగునా కనిపిస్తాయి..సిర్సేతో పాటు ఈ కథలో ఒడిస్సియస్ భార్య పెనెలోప్ పాత్రని కూడా శక్తిమంతంగా తీర్చిదిద్దారు..గ్లౌకోస్ టైటన్ గా మారడం,సిర్సే చేతుల్లో మినోటార్ జననం,సిర్సే కొడుకు టెలిగోనస్ ను రక్షించుకోడానికి చేసే సాహసాలు లాంటివి కథను రక్తికట్టిస్తాయి..ఈ కథ ముగింపు మాత్రం కాస్త ఆశ్చర్యం కలిగిస్తుంది..ఎందుకంటే రాక్షసులకే కాదు దేవతలకి కూడా వావీ వరుసలుండవట..సిర్సే పాత్ర రూపకల్పనలో నాకు నచ్చిన విషయమేంటంటే,ఆమెను గొప్ప స్త్రీ మూర్తిగా పరిపూర్ణతకు ప్రతీకగా చూపించే ప్రయత్నం ఎక్కడా చెయ్యకపోవడం..సిర్సే లో కూడా ఈర్ష్యా,ద్వేషం లాంటి సహజమైన లక్షణాలన్నీ ఉంటాయి,ఆమె కూడా కొన్ని తప్పులు చేస్తుంది..ఇక రెండో అంశం,సిర్సే స్త్రీవాదం ముసుగులో చుట్టూ ఉన్న సమాజాన్ని తూలనాడుతూ,తన జీవితానికి వేరొకరిని బాధ్యులను చేస్తూ పరనింద చేస్తూ కూర్చోకుండా తనలోని ప్రతిభకు మెరుగులద్దుకుని కథ ముగిసే సమయానికి సర్వస్వతంత్రురాలిగా ఆవిర్భవిస్తుంది..ఇందులో మాడెలైన్ శైలి చిత్రా బెనర్జీ దివాకరుని 'The palace of illusions',ఇందు సుందరేశన్ తాజ్ మహల్ ట్రయాలజీ లో 'The Twentieth wife' లాంటి పుస్తకాల్ని గుర్తుకు తెచ్చింది..సుమారు నాలుగొందల పేజీల పుస్తకమైనా వదలకుండా చదివిస్తుంది.

పుస్తకం నుండి కొన్ని,
For a hundred generations, I had walked the world drowsy and dull, idle and at my ease. I left no prints, I did no deeds. Even those who had loved me a little did not care to stay.Then I learned that I could bend the world to my will, as a bow is bent for an arrow. I would have done that toil a thousand times to keep such power in my hands. I thought: this is how Zeus felt when he first lifted the thunderbolt.
Daedalus did not long outlive his son. His limbs turned gray and nerveless, and all his strength was transmuted into smoke. I had no right to claim him, I knew it. But in a solitary life, there are rare moments when another soul dips near yours, as stars once a year brush the earth. Such a constellation was he to me.
“You are wrong about witchcraft,” I told her. “It does not come from hate. I made my first spell for love of Glaucos.”

Thursday, June 20, 2019

ఆర్టిస్టు , క్రిటిక్కు - ఒక బెస్ట్ సెల్లరు

Image Courtesy Google
ఒక పుస్తకాన్ని పాఠకులు ఎలా చదువుతారనే విషయం ప్రస్తావనకు వచ్చినప్పుడు 'No two persons ever read the same book.' అని Edmund Wilson ను కోట్ చేస్తారు..'లోకో భిన్న రుచి' అన్నతీరులో ఒక పుస్తకం బెస్ట్ సెల్లర్ అయినప్పటికీ అందరికీ నచ్చాలని రూలేమీ లేదు..అలాగే ఒక బెస్ట్ సెల్లర్ నచ్చనంత మాత్రాన ఆ నచ్చనివారికి ఆ రచనను ఆస్వాదించే,అర్ధం చేసుకునే స్థాయి లేదనుకోవడం కూడా అవివేకం..'కళాతపస్వి' తీసిన కళాఖండాలు సైతం విమర్శకులకు మినహాయింపు కాదు..అలాగే ఒక వర్గానికి నచ్చనంత మాత్రాన ఆయన సినిమాల విలువ తగ్గిపోదు..ఒక ఆర్టిస్టు తన కళను నలుగురిలో ప్రదర్శనకు పెట్టినప్పుడే పాఠకులకూ/ప్రేక్షకులకూ దాన్ని జడ్జి చేసే హక్కును తన చేత్తో తానే స్వయంగా కట్టబెడతాడు..అలా కాకుండా తన కళకు ఎవరూ న్యాయనిర్ణేతలుగా వ్యవహరించడానికి అర్హులు కాదనే నిశ్చితాభిప్రాయం ఉన్నవాళ్ళు ఫెర్నాండో పెస్సోవా తరహాలో జాగ్రత్తగా తమ రచనల్ని ట్రంక్ పెట్టెల్లో భద్రపరుచుకోవడం ఉత్తమం..వ్యక్తిగత విమర్శలు,దూషణలూ కానంతవరకూ ఒక రచన మీద ప్రశంసలనూ,విమర్శలనూ సమానంగా స్వీకరించగలిగే మానసిక సంసిద్ధత ఆర్టిస్టులో ఉండవలసిన ముఖ్య  లక్షణం..నచ్చకపోవడాన్నీ,విమర్శించడాన్నీ రసాస్వాదన చెయ్యలేని ఒక పాఠకుడి అపరిపక్వతగా భావించే బదులు దాన్ని ఒక వ్యక్తిగతాభిప్రాయంగా భావించి,ఆ వ్యక్తి భావప్రకటనా స్వేచ్ఛను గౌరవించడం ఆర్టిస్టు కనీసం ధర్మం..ఎందుకంటే భావప్రకటనా స్వేచ్ఛ ఆవశ్యకతను ఒక కళాకారుడు అర్ధం చేసుకున్నంతగా మరెవ్వరూ అర్ధం చేసుకోలేరు.

ఇక విమర్శకుడి విషయానికొద్దాం..ఒక వ్యక్తికి ఒక రచనని విమర్శించడానికి ఉండాల్సిన కనీసార్హతలేమిటన్నది ఈనాటికీ చర్చనీయాంశంగానే మిగిలిపోయింది..ఒక రచన చెయ్యడానికి రచయితకు పీహెచ్డీ సర్టిఫికెట్లు గానీ,సాహిత్యంలో మాస్టర్స్ డిగ్రీగానీ ఉండాలన్న నియమమేమీ లేదు..భావవ్యక్తీకరణలో ఈస్థెటిక్స్ తెలియడమే తప్ప మరే నియమమూ అక్కర్లేని కాల్పనిక ప్రపంచంలో కళాకారుడు నిత్యస్వతంత్రుడు..మరి ఆర్టిస్టుకి లేని అర్హతలూ,పరిమితులూ విమర్శకుడికి మాత్రం ఎందుకుండాలి అనేది కొందరి వాదన..సాధారణమైన ప్రపంచాన్ని ఒక ఆర్టిస్టు తన అసాధారణమైన దృష్టికోణంనుండి చూస్తూ,మనకు తానెన్నుకున్న ప్రత్యేక మాధ్యమంలో నుండి దర్శింపజేస్తాడు..కళ అనేది ఆర్టిస్టులో 'నేను' అనే స్పృహ(ఇగో) లోంచి పుడుతుందని అనేకమంది రచయితలు అంటూ ఉంటారు..ఇక విమర్శకుల విషయానికొస్తే ఒక కళాకారుడు తన కళపట్ల ఎంత పక్షపాత వైఖరితో వ్యవహరిస్తాడో,ఒక విమర్శకుడు కూడా ఆ కళను తన దృష్టికోణంనుంచి చూస్తూ విమర్శించడంలో అంతే పక్షపాతధోరణిని అవలంబిస్తాడు..All is fair in love & war అన్నతీరులో ఆర్టిస్టుకీ,క్రిటిక్ కీ మధ్య నిరంతరం జరిగే ఈ గెలుపోటముల యుద్ధం,ఒకరకంగా చూస్తే రెండు వర్గాల ఇగోల ఆధిపత్యపోరాటం...Authors are partial to their Wit, ’tis true.But are not Criticks to their Judgment too?....Those monsters, Criticks! అంటారు అలెగ్జాండర్ పోప్ “An Essay on Criticism” లో...ఆ మధ్య చదివిన విలియం.ఎస్.బరోస్ (William S Burroughs) 'The Adding Machine' అనే పుస్తకంలో పుస్తక సమీక్షల గురించి కొన్ని ఆసక్తికరమైన విషయాలు రాశారు..ఇద్దరు ఫుడ్ ఇన్స్పెక్టర్లు ఒక ఇటాలియన్ రెస్టారెంట్ కు వెళ్ళారు,అందులో ఒకరు హోటల్ ambiance బావుంది,ఫుడ్ బావుంది,కిచెన్ శుభ్రంగా ఉంది అని రాస్తే,మరొక వ్యక్తి అక్కడ హోటల్ ambiance బాగాలేదు,ఫుడ్ అస్సలు రుచిగా లేదు,కిచెన్ లో శుభ్రత లేదు అని రాస్తాడు..మొదటి వ్యక్తికి ఇటాలియన్ రుచులంటే ప్రీతి,ఇక రెండో వ్యక్తికి ఇటాలియన్ ఫుడ్ అంటే అయిష్టత..ఈ నచ్చకపోవడమే అతని జడ్జిమెంట్ కు కారణం కావచ్చు..లేదా ఆ హోటల్ లో వంటవాడి వ్యక్తిగత జీవితం పై అభ్యంతరాలు ఉండొచ్చు..అదీ కాకపోతే హోటల్ ప్రొప్రయిటర్ రాజకీయ అభిప్రాయాలు ఇతని అభిప్రాయాలకు విరుద్ధంగా ఉండొచ్చు..జిహ్వకోరుచి పుర్రెకోబుద్ధి అన్నట్లు ఈ జడ్జిమెంట్ కు కారణాలేవైనా కావచ్చు..అలాగే ఒక పుస్తకం నచ్చకపోవడానికి కూడా ఇలాంటి కారణాలెన్నో ఉండవచ్చు..కొందరికి భాష నచ్చకపోవచ్చు,మరికొందరికి భావం నచ్చకపోవచ్చు..కొందరికి ఆ జానర్ అంటేనే రుచించకపోవచ్చు..కానీ ఒక పాఠకుడి జడ్జిమెంట్ మాత్రం తీసిపారెయ్యలేనిది..అది 'ఆర్టిస్టిక్ ఇంపెర్ఫెక్షన్' అంత స్వచ్ఛమైనది.

సాహిత్యం సైతం డిజిటలైజ్డ్ చెయ్యబడుతున్న ఈ టెక్నాలజీ యుగంలో సమీక్షకూ,విమర్శకూ మధ్య అంతరాలు చెరిగిపోతున్నాయి..నిజానికి ఒక రచనను సమీక్షించడానికీ,విమర్శించడానికీ చాలా భేదం ఉంది..సమీక్షకులు సాధారణంగా పుస్తకప్రియులై  ఉంటారు..వీరి పఠనం రచనలోని భావాన్ని ఆస్వాదించే దిశగా ఒక ఉపరితలంపై మాత్రమే సాగుతుంది..ఒక రచనను లోతుగా,క్రాఫ్ట్ ను కూలంకషంగా అధ్యయనం చేస్తూ చదవడం వీరికి సాధ్యపడదు..ఇక విమర్శకులు అనగా 'ప్రొఫెషనల్ క్రిటిక్స్' ఒక రచనను చదివేటప్పుడు,వారి దృష్టి భాష,భావం,వ్యాకరణం,శిల్పం ఇలా నలు దిశలకూ ప్రయాణిస్తూ సాగుతుంది..సద్విమర్శకులు ఏ రచననైనా కొన్ని నిర్దిష్టమైన సాహితీ విలువల తూకపు రాళ్ళను వేసి తూచాక గానీ విలువ కట్టరు..ఒక రచనకు అటువంటి విమర్శకుడు లభించాడంటే ఆ రచయిత అదృష్టవంతుడని చెప్పొచ్చు..మరి విమర్శించే వారికి ఉండాల్సిన అర్హతలేమిటి అనే ప్రశ్న వచ్చినప్పుడు సాహిత్యం గురించి ఎంత ఎక్కువ తెలిస్తే అంత మంచి విమర్శకులు అవుతారని అనుకోవచ్చేమో..కేవలం ప్రాంతీయతకు పరిమితమయిపోకుండా జాతీయ,అంతర్జాతీయ సాహిత్యాన్ని క్షుణ్ణంగా అధ్యయనం చేసినవారు సాహితీ విమర్శకులుగా రాణిస్తారు..ఇటువంటి సద్విమర్శకుల అభిప్రాయాన్ని తప్ప మిగతా వారి అభిప్రాయాలను ఒక విమర్శగా చూడడం సరికాదు..అవి ఒక సామాన్య పాఠకుడి సమీక్షగా మాత్రమే పరిగణించాలి.

Yet what separates reviewing from criticism—pragmatically—are the reductive limits of space; the end is always near. What separates criticism from reviewing—intrinsically—is that the critic must summon what the reviewer cannot: horizonless freedoms, multiple histories, multiple libraries, multiple metaphysics and intuitions. Reviewers are not merely critics of lesser degree, on the farther end of a spectrum. Critics belong to a wholly distinct phylum.This is a phylum that, at present, hardly exists.అంటారు Cynthia Ozick.

ఈ కాలంలో సమీక్షలే ఉన్నాయి గానీ తులనాత్మక విమర్శలు దాదాపు అంతరించిపోయాయనే చెప్పాలి..Reviewers we have but no critic; a million competent and incorruptible policemen but no judge. Men of taste and learning and ability are for ever lecturing the young and celebrating the dead అంటారు Virginia Woolf...కానీ దీనికి కారణమేంటా అని ఆలోచిస్తే,ఒక రివ్యూయర్ కి  చనిపోయిన రచయిత యొక్క రచనను జడ్జి చేస్తే ఆయన ఖచ్చితంగా సమాధిలోంచి లేచొచ్చి తిట్టలేడనే ధైర్యం కావచ్చు :)  'Critics, Monsters, Fanatics & Other Literary Essays' అనే పుస్తకంలో అమెరికన్ రచయిత్రి Cynthia Ozick, బుక్ రివ్యూలపై కొన్ని ఆసక్తికరమైన విషయాలను వెల్లడించారు..డిజిటలైజేషన్ కారణంగా సమీక్షలూ,విమర్శలూ కూడా అమెజాన్ లాంటి మార్కెట్ ప్లేసెస్ చేతుల్లో పడి కొత్త రూపును సంతరించుకుంటున్నాయి..అమెజాన్ లాంటి ఆన్లైన్ వెబ్సైట్స్ లో పాఠకుల రివ్యూలు ఎటువంటి ఎడిటింగ్ లేకుండా యథాతథంగా ప్రచురించబడతాయి..తనకు అర్ధంకాని ఉన్నతమైన భాష,వ్యాకరణం,శైలి ఉన్న ఒక మంచి లిటరరీ పీస్ గురించి కూడా ఒక సామాన్య పాఠకుడు 'బోరింగ్'/'డిప్రెస్సింగ్ రీడ్' అంటూ 'సింగిల్ స్టార్' రివ్యూలు ఇవ్వడం ఇక్కడ సర్వసాధారణం..'The customer is always right' అన్నతీరులో అమెజాన్ ఎటువంటి ప్రాథమిక ప్రమాణాలూ లేకుండా 'పిచ్చివాడి చేతిలో రాయి' మాదిరిగా ప్రతి వ్యక్తికీ సాహిత్యాన్ని విమర్శించే హక్కుని సులభంగా కట్టబెట్టింది..అతి సాధారణ భాషలో,పాఠకులకు సులువుగా అర్ధమయ్యే సామాన్యమైన రచనలకి ఈ కారణంగా 5 స్టార్ రేటింగ్ లూ,బెస్ట్ సెల్లర్ ట్యాగ్ లూ లభించడంలో ఎంతమాత్రం ఆశ్చర్యం లేదు..అమెజాన్ బుక్ స్టోర్ ఓపెన్ చెయ్యగానే 'పాపులారిటీ/మెజారిటీ ఒపీనియన్' ప్రధానంగా జరిగే ఈ వ్యాపారంలో బుక్ suggestions లో కూడా రవీందర్ సింగ్,చేతన్ భగత్,అమిష్ త్రిపాఠి వంటి వారి రచనలు బెస్ట్ సెల్లర్ ట్యాగులతో తొలి పేజీలోనే దర్శనమివ్వడమే దీనికొక ఉదాహరణ..దీని వల్ల పెద్ద నష్టమేమీ లేదులే అనుకోడానికి వీల్లేకుండా 'ఫిఫ్టీ షేడ్స్ ఆఫ్ గ్రే' లాంటి చవకబారు రచనలు బెస్ట్ సెల్లర్లుగా ఫ్రంట్ పేజీలో కనిపించడం మరింత బాధాకరం..నిజానికి ఇక్కడ కూడా అమెజాన్ లాంటి సంస్థల్ని తప్పు పట్టాల్సిన పని లేదు..తప్పంతా అమెజాన్ చేస్తున్నది వ్యాపారమనే చిన్న విషయాన్ని విస్మరిస్తున్న కస్టమర్ ది,అంటే పాఠకుడిది.

దీని తరువాత సాహిత్యంపై సోషల్ మీడియా ప్రభావం గురించి చెప్పుకోవాలి..సాహితీ గ్రూపులు,బ్లాగు సమూహాలు,బుక్ క్లబ్ లు,ఇండీ బ్లాగర్ లాంటి బ్లాగ్ జాలపత్రికలు పాఠకుల రీడింగ్ హ్యాబిట్స్ పై హానికరమైన ప్రభావాన్ని చూపిస్తున్నాయి..శాస్త్రసాంకేతికత కళారంగాన్ని త్రోసిరాజని పురోగతి సాగిస్తోందనేది కాదనలేని సత్యం..దినపత్రికలూ,టీవీల స్థానంలో ఫేస్బుక్ లాంటి సోషల్ మీడియా దిగ్గజాలు జర్నలిజాన్నీ,తద్వారా సమాజాన్ని పరోక్షంగా శాసించే స్థాయికి ఎదిగాయి..ఏ రకమైన ఫ్యాక్ట్ వెరిఫికేషన్/ప్రామాణికతలూ లేని సమాచారాన్నే సగటు సోషల్ మీడియా యూజర్ ప్రామాణికంగా తీసుకుంటున్నాడు..ఈ విషయాన్ని ఫేస్బుక్  ప్రస్థానంలో కీలక పాత్ర పోషించిన Roger McNamee రాసిన Zcked: Waking Up to the Facebook Catastrophe అనే పుస్తకంలో విపులంగా చర్చించారు..ఈ మొత్తం వ్యవహారాన్ని సాహిత్యానికి అన్వయిస్తే జరుగుతున్న చేటు అంతాఇంతా కాదు..పుస్తకాల గురించి తెలుసుకోవాలంటే గూగుల్ లాంటి ఇన్ఫర్మేషన్ జెయింట్స్,Goodreads లాంటి అనేక పుస్తక సంబంధిత  భాండాగారాలు అందుబాటులో ఉన్నప్పటికీ  ఏ సమాచారం కావాల్సివచ్చినా ఫేస్బుక్,వాట్సాప్ లాంటి ఇరుకు ఏసీ గదుల్ని దాటి బయటకు వెళ్ళమని భీష్మించుకుని కూర్చునే పాఠకులు(?) ఈ సోషల్ మీడియాలో అందుబాటులో ఉన్న 'సముద్రంలో ఒక నీటి బొట్టు'ని మాత్రమే సాహిత్యమనుకునే భ్రమలో ఉన్నారు..అక్కడ కుప్పలుతెప్పలుగా కనిపించే సామాన్యుల సమీక్షలనే (బుక్ రివ్యూస్) విమర్శలుగా భావించి,మెజారిటీ జడ్జిమెంటే 'నాణ్యమైన జడ్జిమెంట్' అన్న భావనలో కొట్టుకుపోతున్నారు..ఈ తరహా సమూహాల్లో,ఇతర సోషల్ మీడియా వెబ్సైట్స్ లో కనిపించే బుక్ రెకమెండేషన్స్ సైతం ఫేస్బుక్ పబ్లిసిటీ/మార్కెటింగ్ స్ట్రాటజీ లో భాగమని తెలీక సగటు పాఠకుడు కంప్యూటరైజ్డ్ ఎక్సప్లోయిటేషన్ బారిన పడి మోసపోతున్నాడు.

అన్నీ సమస్యలేగానీ పరిష్కారాలేవీ ఉండవా అంటే,ఉన్నాయి..నాది మంచి సాహిత్యమని ఆర్టిస్టూ,కాదు నీ రచన అసలు సాహిత్యమే కాదు,లోపభూయిష్టమని క్రిటిక్కూ తమ అభిప్రాయాలపై స్థిరంగా నిలబడినప్పుడు మధ్యలో ఉండే అర్భక పాఠకుడికి తనేం చదవాలో తెలియాలంటే మరో మధ్యేమార్గమే లేదా అంటే ఎందుకు లేదూ ? ఉంది..అదే కాలపరీక్ష..ఒక రచన ఉన్నత విలువలతో,మంచి సాహితీప్రమాణాలతో తుదకంటా మెరిసే మేలిమి బంగారమా లేదా కాస్త తడి అంటితేనే తుప్పుపట్టే ఇనుప లోహమా అనేది కాలమే నిర్ణయిస్తుంది..రివ్యూలూ,మార్కెటింగ్ ఇవేవీ పెద్దగా లేకపోయినా కేవలం  నోటి మాట ద్వారా మంచి సాహిత్యం కాలదోషం పట్టకుండా నిలుస్తుంది..అలా కానిపక్షంలో పబ్లిసిటీ,రివ్యూల పేరిట సమూహాలు రేపుకున్న దుమారంలో అది కూడా కొట్టుకుపోయి దానంతటదే అదృశ్యమయిపోతుంది.

Friday, June 14, 2019

There Once Lived a Woman Who Tried to Kill Her Neighbor's Baby: Scary Fairy Tales - Ludmilla Petrushevskaya

రచయితల్లో ఈ రష్యన్ రచయితల దారే వేరు..వీళ్ళ పేర్లు ఎంత చిత్ర విచిత్రంగా ఉంటాయో వీళ్ళ కథలు కూడా అంతే వైవిధ్యతను కలిగి ఉంటాయి..అసలు ఈ రష్యన్ సాహిత్యమే ఒక అక్షయపాత్రలాంటిది,ఎంత తవ్వితీసినా ఇంకా అట్టడుగున మన కంటబడని నిధులేవో మిగిలిపోతూనే ఉంటాయి..అలా దృష్టికి వచ్చిన ఈ కొత్త నిధే 'లూడ్మిల్లా పెట్రోషెఫ్స్కియా'..అరే ఈవిడ గురించి ఎప్పుడూ వినలేదే అనుకునేలోపు ఆవిడ జానర్ భయానక రసమని (macabre) తెలిసింది..మనుషుల్లో మనిషిని,నాకు తెలియని భయానక రసమా అనుకుని ఇంతకాలం ఈ జానర్ చదవకుండా మడికట్టుకుని కూర్చున్నాను..సర్లెమ్మని,రచయితల్ని కూడా సరిసమానంగా ప్రేమించాలనే సమన్యాయం గుర్తుకు వచ్చి ,ఎందుకీ వివక్ష ? ఏమిటీ పక్షపాతం అని మరోసారి ఘాటైన ఆత్మ విమర్శ చేసుకుని ఈ కథలు చదవడం మొదలు పెట్టాను..ఈ మధ్య కాలంలో నాన్ ఫిక్షన్ అతిగా చదివి,రియాలిటీలో ఎక్కువ కాలం బ్రతికేసిన నైరాశ్యం నుండి బయటపడడానికినిన్నూ,మరికాస్త 'కలం' మార్పు కోసమునున్నూ అన్నమాట..కానీ 'You'll find beauty in the most unexpected places' అని ఎవరో అన్నట్లు ఈ పుస్తకం నాకో మంచి రచన చదివానన్న అనుభూతిని మిగిల్చింది.


సైన్స్ ఫిక్షన్,macabre లాంటి జానర్స్ లో 'ఫిలసాఫికల్ డెప్త్' ఉన్న పుస్తకాలు అనేకం ఉన్నాయి..గత సంవత్సరం ఇదే జానర్ లో అర్జెంటీనా రచయిత్రి సిల్వినా ఒకేంపో రాసిన NYRB క్లాస్సిక్ 'Thus Were Their Faces' లో ఒక ముప్పై కథల వరకూ చదివి మిగిలిన వంద పేజీలు పూర్తి చేసే ఓపిక లేక ప్రక్కన పడేశాను,ఆ కథలు చాలా మొనోటోనస్ గా,ఒకటీరెండు కథల మినహా చాలా అర్ధరహితంగా ఉన్నాయి..పెట్రోషెఫ్స్కియా రాసిన ఈ ఫెంటాస్టిక్ ఫిక్షన్ కథలు వాటికంటే వెయ్యి రెట్లు బావున్నాయి..కానీ పెట్రోషెఫ్స్కియా కథలు చదివిన వారికెవరికైనా వాటినిలా ఒక జానర్ పేరుతో ఒకే గాటికి కట్టెయ్యడం అమానుషం అనిపించక మానదు..ఎందుకంటే వీటిలో 'macabre' ని మించిన అంశాలెన్నో ఉన్నాయి.

సోవియెట్ సమాజపు వాస్తవాన్నీ,కాఠిన్యాన్నీ తేటతెల్లం చేసిన పెట్రోషెఫ్స్కియా రచనలు చాలా కాలం నిషేధానికి గురై ,గోర్బచెవ్ అధికారంలోకి వచ్చిన తరువాత గానీ వెలుగుచూడలేదట..ఆ తరువాత ఆమెకు వచ్చిన అవార్డులు అన్నీ ఇన్నీ కావు..The Pushkin Prize in Russian literature (2003) ,The Russian State Prize for arts (2004), The Stanislavsky Award (2005),World Fantasy Award (2010)  లతో పాటు రష్యా లో ప్రతిష్టాత్మకమైన లైఫ్ టైం అఛీవ్మెంట్ అవార్డు అయిన The Triumph Prize (2006) ను కూడా సొంతం చేసుకున్న ఈ రచయిత్రిని ప్రస్తుతం జీవించి ఉన్న సమకాలీన రష్యన్ సాహితీ దిగ్గజాల్లో ఒకరిగా పరిగణిస్తారు.

ఇందులో మొత్తం పంతొమ్మిది కథలుండగా వాటిని నాలుగు భాగాలుగా విభజించారు..'సాంగ్స్ ఆఫ్ ఈస్టర్న్ సావ్స్'  మరియు 'ఫెయిరీ టేల్స్' విభాగాల్లో కథలన్నీ బావున్నాయి..కానీ Allegories,Requiems లో ఫాంటసీ శైలి కథల గురించి ఇక్కడ ప్రత్యేకం చెప్పుకోవాలి..పెట్రోషెఫ్స్కియా కలంలోని  వాడీ,వేడీ ఈ కథల్లో స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది.

Songs of the Eastern Slavs : ఈ విభాగంలో కథలు అధివాస్తవిక ధోరణిలో సోవియెట్ సమాజంలోని చీకటి కోణాల్ని చూపిస్తాయి.

Allegories : ఈ  విభాగంలో నాలుగు కథలూ రూపకాలు..పెట్రోషెఫ్స్కియా కథల్లో ఆణిముత్యాలని చెప్పే  రెండు కథలు ఇందులోనే ఉన్నాయి...'Hygiene','The New Robinson Crusoe' అనే కథలు రాజకీయ సామజిక అస్థిరతను ప్రతిబింబించే కథలు..

Hygiene కథలో R. కుటుంబం ఇంట్లో డోర్ బెల్ రింగ్ అయినప్పుడు చిన్న పాప తలుపు తీస్తుంది..ఎదురుగా లేత ఎరుపు రంగులో ఉన్న ఒక యువకుడు మూడు రోజులో మనుషుల్ని చంపే అంటువ్యాధి ప్రబలిందని 'R' కుటుంబాన్ని(నికొలాయి,అతని భార్య ఎలెనా,వాళ్ళ చిన్ని పాప,ఎలెనా తల్లితండ్రులు) హెచ్చరిస్తాడు..పరిశుభ్రత పాటిస్తూ,ఇల్లువదిలి బయటకు వెళ్ళవద్దనీ,ఆ వ్యాధి సంక్రమించినా ఎలాగో తాను బ్రతికిబయటపడ్డాననీ,అందుకే ఇంటింటికీ తిరిగి అవసరమైనవారికి తినడానికి బ్రెడ్,అవసరమైన సామాను లాంటివి అందజేస్తున్నాననీ,డబ్బిస్తే కావాల్సిన సరుకులు తెచ్చిపెడతానని అంటాడు..కానీ అతనిపై నమ్మకంలేక నికొలాయ్ తనే బేకరీకి స్వయంగా వెళ్ళి అవసరమైన ఆహారం తెస్తూ ఉంటాడు..తిరిగి వచ్చాకా కట్టుకున్న వస్త్రాలను బయటే వదిలేసి,కొలోన్ తో ఒంటిని శుభ్రం చేసుకున్నాకే ఇంట్లోకి అడుగుపెడుతుంటాడు..నికొలాయ్ తిండిపోతు,ఈ కారణంగా ఆహారాన్ని భాగాలు పంచుతారు..కానీ మొదట్లో 'అవసరం' కాస్తా క్రమేణా 'స్వార్ధం'గా పరిణమించగా నికొలాయ్ బేకరీ కి వెళ్ళి ఆహారం కోసం హత్యలు కూడా చేస్తాడు..ఇలా ఉండగా ఆ ఇంటి బాల్కనీలో ఉండిపోయిన పిల్లికి ఆహరం పెట్టడానికి ఇంట్లోకి తెస్తారు..ఎలుకను చంపి తిన్న ఆ పిల్లి నోటిఫై ఆ చిన్ని పాప ముద్దాడుతుంది..అది చూసిన ఆమె అమ్మమ్మ,తాతలు అంటువ్యాధి సోకుతుందని భయపడి పాపను పిల్లితో సహా గదిలో నిర్బంధిస్తారు..పాప తల్లి ఎలెనా అడ్డుపడితే తాత్కాలికంగా ఆమెను బాత్రూమ్లో బంధిస్తారు..ఇంకా స్వయంగా తన పనులు చేసుకోవడం తెలీని ఆ పాప ఎంత అరిచి గోల చేసినా తలుపులు తియ్యరు..బాత్రూం కూడా లేని ఆ చిన్నపాప గది కాస్తా ఉన్నట్లుండి Quarantine ఛాంబర్ గా మారిపోతుంది..నికోలాయ్ గదితలుపుకి పై భాగంలో చిన్న రంధ్రం చేసి దాని ద్వారా పై ఆ పాపకి ఆహారం మాత్రం అందిస్తుంటాడు..పాపకు ఆ గదిలో పరిశుభ్రత నేర్పించడానికి ఎలెనా తో సహా అందరూ అనేక పాట్లు పడతారు..మూడోరోజుకి ఆ పాప గదిలోనుంచి ఎటువంటి శబ్దమూ రాకపోయేసరికి అందరూ ప్రశాంతంగా నిద్రపోతారు.

తెల్లారి నిద్ర లేచిన అమ్మమ్మ,తాత తమ మంచం క్రింద ఉన్న పిల్లిని చూస్తారు..అది makeshift విండో నుండి ఎలాగో తప్పించుకుని ఇవతలకు వస్తుంది..రక్తం అంటిన దాని మూతిని చూసి పిల్లి పాపను తినడం మొదలుపెట్టిందని భావిస్తారు..ఇదంతా విన్న నికోలాయ్ మెల్లిగా వారిద్దరూ ఉన్న గదిని మూసేసి దానికి కుర్చీని అడ్డుగా పెడతాడు..తలుపుపైన రంధ్రం చేసే ఉద్దేశ్యాన్ని కూడా విరమించుకుంటాడు..అదేమిటని అడ్డువచ్చిన ఎలెనాను మళ్ళీ బాత్రూం లో బంధిస్తాడు..ఈలోగా నికోలాయ్ శరీరంపై అంటువ్యాధి తాలూకా బొబ్బలు వస్తాయి..ఆలోచించగా ఆ రోజు బేకరీకి వెళ్ళి,అక్కడ ఒక స్త్రీని ఆహారంకోసం హత్య చేసి,ఇంటికి వచ్చేదాకా ఆగలేక,అందులో కొంత భాగాన్ని అక్కడే తిన్నానని అతనికి గుర్తొస్తుంది..ఆ కారణంగా నికోలాయ్ కి కూడా ఆ వ్యాధి సోకి,కళ్ళలోంచి రక్తం కారుతూ మరణిస్తాడు..ఈ విధంగా ఒక్కొక్కరుగా అందరూ ఆ వ్యాధి సోకి మరణిస్తారు.

మొదట వచ్చిన యువకుడు మళ్ళీ ఆరో రోజుకి వచ్చి ఆ ఇంటి తలుపు కొడతాడు..మ్యావ్ మ్యావ్ మంటున్న పిల్లి శబ్దం తప్ప ఇతరత్రా అలికిడి లేకపోయేసరికి ఆ జీవినైనా రక్షిద్దామనే సంకల్పంతో లోపలకి అడుగుపెట్టిన అతనికి లివింగ్ రూంలో,కుర్చీ అడ్డుపెట్టిన గదిలో,బాత్రూం లో అతనికి సుపరిచయమైన నల్లటి గుట్టలు కనిపిస్తాయి..ఒక గదికి makeshift విండో లోంచి పిల్లి వెళ్ళడం చూసి తలుపు గొళ్ళెం తీసి ఆ గదిలోకి అడుగు పెట్టిన అతనికి విరిగిన గాజు పెంకులు,మలమూత్రాదులూ,తలతెగిన ఎలుకలూ,చింపిన పుస్తకాల పేజీల మధ్య తనలాగే తలమీద లేత గులాబీరంగు చర్మంతో కూర్చున్న పసిపాప కనిపిస్తుంది,ఆ పాప ప్రక్కన పెద్ద పెద్ద గుండ్రటి కళ్ళతో చూస్తూ పిల్లి కూర్చుని ఉంటుంది...పెట్రోషెఫ్స్కియా ఈ కథలో పరిశుభ్రతను నిర్వచించే ప్రయత్నం చేశారు..'పరిశుభ్రత' భౌతికమైనదే కాదంటూ మానసికమైన స్వచ్చత యొక్క ప్రాముఖ్యతను తెలియజెప్పే కథ ఇది..తనను తాను రక్షించుకునే క్రమంలో నైతికతకు తిలోదకాలిచ్చే మనిషిలోని స్వార్ధపూరిత మనుగడ స్వభావాన్ని లోడ్మిల్లా పట్టుకున్న విధానం చాలా బావుంది.

'మిరాకిల్' అనే మరో కథలో కొడుకుపై ధృతరాష్ట్ర ప్రేమను చంపుకోలేక,దారితప్పిన కొడుకును సరైన దారిలో పెట్టాలనే ఆశతో ఒక దేశదిమ్మరి అయిన తాగుబోతు ప్రవక్తను కలిసిన మహిళ,తుదకు కోరికలకు అంతం లేదనే విషయాన్ని గ్రహించి తన మనోవేదన నుండి విముక్తురాలై,జీవితాన్ని యధాతథంగా అంగీకరించాలనే విలువైన పాఠాన్ని నేర్చుకుని వెనుదిరుగుతుంది..చూడ్డానికి చాలా పేలవంగా కనిపించే ఈ స్కెలిటన్ లాంటి కథలకు పెట్రోషెఫ్స్కియా కూర్చిన కథనం 'Craft is everything' అనుకునేలా చేస్తుంది.

Requiems (An act or token of remembrance) : 
మానవ సంబంధాలపై తీవ్రమైన ప్రభావం చూపించే మృత్యువు నీడల్ని చూపే కథలివి..ఈ కథల్లో 'కాలం' వేరుగా పని చేస్తుంది..పాత్రలు భౌతికవాస్తవికతని దాటి సమాంతరంగా భూతభవిష్యత్ వర్తమానాల్లోకి ఏకకాలంలో ప్రయాణిస్తూ ఉంటాయి.

Fairy Tales : 
ఇవి అచ్చంగా ఫెయిరీ టేల్సే.. 'Marilena's secret' అనే కథలో మారియా,లెనా అనే ఇద్దరు కవలలు నర్తకీమణులు ఒక మాంత్రికుని శాపం వల్ల ఏకమై 'మారేలినా' అనే ఊబకాయురాలిగా మారిపోతారు..'The Cabbage-patch mother' అనే మరో కథలో ఒక అమ్మకి నీటిబొట్టు అంతే ఉన్న Droplet అనే కూతురు ఉంటుంది..ఈ కథలన్నీ పాఠకులను ఖచ్చితంగా బాల్యంలోకి లాక్కుపోతాయి..

ఈ కథలు మొదలవ్వడం కూడా విచిత్రంగా జరుగుతుంది..'ఒకానొకప్పుడు ఒక స్త్రీ ఉండేది,ఆమె తన పొరుగింటి స్త్రీని ద్వేషిస్తుంది' అంటూనో,లేదా 'ఒకానొకప్పుడు ఒకమ్మాయి ఉండేది,ఆమె మరణించి పునర్జీవితురాలైంది' అంటూనో పాఠకులను ఏదో సరళమైన చందమామ కథ చెప్తున్నట్లు భ్రమింపజేస్తూ కథ మధ్యలోకి చేరేసరికి అలవోకగా సంక్లిష్టతను తెరపైకి తీసుకువస్తారు..ఇందులో కొన్ని కథల్లో దైనందిన జీవితంలో ఎదురయ్యే కష్టాలను ఎదుర్కునే సగటు మనుషులు తారసపడతారు..ఈ కోవకి చెందిన 'There’s Someone in the House' కథలో ఇంట్లో 'కనిపించని శత్రువు' కి భయపడిన ఒక స్త్రీ,జరగబోయే దారుణాన్ని తిప్పికొట్టే క్రమంలో ఇంట్లో సామానంతా ఒకొక్కటిగా తానే ధ్వంసం చేసి,చివరకి రోడ్ మీదకు వచ్చేస్తుంది..చివర్లో ఆమెవైపు భయంగా,రక్షించమన్నట్లు చూస్తున్న పెంపుడు పిల్లిని చూసి,చేసిన పనికి పశ్చాత్తాపపడి 'This is life' అని నిట్టూరుస్తూ ఇంట్లోకి వెనుదిరుగుతుంది...ఈ కథలన్నిటిలో సాధారణంగా కనిపించే మరో అంశం ఏంటంటే,ఇందులో చాలా మంది తల్లితండ్రులు పిల్లలపై హద్దుల్లేని ప్రేమను కలిగి ఉంటారు..యుద్ధం నిర్వీర్యం చేసిన భవిష్యత్తును పునర్నిర్మించుకోవాలనే తపన కలిగిన సగటు సోవియెట్ యువకులూ,వారి తల్లిదండ్రులూ ఈ కథల్లో తారసపడతారు..'ది న్యూయార్కర్' లో ప్రచురితమైన 'The Fountain House' అనే కథలో బస్సు ప్రమాదంలో పదిహేనేళ్ళ కూతురి మరణాన్ని జీర్ణించుకోలేని తండ్రి ఆమె శవాన్ని అటాప్సీ జరగకుండా తీసుకెళ్ళిపోతాడు..డబ్బు కోసం ఏదైనా చేసే ఒక డాక్టర్ దగ్గరకు తీసుకువెళ్ళి కూతురి శవానికి వైద్యం చేయిస్తూ షాక్ కు గురైన ఉన్మాదంలో స్వప్నంలో కూతురు తినడానికి తెచ్చిన శాండ్విచ్ మధ్యలో ఉన్న మనిషి హృదయాన్ని తినేస్తాడు..నిద్రపోయి లేచిన తర్వాత,కూతురు కోలుకుని లేచి తన చెయ్యి పట్టుకుని నడుస్తోంది అంటాడు..ఏం జరుగుతోందో ఒక్క క్షణం అర్ధం కాని స్థితిలోకి పాఠకులను నెట్టేసి,మనం 'కూతురు బ్రతికే ఉందా' అని డాట్స్ కనెక్ట్ చేసుకుంటూ బుర్రకు పదును పెట్టేలోపు,తండ్రి తాను మనిషి హృదయాన్ని తిన్న విషయాన్ని గుర్తు చేసుకుంటూ 'అయినా కలలు నిజం కాదుగా' అని మనసులో అనుకునే వాక్యంతో కథను ముగిస్తారు..ఈ ముగింపు వాక్యం నిజంగా అద్భుతం..ఈ ఒక్క వాక్యంతో సృజనాత్మకత పరిధుల్ని చెరిపేస్తూ పాఠకుల్లో జరుగుతున్నది వాస్తవమో లేక స్వప్నమో అర్ధం కాని సందిగ్ధతను సృష్టిస్తారు.

స్టాలిన్ శకంలో పుట్టి (1938),రెండవ ప్రపంచ యుద్ధ కాలంనాటి రష్యాలో కడుపునిండా తిండికి కూడా నోచుకోలేక, పదేళ్ళ వయసు లోపే ప్రత్యక్ష నరకాన్ని అనుభవించిన పెట్రోషెఫ్స్కియా కథల్లో యుద్ధం పట్ల ఏహ్యభావం,అసహనం,కోపం అంతర్లీనంగా కనిపిస్తాయి..అందుకేనేమో కాఠిన్యం ఎరుగని పసితనం యుద్ధ కాంక్షకు బలైన వైనం ఈ కథల్లో అనేకచోట్ల ప్రస్తావనకు వస్తుంది..ఉదాహరణకు ఒక కథలో మరణించిన స్త్రీ తన తోటి ప్రయాణీకుల్లో యుక్తవయసులో ఉన్న ఒకే రకం యూనిఫామ్ ధరించిన అనేకమంది సైనికులను నోళ్ళు తెరచుకుని నిద్రిస్తుండగా చూశానంటుంది ,మరో కథలో యుద్ధ సమయంలో ఒక కల్నల్ మరణానికి చేరువలో ఉన్న భార్య ఉత్తరం అందుకుని ఇంటికి వెళ్ళే లోపే ఆమె మరణిస్తుంది..పెట్రోషెఫ్స్కియా నిస్సంకోచంగా యుద్ధంలో మరణించిన వారి శవపేటికలను తెరచి అందులో సైనికుల యొక్క శిధిలమైన స్వప్నాల గాధలు వినమంటారు..ఈ కథల్లో చిన్నచిన్న సంగతులు కూడా విస్మరించలేని విధంగా ప్రాముఖ్యతను కలిగి ఉంటాయి..ఉదాహరణకు ఒక కథలో స్త్రీ తనకు ఆవలివైపు ఉన్న దేశాన్ని చూస్తూ అక్కడ దూరంగా ఒక క్యాథెడ్రల్,నీరూ ఉన్నాయంటుంది..మతమూ,నీరూ లేకపోతే మనుగడే లేని మనిషి ఉండే భూమిని రచయిత్రి ఇలా అస్పష్టంగా వర్ణిస్తారు..లూడ్మిల్లా పెట్రోషెఫ్స్కియా కథల్లో వచనం అత్యంత సరళంగా కనిపించినప్పటికీ భావం మాత్రం సంక్లిష్టమైన నిగూఢతను కలిగి ఉంటుంది.

ఈ కథల్లో ఆత్మలు స్వైర విహారం చేస్తాయి..ఒకే ఆత్మ కలిగి ఏక కాలంలో వివిధ కాలమాన పరిస్థితుల్లో సంచరించే వేర్వేరు మనుషులుంటారు,నిర్ణీత సమయంలో భూతభవిష్యద్ వర్తమానాల్లో వారు ఏ కాలంలో ఉన్నారన్న సంగతి ఇందులో పాత్రలకే కాదు,మనకు కూడా తెలీదు...మరణానంతరం కూడా మనుషులు ఆశనిరాశల మధ్య కొట్టుమిట్టాడుతుంటారు,జీవన్మరణాల మధ్య గీతలు మన కళ్ళముందే మసకబారిపోతుంటాయి,వీటన్నిటి మధ్యా పాఠకులకు రహస్యాలమయమైన వింతలోకాల్లో సంచరిస్తూ ఊహేదో,వాస్తవమేదో,స్వప్నమేదో తెలీని మాయాజాలంలో చిక్కుకున్నామనిపిస్తుంది..పోస్ట్ వార్ సోవియెట్ సమాజాన్నీ ఫెంటాస్టిక్ శైలిలో ప్రతిబింబించే ఈ కథలు ఒక ప్రక్క భయంగొల్పుతూనే మరో ప్రక్క రష్యా సమాజంలోని వైఫల్యాలను ఎత్తిచూపుతాయి..పెట్రోషెఫ్స్కియా కథల్లో పాత్రలు 'నాన్ కన్ఫర్మ్మిస్టులు'..నిర్దిష్టమైన వ్యక్తిత్వాలు ఆపాదించబడని కారణంగా ఈ కథల్లో పాత్రలు కథనం తాలూకు ప్రవాహాన్ని బట్టి దారిచేసుకుంటూ వాటంతటవే దిశలు మార్చుకుంటూ ఉంటాయి..కథ కంచికి చేరి అవి తమ గమ్యం చేరే క్రమంలో తమ జీవితాల్లో ఏం జరగబోతోందో తెలీని అస్పష్టతను,సందిగ్ధతను మోసుకుంటూ ముందుకు వెళ్తున్న పాత్రల్ని మనం కూడా నిస్సహాయంగా అనుసరిస్తూ వెళ్ళాల్సిందే...ఇందులో ప్రతీకథా రసాత్మకం,వైవిధ్యభరితం..Keith Gessen,Anna Summers లు చేసిన అనువాదం చాలా బావుంది..ఇందులో లూడ్మిల్లా పెట్రోషెఫ్స్కియా శైలిని పట్టుకుంటూ వారు రాసిన ముందుమాటను గురించి ప్రత్యేకంగా చెప్పుకోవాలి..దానికోసం ప్రత్యేకించి మరో పోస్టు రాస్తాను..అంత వరకూ సెలవు..Happy reading.